LƯỢC SỬ GIÁO XỨ BÌNH PHONG
( viết lại năm 2022)
Bình Phong là một làng nhỏ được thành lập cách đây trên 300 năm, nằm cách quốc lộ 1A (ngã tư Quán Gò) khoảng 600m về phía Tây. Tên Bình Phong cũng dùng để gọi cho xứ đạo. Trước năm 1954, ở đây chưa có ai biết về đạo Công Giáo, mặc dù chỉ cách Giáo Xứ An Sơn kỳ cựu khoảng 5km. Cho đến năm 1956, người dân ở đây mới được ơn đón nhận Tin Mừng. Có thể chia lịch sử Giáo xứ này thành ba giai đoạn. Giai đoạn thành lập ( 1956 -1968)
Năm 1956, ông Võ Lục (Tam) có việc lên An Sơn, vì tò mò ghé đứng ngoài Nhà thờ để xem người ta đọc kinh cầu nguyện, cảm thấy tâm hồn được đánh động bởi sự linh thiêng mà gần gũi của đạo Chúa, ông lấy làm cảm kích vô cùng. Một người giáo dân thấy cung cách thành kính của ông đã hỏi: “ ông có muốn theo đạo không?” và ông đã trả lời ưng thuận. Thế là ông được giới thiệu cho cha Quản xứ và bắt đầu học đạo. Trở về Bình Phong, ông rủ thêm 8 gia đình nữa cùng học đạo. Ngoài ra còn có một số người vì gặp rắc rối với chính quyền Miền Nam cũng xin tòng giáo để được sống yên ổn. Tất cả các gia đình đó, ban ngày thì làm việc đồng áng, ban đêm thì được ông Antôn Lê Hân (gọi là thầy Thành) và một vài giáo dân An Sơn như ông thầy Ba, thầy Hiệu được cha Quản xứ phái đến, dạy giáo lý. Năm 1956, Cha Phêrô Nguyễn Quang Sách về thay cha Gioan Baotixita Trần Đức Tuấn. Ngài cho dựng một nhà nguyện bằng tranh tại Miếu Đôi, một mảnh đất nổi tiếng linh thiêng, người ta rất kính sợ và ít khi dám lai vãng. Về sau, nơi này trở thành đất cơ sở Giáo Xứ. Việc học Giáo lý tiến triển tốt đẹp và một ngày trọng đại, ngày 27-3-1957, cha Phêrô Nguyễn Quang Sách đã mời thêm 12 linh mục khác đến để ban bí tích Thánh Tẩy cho 197 người. Tháng 9-1958, Cha Phaolô Huỳnh Ngọc Cảnh đến thay cho cha Phêrô Nguyễn Quang Sách. Ngài tổ chức dạy giáo lý và ban phép Thánh Tẩy tại Văn An. Số tân tòng còn đông hơn cả năm 1957. Các Chi họ tân tòng được thành lập và trực thuộc Giáo Xứ An Sơn. Cuối năm 1959, Cha Simon Nguyễn Kim Ngọc nhận chức Quản xứ An Sơn. Ngài cho xây dựng một ngôi Thánh đường khá vững chắc, chiều ngang 9m, chiều dài 16m. Hoàn thành năm 1960, lấy Lễ Truyền Tin (25/3) hằng năm làm lễ bổn mạng của Giáo xứ. Sau đó, cha tiếp tục xây dựng nhà xứ kiên cố, đẹp nhưng đến năm 10-2018 thì phá dỡ. Năm 1964, chiến tranh lan rộng, Giáo xứ An Sơn thuộc vùng không có an ninh, giáo dân tản cư nơi khác. Cha Simon Nguyễn Kim Ngọc về làm hạt trưởng Tam Kỳ. Thay vào đó, tạm thời cha phó Tam Kỳ Phêrô Vũ Văn Khoá thường đến lo việc mục vụ cho Giáo xứ Bình Phong và Hà Lam. II. Giai đoạn phát triển và thử thách
dưới thời các cha:
* Cha Phêrô Vũ Văn Khoá (1968-1973)
Từ năm 1968 đến năm 1975, giáo dân các nơi bị ảnh hưởng chiến tranh tụ tập về sống chung quanh nhà thờ rất đông. Cha Phêrô mở rộng Giáo xứ bằng việc thành lập thêm các Chi họ Bắc Lâm, Văn An, Kế Xuyên, Bình Đông. Ngoài việc mục vụ ngài còn rất nhiều việc bác ái, giúp người hoạn nạn trong chiến tranh bất kể bên này bên kia. Về việc giáo dục, năm 1970, ngài mở trường Tín Đức tại Bình Phong, với gần 1.000 học sinh theo học các lớp, từ lớp đệ thất đến lớp đệ tam (lớp 6 đến lớp 11 bây giờ).
