25/10/2025
کله چې څوک په کور کې وفات کېږي، څه باید وشي؟
مسئله ۱: کله چې څوک د مرګ په حالت کې وي، هغه پر شا ځملوئ او پښې یې د قبلې خواته واړوئ. د سر لاندې یو بالښت یا بل څه کېږدئ، څو سر یې لږ لوړ شي او مخ یې د قبلې خواته وي. د ده ترڅنګ کښېنئ او د کلمې شریفې الفاظ په لوړ آواز سره ووایئ، څو هغه هم واوري او کلمه ووایي.
خو ده ته مه وایئ چې «کلمه ووایه»، ځکه دا وخت ډېر دروند او سخته لحظه ده، نه معلومیږي چې له خولې یې څه وځي.
مسئله ۲: کله چې مریض یو ځل کلمه ووایه، نور چوپ شئ. دا مه هڅوئ چې هغه کلمه مسلسل تکرار کړي تر څو په کلمه سره مړ شي. مقصد دا دی چې وروستۍ خبره یې کلمه شریفه وي، نه دا چې تر وروستۍ شېبې یې کلمه تکرار کړي.
البته، که وروسته له کلمې د دنیا کومه خبره وکړه، نو یو ځل بیا کلمه په لوړ آواز سره ووایئ، او کله چې هغه بیا کلمه ووایه، تاسو بیا چوپ شئ.
مسئله ۳: کله چې د مرګ نښې ښکاره شي — لکه د نفس چټکتیا، د پښو سستي، د پوزې کږېدل، او د شقیقهګانو (د مخ دواړه اړخونه) دننه تلل — پوه شئ چې مرګ رانږدې شوی دی. په دې وخت کې د کلمې شریفې تکرار په لوړ آواز سره وکړئ.
مسئله ۴: د سورت یاسین لوستل د مرګ سختۍ کموي. نو د مړي د سر ترڅنګ یا نږدې ورته کښېنئ او دا سورت تلاوت کړئ، یا بل څوک ورته ووایئ چې تلاوت یې کړي.
مسئله ۵: په دې وخت کې داسې خبرې مه کوئ چې د مړینې کس زړه د دنیا خوا ته مایل کړي. دا وخت د دنیا څخه د جدا کېدو او د الله ﷻ حضور ته د ورتګ وخت دی.
باید داسې خبرې او عمل وشي چې زړه یې د دنیا نه بېپروا او د الله ﷻ خواته مایل شي، ځکه خیر د ده په همدې کې دی.
په دې حالت کې د ماشومانو راوستل، یا د هغه چا راوستل چې ده ورسره ډېره مینه لرله، یا د دنیايي خبرو یادونه کول چې زړه یې بېرته دنیا ته مایل کړي — دا ټول کارونه ډېر ښه ندي.
که څوک خدای مه کړه په داسې حالت مړ شي چې د دنیا مینه په زړه کې یې پاتې وي، دا د بدې پایلې نښه ده (نعوذ بالله).
مسئله ۶: که د مړینې په وخت کې له خولې د کفر کلمې ووځي، پرې پام مه کوئ او خلکو ته یې مه وایئ. دا داسې وبولئ چې د مرګ سختۍ یې عقل له منځه وړي، ځکه دا حالت د بېعقلهتوب دی، او هر څه چې په دې حالت کې له خولې ووځي، معاف دي.
د ده لپاره له الله ﷻ څخه د بخښنې دعا وکړئ.
مسئله ۷: کله چې کس مړ شو، لاسونه او پښې یې سمې کړئ. یو ټوکر د زنې لاندې ور تیر کړئ او دواړه سرې یې د کس سر شا ته وتړئ، څو خوله یې خلاصه پاتې نه شي.
همدارنګه، سترګې یې وتړئ او د دواړوپښو لويې ګوتې سرونه سره وتړئ، څو پښې جلا نه شي. بیا پرې څادر واچوئ او هڅه وکړئ چې ژر تر ژره غسل او کفن ترسره شي.
مسئله ۸: د خولې تړلو او ورته کارونو پر مهال دا دعا ووایئ:
بِسْمِ اللهِ وَ عَلٰی مِلَّةِ رَسُوْلِ اللهِ
(په نوم د الله او د رسول الله ﷺ په دین)
مسئله ۹: له مړینې وروسته ښه ده چې بږ خوشبويي د مړي ترڅنګ کېږدئ.
همدارنګه، هغه ښځه چې په حیض یا نفاس کې وي، یا څوک چې غسل پرې واجب وي، د مړي ترڅنګ مه پرېږدئ.
مسئله ۱۰: له مړینې وروسته، تر هغو چې مړی غسل نه وي شوی، د قرآن لوستل د ده ترڅنګ روا نه دي.
-د دې مطلب خپرول او ترنورو رسول صدقۀ جاریه ده، او ثواب یې هم د لیکونکي او هم د شریکوونکو لپاره دی.
Bacha Khan
23 October /10/2025
