Tongan Catholic Chaplaincy Diocese of Parramatta

Tongan Catholic Chaplaincy Diocese of Parramatta Mālō e Lelei, Welcome to the Tongan Catholic Chaplaincy Diocese of Parramatta Official page

10/06/2026

Tu’ap**elulu uike 10 Taimi Angamaheni
1 Tu’i 18: 41-46
Matiu 5: 20-26

‘Aho fakamanatu kia Panepasa ko e ‘Apositolo.

Ko ha ki’i puipuitu’a pe ‘o Panepasa ketau ‘ilo mo fakamaheni kiai. Ko e ‘Apositolo pe ko e ngaue fakamisinale pe ko e kau fuofua muimui ‘eni kia Sesu ‘i hono ui koia ‘o e kau ‘Apositolo ‘e toko 72. ‘Oku ou tui pe ‘oku mahino pe ‘a e kehekehe ‘a e toko 12 mei toenga e kau ‘Apositolo ‘a ia ne kau ai ‘a Panepasa. Na’e falala’anga ‘aupito ‘a Panepasa he kamata’anga ‘o e Siasi he koia na’a ne taki mai ‘a Paula mo fakataukei ki he toenga ‘o e kau ‘Apositolo. Na’e fanau’i pe ‘a Panepasa ia he famili Kalisi he kolo ko Saipalo ki he famili pe na’e ma’u me’a. Ko e ‘uhinga foki e Panepasa ia ko e “foha ‘o e fakalofolahi” pea ko hono fakaiku ia pea ‘oku tala ai e ha’a ‘oku ne ha’u mei ai. Ko hono hingoa ia ki mu’a ko Sosefo pea na’e ave ‘o ako ‘i Selusalema. Ki he faiako ko Kamaliele pe ko e faiako tatau pe na’e ako ai ‘a Paula. ‘Oku pehe he hisitolia na’a ne fanongo ai ki he taha ‘o e ngaahi malanga ‘a Sesu. Ko e me’a pe ne mahino he hisitolia ko ‘ene fakatau ‘ene koloa pea foaki ‘ene pa’anga ki he Siasi. Ko hono fakamo’oni ia ‘ene foaki ‘ene mo’ui ke muimui mo talaki e Ongoongo lelei ‘a Kilisito. ‘Oku hange pe ‘ete talanoa kia Panepasa ko ha’ate talanoa kia Paula ko e ongo ‘Apositolo na’e ui makehe pe ‘e Sesu ki he kau Senitaile. Ko ‘ene tokoua ‘aki ‘a Sione Ma’ake na’e toki kau he fononga fakamisiona mo Paula pea ne hoko aj ko e fuofua tohi ‘o e Ongoongo lelei.

Si’i kainga ke tau kei hoko atu pe mu’a he Ongoongo lelei ‘o e ngaahi fakamonu’ia. Matiu vahe 5: 20-26 ko e liliu ia e malanga ‘a Sesu ki he imisi pe tu’unga haa ki tu’a e fekau ‘a Mosese. Ka e foki e tokanga ki he tu’unga ‘o e loto e kau ‘Apositolo pe ‘oku ui ko e hypothesis pe ko e tu’unga fakakaukau. ‘I he Ongoongo ko ‘eni ‘a Matiu ‘oku 6 ‘a e fa’ahinga fakahinohino fakakaukau ko ‘eni ‘a Sesu. Ko e ‘aho ni leva ko e taha ia e fakahinohino koia ‘o fekau’aki moe ‘ita. Ko hono toe fakalea ‘e taha ‘o pehe ko ho’o fakalelei mo e tokotaha pe ko ho’o kaunga’api. Ko e imisi tatau peia ‘oku ke ma’u he taimi tatau ‘oku ke fakalelei aipe ki he ‘Otua. ‘Oku ‘ikai ketau lava ‘o pehe ‘oku ou tauhi ‘ofa ki he ‘Otua ka ‘oku ke vaa kovi mo ha taha. ‘Oku ‘ikai ko e lotu ia keke sai pe ko e ki he ‘Otua kake vakovi koe mo ho’o kainga. Ko e lotu ia ‘oku hake ua pea lahi taha he ‘aho ni, ko e kee tau lau mo e kapekape. Ko ‘ene a’u pe ki he Sapate ‘oku ‘ehi atu ki he lotu pea toe kovi kapau ko e Katolika. Ko e kee mo lau kovi mo kapekape ki he kakaj ka e ‘ehi atu pe he ‘Aho Tapu ‘i tali’eiki!

Ko e kamata foki e fakahinohino ko ‘eni ‘a Sesu ko hono hiki hake ‘ene kau ‘Apositolo ke kehe mei he faitotonu e kau Falesi. ‘Oku ‘ikai ke fiema’u ‘e Sesu ke hange ko e sivi koloa pe ke lava. Ko e finangalo ‘a Sesu ke haohaoa pe maaka peseti ‘e 100, he ko e p**e’anga ‘o hevani ‘oku fiema’u peseti ‘e 100. ‘Oku ‘ikai fiema’u koloa pe pe malo pe ‘a finangalo ‘a Sesu ka ko e fiema’u kakato pe ‘etau faitotonu. ‘Oku ‘uhinga ia ke ‘oua ‘e hange koe kau Falesi mo e kau Sikalaipe. Ko ‘enau fakakaukau ‘oku nau haohaoa ka ko e me’a peia ‘oku nau fakahoko. Ko e tauhi pe vaa ki he ‘Otua kae nofo fehi’a mo fakavahavaha’a ‘i he nofo moe lotu. Ko e kole ko ‘eni ‘a Sesu ne fakahoko ki he ‘ene kau ‘Apositolo he ko e kakai ne ‘ikai ke ako pe ma’u ha mahino. Ka ko e ‘uhinga ‘a Sesu ko e faitotonu ‘i loto ka ‘oku ‘ikai ko e sino haa mai pe ko e fakangalingali. He koe mo’ui ia moe founga e kau Falesi mo e kau Sikalaipe ko tu’a pe ‘oku matamata lelei.