* Cha Gioan Baotixita Nguyễn Bá Vi (1974-1975)
Nhận Giáo xứ vừa được một năm, biến cố lịch sử thống nhất đất nước năm 1975 xảy ra. Sau biến cố này, giáo dân An Sơn đã trở về lại quê quán. Đức Giám Mục Giáo Phận đưa Cha Gioan Baotixita Vy lên coi sóc Giáo xứ An Sơn; đồng thời cử cha giáo Tiểu Chủng Viện Thánh Gioan : cha Giuse Ngô Đình Chính
- làm cha sở giáo xứ Bình Phong.
* Cha Giuse Ngô Đình Chính (1976-1991)
Thời của cha Giuse ở Bình Phong là thời kỳ thanh luyện của Giáo Hội Việt Nam. Số tín hữu trong thời gian này giảm sút khủng khiếp. Các nhà nguyện tại các Chi họ bị trưng dụng hoặc bị xuống cấp không có điều kiện tu bổ. Trong bối cảnh ấy, Cha Giuse chú trọng dạy giáo lý. Giáo dân đi tham dự Thánh lễ Chúa Nhật được mời học giáo lý trong nhà thờ không kể giờ giấc. Nhờ những bài giáo lý súc tích đó và cuộc sống khó nghèo làm chứng của cha Giuse, giáo dân được nâng đỡ và dần dần xây dựng được nền móng vững chắc cho đức tin.
* Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Đình Thương
(1991-1995)
Sau khi thụ phong linh mục, ngài được bổ nhiệm làm Quản xứ Bình Phong (3-1991), thay Cha Giuse Ngô Đình Chính. Hoàn cảnh xã hội có phần cởi mở hơn, và với tính tình vui vẻ, nhanh nhẹn và bình dân, Cha Phanxicô đã thực sự chinh phục được thiện cảm của mọi người trong vùng. Đây là nhịp cầu để nhiều người đến với Chúa sau này. Ngài quan tâm, động viên các em học tập. Trùng tu Nhà xứ đã xuống cấp. Năm 1993, xây dựng hang đá Đức Mẹ Lộ Đức. Cuối năm 1994, xây dựng nhà Huấn nghệ. Và rất nhiều chương trình tốt đẹp được ngài vạch ra, trong đó có mô hình nhà thờ uy nghi, nhưng tiếc thay chưa kịp thực hiện thì ngày 06 tháng 01 năm 1995, Chúa gọi ngài về với Chúa. Thi hài ngài được an táng trong khuôn viên Nhà thờ Bình Phong, bên cạnh hang đá Đức Mẹ mà ngài đã cất công xây dựng.
* Cha Phêrô Lê Hưng (1995-2001)
Ngài là cha Quản xứ An Sơn. Sau khi cha Phanxicô Xaviê Thương qua đời, ngài kiêm nhiệm thêm Giáo xứ Bình Phong. Với hai Giáo xứ, đường giao thông không thuận tiện, việc mục vụ thật vất vả. Điều để lại trong lòng mọi người là ngài rất hiền hòa, không bao giờ than trách vì vất vả hay nặng lời với một ai. Ngài giúp đỡ nhiều gia đình gặp khó khăn hoạn nạn không phân biệt lương giáo, nâng đỡ các em trong việc học văn hóa. Đây là thời điểm có nhiều người đến với Chúa, đặc biệt các gia đình ở vùng Gò Tre, Gò Sỏi. Vào ngày 25.01.1997, Cha Phêrô Lê Hưng đã mời các nữ tu dòng Thánh Phaolô Đà Nẵng đến cộng tác với Cha lo cho việc mục vụ và bác ái.
* Cha Giuse Nguyễn Văn Thú (2001-30/6/2006)
Ngày 20.9.2001 cha Giuse Nguyễn Văn Thú được bổ nhiệm làm Quản xứ Bình Phong. Cha rất quan tâm đến việc học giáo lý và văn hoá trong Giáo xứ. Xây dựng “nhà” giáo lý 2002 (một phòng lớn ngăn làm ba), tường rào quanh Nhà Thờ (hè 2004), và ngôi nhà thờ hiện nay 2005. Ngài cũng có kế hoạch tăng số nhân sự trong Hội đồng Giáo xứ để cùng chia sẻ trách nhiệm điều hành với ngài; nhưng chưa kịp thực hiện thì được bề trên sai đi du học tại Phi Luật Tân.