Ko e fakaafe ia ‘a Sesu ke tau sio mu’a ki loto pe ko e mafu ‘o ‘ene ui pe ko e fekau ‘o e funga mo’unga. Ka ko e fa’ahinga hinohino ‘eni ‘a Sesu ‘oku ui ko hotau to ‘anga fakalaumalie peia. ‘Oku fekaunga’aki ia mo e ‘ita pe ko e fanau’i mei he fekau ‘e 10 ke ‘oua na’a tau fakapo! Ka ko e kumi ia ko he aka ‘o e tamate pea ‘oku fanau’i ia ‘e he ‘ita. Ka ko e ‘ita ‘oku ne fanau’i e fehi’a pea ko e fehi’a ‘oku ne fanau’i e tamate he loto. ‘Oku ou manatu ki he taha e akonaki e Patele ‘o pehe ke tuku e kofesio ‘o pehe I hate pe ‘oku ou fehi’a. Ko e fanau tama ia e loto ‘ita pea ko hono lea mo’oni ko e loto tamate ia. Fakatauange pe mo e Folofola ma’oni’oni ‘a e ‘Eiki ke ne kei fakama’oni’oni’i aipe kotautolu ‘o ta’engata. ‘Ameni

09/06/2026

Pulelulu uike 10 Taimi Angamaheni
1 Tu’i 18: 20-39
Matiu 5: 17-19

Hou’eiki mo e kainga malo e laumalie pea malo e kei ma’u taimi ke lau mo fafanga aipe homou laumalie mei he Folofola ‘a e ‘Otua. ‘Oku ou toe fakamanatu atu pe ‘a e me’a mahu’inga ko ‘eni. Ko e ta’u ‘e 400 ‘a e fakalongolongo mei he Palofita ko Malakai ki he hoko mai ‘a Sesu. ‘Oku ui fakapapalangi (intraestamental) pe ko e ‘i loto pe he taimi na’e palani pe esitimeti kiai. Ko e le’o ‘o e Palofita kuo p**e pe ‘ikai ke toe ongona ‘i ‘Isileli ‘o a’u kia Sione Papitaiso. Ka ko e taimi ‘eni na hopo hake ai ha ngaahi kulupu lotu kehekehe ‘o e kakai Siu. Na’e ui fakakatoa e ngaahi kulupu ko ‘eni ko e (perushim) ko e hingoa faka-Hepelu ia ki he kakai kuo nau mapakipaki. ‘Oku ha’u pe mei ai e fo’i lea ko e Falesi pe ko e ko e kakai kuo nau fakamavahevahe mei he kakai Siu. Na’e ‘uhinga peia ko e kakai ia ‘oku toe makehe pe ma’olunga ange ‘enau mo’ui fakalaumalie. Ko ‘enau pehe ko kinautolu ‘oku nau malu’i mo tauhi ki he ‘uluaki tohi ‘e 5 pe Torah.

Ka ko e taimi foki ‘eni ne hopo hake ai e kakai Kalisi mo Alekisanita mo hono ikuna’i ‘o ‘Isileli. He ko s pango ko e hoko hake ‘a Anitioke ‘Epifania ‘o e fokotu’u e kau Heletiko. Ko e fakafepaki ki he ‘Otua pea ko e ‘uhinga ‘anga ia e ngaahi pakipaki pe fokotu’u e ngaahi kulupu kehekehe. Ne mapakj mai aipe mo e kau Satusi ka ko kinautolu i na’a nau p**e’i e Temipale. Ko e kau Falesi leva ia ne nau p**e’i e Sinakoke pea ‘oku nau tui pe ki he ngaahi lao. Ka ko e kau Satusi ne tui pe ki he Tohi e ngaahi Lao pe ko e Torah. Ko e lolotonga e ngaahi fefusiaki fakamafai mo e totonu m, pea mo e hoko mai e ‘a Sesu ko e ‘Alo ‘o e ‘Otua. Na’e ui ko e kii Lapai si’isi’i taha ‘eni kuo hoko mai ke liliu e me’a katoa. He ko e me’a peia ‘oku hoko ka ai ha Patele ‘oku ne ‘ai ha me’a fo’ou ‘i ha palokia fo’ou. Kuo tukuaki’i leva e liliu e tala tukufakaholo pea a’u pe ki hano tala ko e fiepoto.

Ko e ‘uhinga ia ne fakatanga’i ai e Sesu e kau Falesi ko ‘enau to’onga mo’ui. Ka ko ‘enau tauhi e ngaahi fekau pe ko e Torah na’e mahu’inga. Ka na’e ‘uhinga ‘a Sesu ko ‘enau palopalema ko ‘enau hilifaki pe tapalasia e kakai ‘aki e ngaahi tukuaki’i mo e angahala. Ka ko e taimi ia ‘oku piki ai e tangata ki he tala tukufakaholo kae li’aki e fekau ia ‘a e ‘Otua. Ko hono pole’i ia e Sesu ko e ‘ikai ke lava he kau Falesi o fuatautau e lao ki he faitotonu pea mo e faimeesi ‘o e ‘Otua. Ne kau aipe mo ‘enau fakataputapui e lao ‘o e Sapate, pea hoko aipe ‘a Sesu ko e tangata maumau Sapate. He ko e ‘uhinga ia mo e puipuitu’a ‘o e Ongoongo lelei ‘o e ‘aho ni. Ka ko e fakamahino ‘e Sesu na’e ‘ikai ka ha’ele mai ke maumau’i e lao, ka ko e fakakakato. Ko hono foaki ange ‘e Sesu ‘a e lao ‘o fakatatau ki he mafu ‘o e ‘Otua. He ko e anga e kakai Siu kapau te ke faiangahala kuo pau ke ke ha’u mo e ki’i lami.

Kuo pau keke fakafoki ki he ‘Otua e mo’ui ko e ‘uhi kae malava ke fakamolemole’i ai e angahala. He ko ‘ene sio pe kakai Siu kihe toto ko e faka’ilonga ia e mo’ui. Ka ko e ave lami ke kalusefai ko hono fakafoki ia e mo’ui ki he ‘Otua. He ko e kole ia e fakamolemole ‘o e ‘Otua kuo pau pe ke fai e lingi toto. Ko e taha ia e akonaki mahu’inga e Tohi ki he kakai Hepelu, ka ko e ta’ata’a pe ‘a Sesu. Ko hono ikuna ‘anga ia e angahala ‘o mamani ka na’e ta tu’o taha pe ‘i Kalevale. Ka na’e ‘ikai ke ngata ai ko hono sila’i pe fakapapau’i mai ia e fakakakato ‘e Sesu ‘a e fakau ‘aki e ‘ofa. Ko hono luva e mo’ui kae fakamo’ui ‘aki ‘a mamani. ‘Ameni

08/06/2026

Tusite Uike hongofulu Taimi Angamaheni
1 Tu’i 17: 7 - 16
Matiu 5: 13 - 16

Ko e konga hono ui ‘e Sesu ‘ene kau Tisaipale pea mo e felave’i mo e ngaahi tapuaki. Ko hono foaki ange ia ‘e Sesu ‘enau ID pe ko honau imisi haa ki tu’a pe ko honau fotunga ia. He ko e me’a peia ‘e ‘ilo ai ko ‘ene kau Tisaipale ko ‘enau mo’ui ‘aki e ngaahi tapuaki pe ko e fakamonu’ia ‘anga. Ka ko ha to’onga mo’ui ke nau mo’ui ‘aki hange; ke neu hoko ko e kau tauhi melino. Ko e lea fakapapalangi ko e description and prescription; ko hono ‘uhinga ‘eni. Ko e ngaahi Tapuaki na’a tau fanongo kiai ‘aneafi ko e ngaahi ma’u ‘anga fakamatala ia. Ko e hoko atu leva e vahe 5 ki he 7 ko e faito’o leva ia pe ko e prescription. He ko e ‘uhinga ia te tau fanongo ai ki he fakahinohino ‘a Sesu. Ko e ‘uhi ko ‘enau mo’ui ‘aki e ngaahi tapuaki te nau hoko leva ko e masima ‘o mamani pea mo e maama ‘o mamani.

Ko e ngaahi lea heliaki ia ne ‘iloa he kuonga mo e anga fakafonua e kakai Siu. Ko e me’a mahu’inga taha ia ki he ‘enau mo’ui faka’aho ko e masia mo e maama. Si’i kainga ko e me’a mahu’inga ke tau fakatokanga’i e fakahinohino ‘a Sesu, na’e ‘ikai ke pehe mai ke tau feinga ke tau hoko ko e masima pe maama. Ka ko e fekau ia na’a ne talamai ko kitautolu ko e masima pea mo e maama ‘o mamani. Ko hono ‘uhinga ‘a Sesu ko kiatautolu ia, this is who we are, pe ko hotau ‘uhinga ia. ‘Oku ‘ikai ke kole mai ‘e Sesu ke tau kamata ha mo’ui fo’ou, ka ‘oku ne kole mai ke ta’ofi e to’onga ‘oku ta’ofi ‘etau hoko ko e masima pe maama. Ke ‘ai e to’onga mo’ui ke hanga ia ha masia pe koe maama, he ko kitautolu ko e masima mo e maama ki mamani. Ko e tupu’anga e fo’i lea masima (salt) ko e ha’u mei he fakalatina ko e salarium ka na’e ui pe ko e sal. Ko e ha’u mei ai e fo’i salary pe ko ‘etau vahe faka’aho ‘o e ngaue.

Ko hono toe fakalea e taha e ui pe kole ‘oku fai ‘e Sesu ki he masima. Ke tau hoko ko e fakaifoifo (seasoning) pe feleiva ke ongo’i he kakai ‘oku nau fiekaia ki he ‘Otua. Ko e taimi lahi ‘etau kai ha me’akai ‘oku tau lau pe ifo me’akai ka ‘oku ‘ikai ke tau fakatokanga’i ai e masima. Ko e ‘uhinga ia ‘a Sesu ko hotau fatongia peia ka ‘oku ‘ikai ke tau ‘ai e kakai pe ko e kau kakai ke nau polepole he masima. Ka ko e fatongia e masima koe ai pe ke ifo e kai e kakai, ko e tataki pe kakai ‘oku ‘ikai ko e fiehaa pe fie’asi. Ke tau hoko ko e maama ko e ha’u ia meia ‘Aisea vahe 42: 6, ko hono ui ia ‘a ‘Isilelei ke nau hoko ko e Pule’anga ‘o e maama. Ko hono toe fakamanatu ia ‘e Sesu ‘a e misiona na’e ui kiai he ‘Otua mei he Fuakava motu’a. Ko honau to’onga mo’ui ke nau faka’ai’ai e kau Senitaile ke nau tui ‘oku ai e ‘Otua. Ka na’e ‘ikai pe ke tauhi ia he kakai ‘Isileli ki he ui koia pea ko e ‘uhinga ia ‘o e toe ui fo’ou ‘e Sesu ‘ene kau Tisaipale. Ko e ‘uhinga ia kia tekitautolu ‘o e ‘aho ni pea mo e fakatokanga, ‘oku malava pe ke toe to’o pe fa’ao meia teki tautolu. Koia ai tauhi pea ke mo’ui ‘aki na’a toe to’o pe fa’ao kae laku leva kitautolu ki tu’a ke tamoloki. ‘Ameni

07/06/2026

Monite uike 10 Taimi Angamaheni
1 Tu’i 17: 1- 6
Matiu 5: 1- 12

‘Oku hange pe ko ‘eku lau he uike kuo ‘osi ko e kamata’anga ‘eni ‘o Matiu ‘o toki ‘osi ki he uike 21 taimi angamaheni. Ko e ‘uhinga pe ‘o e kamata mei he vahe 5 ‘o Matiu he ko e vahe 1 -4 ko e talanoa ia ki he fanau’i ‘o Sesu. Ka ko e toe foki e Folofola ‘uluaki ki he fuakava motu’a ki he ngaahi talanoa ‘oku mahu’inga ke tau ‘ilo lelei kiai. Ko e fononga koia e ‘Otua mo hono kakai he Fuakava motu’a na’e ‘uluaki ui ko e kau Peteliake (patira/Arkheim). Ko hono ‘uhinga ko e taki pe ko e ‘ulu ‘o e hako koia, ‘a ia ko Noa, ‘Epalahame, ‘Aisake pea kia Mosese ‘o ‘osi mai kia Sosiua. Na’e hoko atu leva e kau fakamaau pea kamata pe mei a ‘Otenili (Otheneil) kia Samuiela. Ko e kamata leva mei ai e kau Palofita ‘i he taimi tatau pe mo e kamata ‘o e Ha’a Tu’i. ‘Oku ‘iloa ko e fuofua fokotu’u ne tu’uloa e Ha’a Tu’i he ko e fakakaukau foki ia, ka ‘oku mahino pe fakakaukau na’e ‘ikai ke fuoloa ia. He ko e fakakaukau peia ko e fokotu’utu’u e tangata ‘o hange pe koia tw tau fanono kiai.

1 Tu’i vahe 17 ko e taimi foki ‘eni ia e Palofita ko ‘Ilaisia ka ko e taimi foki ‘eni ia e Tu’i ko ‘Ahapi. ‘Oku hange pe koia kuo tau fanongo kiai he ‘aho ni ko e Tu’i ko ‘Ahapi ka ko e Folofola ia ne tefito e talanoa ia ki he Palofita. Ka ‘oku mahu’inga loua pe hona fatongia ki he kakai ‘o e ‘Otua ka ‘oku ui ‘o pehe. Ko e ‘Otua ‘oku ‘ikai ke kei mo’ua ka ‘ikai hano fakatu’unga ‘anga; ke ai ha Tu’i pe p**e mo ha Palofita ke fakatonutonu. Neongo ‘oku ‘ikai ko e finangalo ia e ‘Otua ka na’e tuku pe he ‘Otua ke fai pe honau lofo. Ko e fakamanatu ia e ‘Ilaisia he ‘aho ni kia ‘Ahapi, ne ‘ikai pe fokotu’u he ‘Otua ha’ane kau tau pe ko ha potungaue. Ko e me’a pe na’a ne ohi hake ko ha ongo Palofita anga vaivai ko ‘Ilaisia mo ‘Elisa. Na’e fekau leva he ‘Otua ‘a ‘Ilaisia ke hola ki he toafa pea ne tauhi ia ‘e he ‘Otua. Ko e talanoa ia ha Folola kia ‘Ilaisia ke ‘oua ‘e hoha’a he tauhj peia he ‘Otua. Ko e toafa pea na’e tauhi peia he manupuna ko e lolotonga ia e honge ‘i ‘Isileli ta’u e 3.