*Cha Giuse Lê Văn Cường (30/10/2006 - 7/2007)
Ngài đang là cha phó Giáo xứ Trà Kiệu, được bổ nhiệm làm cha sở Giáo xứ Bình Phong. Trong thời gian rất ngắn (khoảng 9 tháng), cha cố gắng tiếp tục công việc của các cha tiền nhiệm và củng cố một số sinh hoạt trong Xứ, đặc biệt là ca đoàn. Tháng 7/2007, ngài được bề trên cử đi du học Pháp. Thay vào đó, Cha Gioan Baotixita Phan Đình Lượng được cử đến để thay thế ngài.
* Cha Gioan Baotixita Phan Đình Lượng
(7/2007- 2010)
Ngài nguyên là cha Quản xứ Lệ Sơn (Hòa Vang). Khoảng trung tuần tháng 7 năm 2007, ngài được Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri bổ nhiệm làm Quản xứ Bình Phong thay cha Giuse Cường. Cha quan tâm đến tính cộng đồng trong các cử hành phụng vụ, việc học giáo lý cũng như văn hoá của các em
Quan hệ với anh em lương dân, ngài năng thăm viếng, giúp đỡ vật chất (rất hạn chế) cho người trong và ngoài Giáo Xứ. Thêm vào đó, Giáo xứ cũng cố gắng giúp ôn tập hè hằng năm cho các em lương cũng như giáo, mà gia đình thuộc diện khó khăn với hai môn học Anh và Toán, dành cho lớp 6 và lớp 9 (mỗi lớp độ 25 em). Ngoài ra còn có một “tủ sách” khá khiêm tốn bao gồm các sách giải bài tập (từ lớp 9 - lớp 12) để phục vụ các em thuộc đối tượng trên.
* Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Ngọc Hiến :
2010- 2017. Giữa lúc giáo xứ đang khủng hoảng vì bất đồng trong việc điều hành giáo xứ giữa cha xứ và ban thường vụ, nhờ ơn Chúa qua lời cầu bầu của Mẹ Maria, cha Phanxicô Xaviê được Giáo Phận đưa về làm quản xứ. Ngài đã củng cố lại tinh thần của giáo dân, đồng thời cho bầu cử ban lãnh đạo mới để cùng làm việc. Trong thời kì này, các lớp giáo lí phát triển mạnh từ lớp ấu đến lớp vào đời, các anh chị có tâm huyết được mời làm giáo lí viên và hằng tuần giúp các em trong học hỏi giáo lí. Các hội đoàn được thành lập như Hội Legio, Hội Mân Côi, Thăng Tiến Hôn Nhân, Hội Bác Ái Vinh Sơn, phong trào Hùng Tâm Dũng Chí, nhóm Cầu nguyện Kinh Thánh. Ngoài việc lo cho đời sống đức tin, cha còn xây dựng được ngôi nhà nguyện Thái Đông, làm nhà tầng cho giáo lí, xây mới nhà bếp…. Bộ mặt giáo xứ khởi sắc nhiều.