Ko e Ongoongo lelei ‘a Matiu vahe 5 ko e kamata’anga ‘eni ia e misiona ‘o Sesu. ‘Oku ‘ilo e fakahinohino ko ‘eni ‘a Sesu hono tohi ‘e Matiu ko e akonaki ‘o funga mo’unga. Ko hono fokotu’utu’u fakalukufua ia ‘e Sesu ‘ene ngaahi fakahinohino ke hoko ko e fakahinohino ia e funga mo’unga. Ka ko e fo’i lea ne ngaue ‘aki “monu’ia” ka ko hono ngaue ‘aki ia ‘e Sesu ‘a e mo’oni ‘a hotau ‘amui. Ko hono talanoa’i hotau monu’ia he ‘aho ‘o au ki he ‘aho ‘e hoko mai ai. Ko hono teuteu’i peia ‘e Sesu ‘ene kau akonga mo e kakai te nau lau e Kosipeli ‘a Matiu. Ko ha kakai ‘oku ngaue ‘i he ‘aho honau monu’ia ‘anga ‘o a’u ki he taimi ‘oka hoko mai ai. Ko e fo’i lea foki ko e Makarios (makalio) pe ko e monu’ia ‘oku tau toki ma’u he’etau mate. ‘Oku lahi e ngaahi fakakaukau mo e ngaahi Siasi ko e me’a ia te tau ma’u ‘i hevani. Ka ko e makakio ‘oku ‘uhinga ia ko e talamonu ‘i ha lava me’a ‘uhinga ki he ‘aho ni ka ‘oku toe ai hono tapuaki ia ‘e toe lahi ange.

Ko e fakapale ne palaomeesj mai ‘e Matiu ko na fiefia ‘oku ke ma’u he ‘aho ni ka ‘oku ‘ikai ko e kakato ia. Ko hono fakakakato pe toe lahi ange pe ko e mo’oni e fiefia. Ka ko e fakahinohino ‘a Sesu ‘oku ne fakahokohoko fakalaumalie ‘o kamata mei he loto ‘o e tangata. Ko e fakamonu’ia fika 3 ki ne 6 ko e ngaahi tapuaki ‘i loto pea ko e 7 ki he 10 ko e ola pe nunu’a ka e ngaahi tapuaki ‘i he loto. He ko e ha koa e me’a ‘e hoko ki hotau loto, kuo pau pe ke tau masiva fakalaumalie. Ko hono ‘uhinga ke ‘a’au e me’a kotoa ‘i ho’o loto ke masiva he ko e momeniti pe masiva ho’o loto te ke toki fakatokanga’i ‘a e ui ki he fakatomala. ‘Oku tau kamata leva he fekau hono ua ke tau tangi ki he ‘Otua, he ‘oku tau ‘ilo’ilo pau te ne fakafiemalie kitautolu. Ko e ‘Otua ‘oku ne fakafiemalie ‘a e kakai ‘oku nau faha’i ‘enau angahala. He ko e angahala ‘oku ne maumau’i e mafu ‘o e ‘Otua ka ko e taimi pe ‘oku tau fahi’i ai e angahala. ‘Oku ala mai leva e ‘Otua ko hotau fakanonga mo hotau tapuaki. Fakatauange mo e Folofola e ‘aho ni ke fakamonu’ia aipe ‘a e ‘aho malolo ni. ‘Ameni

06/06/2026

‘Aho Tapu e Sino mo e Ta’ata’a (Corpus-Christi)
Teutalonome 8: 2-3, 14-16
Sione 6: 51-58

Ko e ta’u 40 ko e fika fakatohitapu ia ki he to’utangata fo’ou, pea ma nofo leva e tangata ha ‘aho ‘e 40 ‘o fakafo’ou ‘ene mo’ui ki he ‘Otua. Ko e fika ko ‘eni ko ho’o sio pe kiai he Folofoloa ‘oku ‘uhinga mo e kamata fo’ou e mo’ui. Ko e ta’u e 40 hono feinga’i ‘e he ‘Otua e kakai ‘Isilelei he toafa ke nau fiekaia fakalaumalie. Ka nau nofo pe o kai e mana he ta’u e 40 ke lava kenau fiekaia fakalaumalie. Ko e kai me’a angamaheni me’a tatau ka ‘oua kuo nau sio ‘o ‘ilo ‘oku ‘ikai ko e mana ko e ‘ofa ‘a e ‘Otua. Na’e ‘osi e ta’u e 40 mo e te’eki pe ke mahino kae finangalo pe ‘Otua ke hoko atu e fononga ki he fonua e Tala’ofa. Na’e liliu leva ai ke nau hoko ko e kakai fanongo ki he ‘ene fekau ‘a e ‘Otua mo e ngaahi fekau ‘a Mosese. Ne fononga mai ai e Siasi ‘osi e lau’i ta’u pea foaki ange ‘a e Folofola ko ‘enau me’akai fakalaumalie.

Ka ko e telinga veli mo ‘ulu fefeka e kakai na’a foaki leva hono ‘alo ko e Folofola ‘o e mo’ui. Kuo ui leva ia ‘e Sione ‘i he’ene Kosipeli ko e Ma ‘o e mo’ui ‘oku ‘alu hifo mei he langi. He koia pe te ne kai ‘e mo’ui ia ‘o ta’engata ka ko e ma ‘oku ‘alu hifo mei he langi. Ko e Ongoongo lelei koia a Sione vahe 13 ki he 20 ‘oku ui ko e Tohi ‘o e Kololia. ‘Oku ‘uhinga ‘a Sione ko e fakahinohino loloa taha ia ‘a Sesu ‘i he Taumafa faka’osi. 'I he Kosipeli 'a Sione, 'oku 'ikai fekau'aki 'a e "kololia" mo e langilangi pe tu'unga 'i tu'a, ka ko e founga ia 'o hono fakamatala'i 'o e fakahaa 'oku 'asi mai pe ko hai mo'oni 'a e 'Otua-'i he me'a kotoa pe, ko 'ene 'ofa 'oku foaki 'e ia ia; ko e "fakalangilangi'i" ko e 'ai ke mo'oni 'a e me'a na’e ‘ikai ke ‘ilo.

Neongo koe vahe 6 ia e Ongoongo lelei ‘o e ‘aho ni ka ‘oku ‘oku fakataumu’a kotoa pe akonaki. Ko hono fakahaai e ‘Otua kuo ‘ikai toe lilo pe kei tau kakapa ka ko e ‘Otua ‘oku tau ‘ilo mo maheni. He ko e ‘uhinga na’e toe ‘eke ange ‘e Sesu kia Filipe pe ma’u meife ha meakai ke fafanga ‘aki ‘a e kakai. Ka ko hono ‘eke ia pe ‘oku nau ‘ilo koa ko hai ‘oku ‘i honau ha’oha’onga? Kae lele holo ‘a Anitelu ia tanaki mai e mata’i ika mo e fo’i maa mei he kakai. Ka ko e ki’i tamasi’i pe na’e ‘i ai ‘ene fo’ima ‘e nima mo e fo’i mata’i ‘ikai ‘e ua. Ko e fakamo’oni ia ko e ‘Otua ‘oku tui kiai ‘oku tapuaki’i e maa ke liuliunga. Ko e katoanga e Sino mo e Ta’ata’a ko e katoanga ‘o e liuliunga pe tupulaki. ‘Oku ‘uhinga ia ki he me’a ‘oku nau ‘alu moua ki he misa ke foaki ma’ae ‘Eiki. Kapau ‘oku ke ha’u ‘ata’ata pe koe mo kaunga fononga kataki te ke foki hala pe. Ka ko e katoanga ‘o e tupulaki ‘i ha me’a ‘e foaki ki he ‘Otua. Fakatauange mo e ‘Aho Mamalu e Sino mo e Ta’ata’a ko hotau fakamonu’ia ‘anga. Ameni

05/06/2026

Tokonaki uike 9 Taimi Angamaheni
2 Timote 4: 1-8
Ma’ake 12: 38-44

“Ako ke ke lava ‘o foaki ‘aki ho’o loto kotoa”
Ko e kaveinga ia ‘o e Ongoongo lelei ki he ‘aho ni, ko e faka’osinga ‘eni ia e Kosipeli a Ma’ake kas kamata ‘a Matiu he uike 10. Ka neongo ‘oku kej hoko atu pe ‘a e fakahinohino ‘a Sesu ‘i he Temipale. Ko e ‘uhi ko e fononga e Litusia he taimi angamaheni ‘oku felave’i leva ‘a Ma’ake 12: 30-44 kia Matiu vahe 5. Ko e taha e fakahinohino ‘oku pehe; ko e me’a kotoa pe ‘oku ai hono hu’anga. Ka ko e fa’a kataki hotau ‘Eiki kuo maumau pe ‘osi ‘i he to’onga fakaanga ‘o e kau taki Siu. Hange ko e kau Helotiane mo ‘enau founga fakapolitiki ke fakafepaki’i ‘aki ‘a Sesu. Ka neonga ia na’a tau fanonga pe ai he veesi 34 hono fakalongolongo’i pe ko hono tatapuni kinautolu ‘e Sesu. He ko e misiona ‘a Sesu ne hange ia fakailifia pe fakamanamana ki he kau taki Siu. Ko ‘enau sio leva kia Sesu ko honau fili fika ‘uluaki ia, ka e ngalo ‘enau nofo fehi’a’aki mo feke’ike’i. Kuo tuku e kakai Loma ‘a honau fili lahi taha ka nau hanga hake ‘o fetongi ia kia Sesu.

Ko e akonaki leva ‘oku pehe ni; ko ‘eni ai pe ha mo’oni kuo to tonu he halanga ‘o e loi mo e kakaa. Ko e ivi mo e mea kotoa pe ‘e fakamoleki ia ke fakapuliki ‘aki e mo’oni. Ko e ‘uhi ‘e puli e mamani kuo nau langa ke nau nofo ai he ngaue ‘a e mo’oni. He ko e ha e mo’oni? Ko e mo’oni ‘oku ai hono hingoa pea ko hono hingoa ko Sesu. He ko Sesu pe kuo ne pehe mai; koia pe ‘a e hala, mo’oni mo e mo’ui. Ko e mo’oni koia ko Sesu ‘a hotau ‘Eiki kuo pau ke fakangata ‘aki hono fakatau peia hono fangatokoua Siu. Kuo pau ke ‘ave ia ‘o tutuki ki he kolosi ‘i he ‘aofi nima e kakai Loma ‘i he loto fehi’a ‘o ‘ene famili pe toto’i Siu. Ko e founga tatau pe ‘o fuakava motu’a mo e talanoa ‘o Sosefo. Ka ko e fakatau ia ke fakahaofi kinautolu ki ‘Isipite ka ko e fakatau ‘a Sesu ke fakahaofi kitautoku ki he mo’ui ta’engata.

‘I he funga kolosi na’a ne kole ki ne ‘ene Tamai ke fakamolemole’i ‘a hono ngaahi fili. Ka ko hono fakakakato ia ‘e Sesu ‘ene misiona na’e ‘uhinga ai ‘ene ha’elea ‘a mamani. ‘Oku ne toe fakamanatu mai ai e akonaki ‘a Sesu he ‘aho ni. Ke mou tokanga ki he maea ‘o e kau Sikalaipe he ‘oku nau no’o ‘aki ke faka’apa’apa’i kinautolu he kakai. ‘Oku nau tui ko e faka’alinga lelei ke faka’apa’apa’i mo ‘oange ‘a e nofo’anga lelei ma’a kinautolu. Na’e pehe foki he kau taki Siu ko kinautolu ‘oku nau siofi mo muimui’i ‘a Sesu. Ka ko e Ongoongo lelei ‘o e ‘aho ni ‘oku mahino lelei mai ko Sesu ‘oku ne ‘ilo lelei mo sio ‘o ‘ilo ‘enau kovi. He ‘oku tokanga ‘a Sesu ki he founga ta’efaifofonu mo fakamolale fekau’aki mo e kau uitou. Ko e uhinga ‘a Sesu ko e lao ‘a Mosese ‘oku ne malu’i e kau uitou. Ka ko e kakai ako pe ko e kau tauhi lao ‘eni peia ‘oku nau takimu’a e fai e me’a ‘oku tu’utu’uni’i he lao. He ‘oku nau ufiufi ka ‘ui fakapalangi ‘oku nau folofua e me’a kotoa pe ke puli ko e ‘uhi kanau faka’alinga lelei.

Ko e ‘uhinga ‘a Sesu ko hono toe fekau he kau Sikalaipe ke toe kau he foaki e kau uitou ‘i he Temipale. Ka ko e hisitolia e uitou ki he kakai ‘Isileli moe fuakava motu’a ‘oku lahi mo faka’ofa. Ka kuo ui e Sesu ko e pa’anga kopa he ko e kopa e koini si’isi’i taha hange pe koia ‘oku tau anga kiai ‘i Tonga. He ‘oku neongo ko e pa’anga si’isi’i taha ia ka ko e malohinga (might) pe ko e mo’ui anga ia si’i uitou. Fakatokanga’i e fakahinohino ‘a Sesu ko e foaki ne fai he uitou ‘oku lahi ange he foaki kotoa ‘a kimoutolu. Ko e fo’i lea ‘a Sesu katoa e kakai ne ‘uhinga ia ki he kalasi kehekehe koia e kau taki Siu. Ko e ‘uhinga ‘a Sesu ko e kotoa e kakai na’a nau foaki e tupu ‘enau seniti. Ko e fefine uitou ko ‘ene me’a na’e foaki ko hono ivi mo e malohi hono kotoa. Na’e ‘ikai ke ha’u o foaki e tupu pe ko e me’a ‘oku ova ‘aki he’ene me’a ‘oku ma’u. Ka na’a ne foaki kotoa pe ‘ene me’a na’e ma’u, he ko e akonaki ia ki he ‘aho ni. Ko hono ako’i ia ‘e Sesu e kau taki mo e kotoa e kakai Siu pea pehe kiate koe moau. ‘Oka pau leva ‘oku ai keke foaki pea ke foaki ‘aki ho’o loto kotoa. ‘Oku ‘ikai ko e foaki kae fetongi tapuaki ko e foaki ‘a hotau fatongia ‘oku ‘ikai ke tau ha me’a ‘e taha ki he fua e foaki. Ako leva he ‘aho ni ke ke poto he foaki ‘aki e kotoa ho’o loto. ‘Ameni

04/06/2026

Falaite uike 9 Taimi Angamaheni
2 Timote 3: 10-17
Ma’ake 12: 35-37
‘Aho fakamanatu ‘o Sangato Ponifasio ko e ‘Epikopo!

‘Oku neongo ko e talanoa ‘a Paula fekau’aki mo e ‘aho faka’osi ka ko e ‘uhinga ‘a Paula ‘oku ‘ikai ke hoko mai ia kiate kitautolu. Ko e Folofola leva ia he ‘aho ni ko e fakahaa ‘e Paula kia Timote ‘a hono fakahoa ‘ene mo’ui ki he mamani na’e talanoa kiai. Ko ha ngaahi mea palaku pe kovi e hoko ki he mamani ko e ‘uhi pe ko e kakai. Kuo nau fili ki he kovi pea mo e angahala pehe ki he holi fakatevolo. Ko e fu’u mamani ia ‘oku tau nofo ai he ‘aho ni, ka ko ko e Timote pe ko koe ‘oku fanongo ki he Folofola. ‘Oku ‘ikai ko ho’o mamani ia na’e ‘ikai ke fa’u ia ma’au, ko e ‘uhi kuo fili koe ‘e he ‘Eiki. He ko e fili ke muimui kia Sesu ‘e fakatanga’i koe pea teke mamahi pe nofo popula. Ka e ‘oua teke loto fo’i kae hokohoko atu aipe ho’o ngaahi ngaue lelei.

Ko e ‘uhinga pe ‘a Paula ko hono fakahoa ‘ene mo’ui ki he me’a ‘e hoko ki he mamani ko ‘eni. ‘Oku toe fakapapaui ange ‘e Paula ‘oku ‘ikai ko koe ia kae tu’uma’u ki he Kosipeli. Ka ko e fa’ahinga akonaki ‘eni ‘oku ngaue lahi ‘aki he ngaahi Siasi he ‘aho ni. Ko hono fakahoa kinautolu ki he kakai faihala mo angahala. Ko hono talakai e kovi mo e tonounou e kakai mo e anga fakatevolo ‘oku nau nofo ai. Ka na’e ‘ikai ‘uhinga ‘a Paula ke tau ‘alu ta’aki mo malanga ‘aki e tonounou pe fehalaki e kakai. Ko e faka’amu ke tau fai ha ngaue lelei ke tohoaki’i mai ‘aki e kakai kuo hee. Ko hotau ui ke tau mo’ui faka-kosipeli, ko e mo’ui ‘aki e lelei ke tau lava ‘o liliu ‘aki ha kakai.

Ko e Ongoongo ia mo hono hanga ‘e Sesu ‘o fakalongolongo’i e kau veiveiua. Ko hono fakama’opo’opo ‘eni ‘e Ma’ake ‘a taimi ‘a Sesu ‘i he Temipale. Ko e kakai kehelehe ‘e 4 na’a nau ha’u kia Sesu mo ‘enau ngaahi fehu’i. Ko e hili ‘eni hono fakalongolongo’i ‘enau ngaahi fehu’i mo e fakafekiki. Kuo fakalongolongo e kakai ka kuo fili ‘a Sesu ke ‘oua pe ‘e fakalongolongo ia. Ko e taha e founga ‘a Sesu ko hono ‘omai e Fuakava Motu’a ke eke ‘aki ‘ene fehu’i ki he kau Sikalaipe. Ko e Saame 110 veesi ‘uluaki; ko e Folofola ia ‘oku tau fanongo kiai he ‘aho ni. Ko e tala he kau Sikalaipe ko e Misaia ko e hako ‘a Tevita pea ko e ‘uhinga ‘a Sesu. Ko e Saame na’e ‘uhinga ‘a Tevita ko e Folofola ‘a Yawahe kia Atonai. Ko e ‘uhinga ‘a Sesu ‘oku ui e Tevita ia ‘a ‘Atonai ko ‘ene ‘Eiki. ‘Oku anga fefe leva ke Misaia ha hako ‘a Tevita?

Ko e taha ‘eni ia he ngaahi Teolosia ka ‘ikai tonu hono fakamatala ‘e toe hee ‘a e kakai. Ko e ‘uhinga ‘a Sesu kiate ia he ui ia ‘e Tevita ko hono ‘Eiki. ‘Oku neongo ko e hako pe ‘a Tevita ka koia ko e ‘Alo ko e ‘Atonai ko e ‘Otua e fakatupu. ‘Oku mahino lelei ia he Ongoongo lelei ‘a Sione hono ui ‘a Sesu ko e Folofola. Na’e fakatupu ‘aki ‘a mamani he Folofola he ‘oku ui ia ‘i he fuakava motu’a ko e ‘Atonai. Ka ko e fa’ahinga fakahinohino ia ‘a Sesu ke fakama’opo’opo ‘aki pe fakalongolongo’i ‘aki e ngaahi fehu’i koto pe. Ko hai koa e Misai? ‘Oku nau fakatokanga’i koa e Misaia ‘oku ne ‘i he Temipale? Ka ko e ‘uhi ko e ‘ikai kenau tui na’a nau fakalongolongo ai pe. Ka ko e fu’u kakai tokolahi na’a nau ‘i ai na’a nau ofoofo mo fiefia he ngaahi tali mo e akonaki ‘a Sesu. ‘Ameni

03/06/2026

Tu’ap**elulu uike 9 Taimi Angamaheni
2 Timote 2: 8-15
Ma’ake 12: 29-34

Ko e taha e ngaahi akonaki fakapasitolale ‘a Paula e fo’ilea ko e (diligence) fai ‘osi kia velenga. Ko ho’o fai pe ha ngaue pea ‘ai ki he ‘osi taha ‘ikai ko e lelei taha. Ko e fo’ilea koia hange ko e sotia ‘oku foaki ho’o mo’ui ke malu’i e fonua. Ko e tangata ngoue ‘oku ngaue ‘osi kia velenga ka ‘oku ‘ikai kai ia mei he ngoue ka ko e kakai. Ko e taimi lahi ‘oku ou kamata holomui mei he vahevahe mo tataki e ‘ilo e kakai ki he Folofola ke nau sio ki he fua ‘enau ngaue. Ka neongo ‘oku ou toe ako lahi mo ‘ilo lahi ka ko e faka’amu ke fua e Folofola ‘i he kakai. Ko e fakamanatu leva ia ‘a Paula he ‘aho ni ‘oku neongo hono ha’i popula ia. ‘Oku ‘ikai seini’i pe popula ai e Folofola ia ‘a e ‘Otua, he ‘oku falala pe ‘a e ‘Otua ki he kakai ‘oku ne fili. Ka neongo ai ha me’a ko e fakatumu’a pe me’a kotoa ke fakahaofi kitautolu ‘o makatu’unga pe ‘ia Kilisito.

Ko e taha foki peia e palomeesi ‘a Sesu ka tau ka mate fakataha mo Sesu kuo pau ke tau toetu’u mo Sesu. Ka koia ‘oku vilitaki ‘ene mo’ui te tau ikuna fakataha mo Sesu ko e ‘uhinga ia ki he mo’ui ta’engata. Ka ko ‘etau faihala mo ta’efaitotonu ‘e ‘ikai ke faitotonu mai ai e ‘Eiki. He ‘oku ‘ikai ke totonu ke tau fakahala’i e ‘Eiki he ko e ‘uhi he te ne toe fakahala’i kitautolu. Ka ko ia ‘oku vilitaki ‘ene mo’ui ‘oku taau ke mate pea toetu’u mo Kilisito. Ko e fakamanatu ia ‘e Paula ko e mamahi mo e fakatanga pehe ki he fakapoongi ‘oku ‘ikai ke mole noa. ‘Oku taau e ngaahi mamahi mo e faingata’a ke ne ngaohi kitautolu ke tau mo’ui vilitaki. Ko e vilitaki ke kau mo Sesu ka ‘oku ‘ikai ko e ngaahi vilitaki he ‘aho ni. Ko e ‘uhi pe ke kehekehe ‘a e vili ta’e’unua mei he vilitaki, he ko e vili ta’e’unua ia ko e ngaue ia e kakai ta’emahino. Ko e kakai ia ‘oku loto pe ke ‘ai pe ‘ene me’a pe ‘a’ana pe ko ‘ene fakakaukau. Ka ko e mo’ui ia ‘oku finangalo ‘a Sesu ke liliu mo fakapapau’i ‘oku nau kau mo Sesu.

Ko e hono atu ‘eni hono fakafehu’ia koia ‘a Sesu ‘e he Sikalaipe ‘o fekau’aki mo e fekau ‘a e ‘Otua. Ko e kakai kehekehe ‘eni he anga ‘o e nofo e kakai ‘Isilelei pea mo ‘enau ngaahi fehu’i kehekehe. Ko e kalasi e 2 e fehu’i ne nau ha’u moia kia Sesu; ko e fehu’i fakapolitikale mo e fehu’i fakalaumalie. Ka ko e fehu’i e Sikalaipe ‘oku makehe ko ‘eke ia ‘a e tokotaha fekumi. Kofe ‘a e fekau ‘oku mu’omu’a pe ko ‘ene ‘eke pe ‘oku tonu koa ‘ene ma’u pe ‘oku hala? Ko e fehu’i ke ‘ilo ka ‘oku ‘ikai ko e fehu’i ki he fie’ilo. Ko e tali ‘a Sesu ko hono fakafehoko takinga e ongo fekau mei he faukava motu’a. Ka ko ‘ene ngaue ‘aki e fakahinohino talatuku fakaholo e kakai ‘Isilelei, ‘oku ui ko e shema “fanongo mai si’i ‘Isileli”. ‘Oku ui e fakahinohino ko ‘eni ‘a Sesu ko e fakapalanisi e fekau ‘a e ‘ofa ki he ‘Otua mo e tangata. ‘Oku pehe ni ko e ‘ofa ‘a e ‘Otua ‘oku mei ‘olunga pe hevani ki he kakai. Ko e ‘ofa ki he kakai ko e ‘alu ia mei he tafa’aki ‘e taha ki he tafa’aki ‘e taha . ‘Oku ke fakatokanga’i ko e ha e fekau ‘a Sesu ‘oku ne ta ke ‘ilo he Sikalaipe?

Ko e imisi ia ‘o e Kolosi ko e ‘ofa ‘a e ‘Otua mo e ‘ofa ki he kaunga’api ‘oku kakato ia ‘ia Sesu. Ko e ‘uhinga ‘a Sesu ko e tui ‘oku ‘ikai ko ha me’a fakafo’ituitui ‘o hange ko e ma’u e Sikalaipe. Ko e Folofola ia na’a tau fanongo ai he ‘Aho Tapu kuo ‘osi, he na’e ‘ofa pehe ‘a e ‘Otua. Ka ko e ‘ofa koia ‘oku ‘ikai ko ha me’a fakafo’ituitui ka ko e me’a fakakomusio pe ko e Siasi. Ko e fakamo’oni ia hono tala ‘e Sione na’e foaki he ‘Otua ‘ene foha ma’a mamani ke fakahaofi. Ka ko e fakahaai ia ‘e Sesu ‘a e fakasosiale koia ‘a e ‘ofa ‘a e ‘Otua. Na’e ‘ikai ke ‘omai pe foaki pe ki he ni’ihi ka na’e foaki ki he mamani hono katoa. Ko e kotoa e laumalie mo e loto he ‘ofa ki he ‘Otua. Ko e ‘ofa tatau peia ‘oku totonu ke tau fakahoko ki hotau kaunga’api. He ‘oku tatau pe ho’o li’oa ho’o ‘ofa ki he ‘Otua pea mo ho’o ‘ofa ki ho’o kaunga’api. Ko e makehe ‘anga ia e Sikalaipe mo e kakai ne nau ha’u kia Sesu kimu’a. He ko e Siakaipe na’a ne ‘ilo mo mahino’i pe ‘a e hala ‘oku ne fou ai. Ko e tali leva ia ‘a Sesu ‘oku ‘ikai keke mama’o mei he Pule’anga ‘o e ‘Otua. ‘Ameni

02/06/2026

Pulelulu uike 9 Taimi Angamaheni
2 Timote 1: 1-3, 6-12
Ma’ake 12: 18-27

‘Oku ‘iloa foki e Tohi kia Timote pehe kia Taitusi ko e tohi faka-pasitolale. Ko hono ‘uhinga pe fo’i lea ko e ngaue tokoni fakalaumalie ki he ngaue fakamamani. Ka ko e falala ‘a Paula ki he ongo talavou ko ‘eni kena tokanga’i mo tataki e kuminio pe ko e Siasi. Ko e mahu’inga foki e tohi fakapasitolale ke fakamahino ko e tui kia Sesu ko e fanau’i ki he mo’ui fakakomunio pe ko e Siasi. ‘Oku fehangahangai ‘aupito ia mo e filosofia ‘o e ‘aho ni, ‘a e kakai mo’ui fakafo’ituitui pe mo’ui tokotaha. Hange pe ko ‘etau ngaahi fakahinohino kimu’a ko e sino haa mai ‘o Sesu ‘a e Siasi. Ka ‘oku ai hono fokotu’utu’u mo hono fatongia mo hono ngaahi misiona. He ‘oku fele ‘a e ngaahi kongokonga e sino e Siasi ka ‘oku nau taha pe ‘ia Kilisito. Ka ko e fatongia fakataki pe ko e tauhisipi ‘i he fiekau ke hoko ko e ‘Apositolo. Ko e ‘uhinga foki ia e ‘Apositolo ko e fekau’i ke ‘alu o kamata’i pe tokanga’i e kaingalotu pe Siasi. Ka ko e faka’amu ‘a Paula ke hoko atu hono fakaulo e maama e Laumalie Ma’oni’oni ke loto lahi ke malanga’i e Ongoongo lelei.

‘Oku pehe foki he kau ako Tohi Tapu ko e tohi faka’osi ‘eni ‘a Paula kimu’a pea kalusefai. ‘Oku ‘ilonga pe he kamata e Tohi kia Timote mo ‘ene ngaahi lea mo e fakalotolahi fakalaumalie. ‘Oku hange ko ‘ene fakamanatu ‘a e ngaahi me’a kehekehe ‘e hoko ka e tu’uma’u pe mo faitotonu. Ko e taha foki e akonaki manakoa ‘a Paula mo ‘ene akonaki kia Timote. Koia ko Paula na’e ‘ikai ke ne fili ke ‘Apositolo ka ko e finangalo pe ‘a e ‘Otua. Ko e fakamahino kia Timote ki hono fili ia pe ui ia ko e ‘Apositolo ko e fakamo’oni ia ki he tokotaha ‘oku ke tui kiai. He ‘oku ne ui kotoa pe kitautolu ke tau ma’oni’oni ‘o ‘ikai ko ha’atau ngaue pe fakakaukau. Ka ko e palani pe mo e fokotu’utu’u ‘a e ‘Otua ‘i he kalasia pe ‘ia Sesu Kilisito. He kuo ne ‘osi faka’auha ‘a mate pea kuo ne ‘omai ha mo’ui fo’ou ka ko e mo’ui ia ‘o ta’engata. ‘Oku hange pe koia pe ko Paula ‘ene mamahi mo e nofo ‘aki tali pe ki hono taimi.

Ko e Ongoongo lelei mo e ‘uhinga ‘o ‘etau mate mo taumu’a ‘etau mate. He ko e ‘Otua ‘oku tau tui kiai ko e ‘Otua ‘o e mo’ui ‘oku ‘ikai ko e ‘Otua ki he mate. Ko e tesi hono tolu ‘eni ‘a Sesi ‘i he Temipale ka ko hono ‘omai e kau Satusi. ‘Oku ui ia he kau ako Tohi Tapu ko e toki omai pe mahafu fakaono pooni ke faka’osi ‘aki. Ka ko e fehu’i ‘o fekau’aki moe mali ki he taimi ‘o e toetu’u. ‘E ‘ikai ke tau talanoa lahi ki he puipuitu’a e kau Satusi he ko e taha peia he ngaahi kulupu mapakimaki ‘o e kakai ‘Isileli. Ka na’a nau malohi he me’a fakapolitikale ke fakafepakai’i e talanoa histolia pe moe hisitolia loungutu hufanga he fakatapu. Ka na’e lahi ange ‘enau kau ki he kau Loma ‘o hange pe ko e ngaahi Siasi he ‘aho ni. Ko e ha pe lao p**e’anga neongo aipe ha me’a ‘e tali ia he Siasi koia neongo aipe ‘oku hala. Ka ko ‘ene pehe pe p**e’anga ‘oku sai e fakatotama ko ‘enau muimui aipe ki he me’a koia.

Ko e kakai ia na’a nau ha’u ko ‘enj kia Sesu, ko e kau Satusi mo e fehu’i ki he toetu’u. Ko hono fakataha’i ia e fakakaukau fakateolosia ki he toetu’u mo mo’oni ko e leveright marriage pe ko e totonu e mali. ‘Oku ‘uhinga ia ko e koloa pe kelekele e tangata mali kuo pau pe ke toutou mali ke ma’u ha ‘ea ki he kelekele. Ko e tali ‘a Sesu ko ‘enau feinga ia ke fakangatangata e ivi ‘a e ‘Otua ki he toetu’u. Ko ‘enau fakasi’isi’i ia e toetu’u ki honau ngata’anga honau ‘atamai mo ‘enau ‘ilo. Pe ko e ‘uhinga ‘a Sesu ke nau sio ki honau ‘atamai ‘oku fosi’i kae feinga ke mahino’i e toetu’u ‘oku lahi hange ko mamani? Ko ‘enau tonounou e taha ko e toetu’u he’enau fakakaukau ko e hoko atu peia e mo’ui e tangata. Ka ko e fakamo’oni ‘a Sesu ko e ‘Otua ka e mo’ui ‘oku ‘ikai ko e mate. Ko e ‘uhi pe ko ‘enau fakakaukau mo e ilifia ki he mate ka fakakaukau ki ne mo’ui tuputupu’a mo e fu’u sino ko ‘eni. Ka ko e tali ‘a Sesu ko ia ko e ‘Otua ‘o ‘Epalahame ‘oku ‘ikai ko e ‘Otua e kuo hili ko e ‘Otua ‘o e tainimi. Ko e ‘uhinga ‘a Sesu kuo ‘osi toetu’u mo ‘Epalahame, ‘Aisake mo Sekope pea mo Mosese. He ko e ‘Otua ko e ‘Otua ia e mo’ui pea ‘oku tuputupu’a ‘o tangata. ‘Ameni

Address

9 Ropes Creek Road Mt Druitt
Sydney, NSW
2770

Opening Hours

Monday 9am - 5pm
Tuesday 9am - 5pm
Wednesday 9am - 5pm
Thursday 9am - 5pm
Friday 9am - 5pm

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Tongan Catholic Chaplaincy Diocese of Parramatta posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share