* Cha Giuse Nguyễn Trí Dũng (10/2017 đến nay)
Từ giáo xứ Tam Kỳ, cha được giáo phận cử về làm chánh xứ Bình Phong từ ngày 18 tháng 10 năm 2017 đến nay. Với phương châm: “sống có cộng đồng, chết có cộng đồng”, cha đã cố gắng củng cố lại đời sống đạo cho mọi giáo hữu; qui tụ về những con chiên đã rời khỏi Giáo Hội qua các thời kì, phát động mạnh và cổ vũ việc đọc kinh gia đình, duy trì và củng cố các lớp giáo lí… Về xây dựng, cha đã cùng Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ vận động giáo dân tu sửa lại các phòng giáo lí xuống cấp, giải tỏa ngôi nhà xứ cũ, đã tồn tại gần 50 năm, để có không gian rộng rãi cho khuôn viên nhà thờ, làm sân bê tông, chỉnh trang lại nhà thờ... Nhìn chung bộ mặt Giáo Xứ nhiều khởi sắc về đời sống đức tin cùng với diện mạo bên ngoài. III. Qui mô giáo xứ hiện nay
Giáo xứ Bình Phong, thuộc xã Bình An, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, trải rộng trong 4 xã: Bình An, Bình Trung, Bình Sa và Bình Nam. Có 1 giáo họ (Thái Đông), 9 chi họ (Giu Nghĩa, Bình Phương, Đông An, Cổ Linh, Thăng Xuân, Kế Xuyên, Tây Mỹ , Văn An, Bắc Lâm) và 4 giáo khóm gần Nhà Thờ. Tổng số giáo dân 1031 người. Nhờ lời bầu cử của Mẹ Maria, Thánh cả Giuse, các Thánh Tử đạo Việt Nam để Chúa luôn luôn gìn giữ giáo xứ trong tình yêu thương của Ngài. Bình Phong, ngày 20 tháng 02 năm 2022
QUÍ CHỨC LÀM VIỆC
QUA CÁC THỜI KÌ CỦA GIÁO XỨ BÌNH PHONG
Để điều hành giáo xứ, cần phải có những người giáo dân được đề cử hoặc bầu lên, cộng tác với cha xứ. Những người này được gọi là Ban Mục Vụ hay Hội Đồng Mục Vụ. Từ năm 1956, Bình Phong được đón nhận Tin Mừng và trở thành Chi Họ thuộc giáo xứ An Sơn. Ban Đại Diện Chi Họ được hình thành với các ông: Võ Lục (ô. Tam)- ô. Đức (ô. Liễu)- ô. Khai (ô. Xuân) - ô. Cửu- ô. Phó Phận. Sau khi chế độ Ông Diệm bị lật đổ, một số vị nghỉ, chỉ còn lại ông Võ Lục và ông Võ Khai, nhưng bổ sung ông Hiền (ô. Nhân) và ông Viện (ô. Hảo) và làm việc cho đến năm 1968. Từ năm 1968 đến năm 1975:
Bình Phong được Giáo Phận nâng lên Giáo Xứ và cha Phêrô Vũ Văn Khóa làm chánh xứ, đã bổ nhiệm ban đại diện gồm: ông Nguyễn Quá (Hiền)- ông Hảo (Viện)- ông Khai (Xuân)- ông Hiền (Nhân)- ông Khoa (Văn An) và ông Cần (Thuyết). Sau biến cố 1975 ông Quá và ông Cần về lại quê Bình Nam, nên chỉ còn lại các ông ở Bình An. Năm 1976, cha Giuse Ngô Đình Chính về làm quản xứ, đã cử ban đại diện gồm: ông Viện (Hảo) – ông Hiền (Nhân) - ông Xuân (Khai) – ông Khoa, Văn An. Thời gian này việc sinh hoạt giáo xứ trầm lặng, nên các vị này cũng âm thầm, kính đáo để động viên bà con giữ đức tin, song số người rời bỏ Nhà Thờ mỗi ngày một nhiều. Năm 1980 các vị này vì tuổi cao nên xin nghỉ, cha mời ông Võ Thu cộng tác với ngài trên danh nghĩa đại diện giáo dân trong việc liên hệ với chính quyền. Đến năm 1989 tình hình xã hội có phần cởi mở hơn, cha đã thành lập ban mục vụ gồm: ông Võ Thu - ông Lâm Phùng- ông Trần Duy Hiển và ông Lâm Đạo để cùng cha điều hành giáo xứ. Năm 1991, cha Phanxicô Nguyễn Đình Thương về làm quản xứ, cha tổ chức cho dân bầu và các ông sau đây được vào Ban Mục Vụ : Võ Thu - Lâm Văn Phùng - Trần Duy Hiển - Lâm Văn Đạo - Võ Sĩ Kỳ - Ngô Thượng Đạt - Nguyễn Văn Cân và Võ Tiền. Ban mục vụ này làm việc qua các thời kì các cha: Phê rô Lê Hưng - cha Giuse Nguyễn Văn Thú - cha Giuse Lê Văn Cường và cha Gioan Baotxita Phan Đình Lượng. Tháng 12 năm 2009 đến tháng 8/2010 ban này nghỉ, do sự cố bất thường, nên cha sở cử ông Võ Sĩ Kỳ và ông Phạm Văn Phương tạm thời giúp giáo xứ trong mọi công việc. Năm 2010 cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Ngọc Hiến về làm quản xứ, ngài đã củng cố Ban Mục Vụ và nâng lên Hội Đồng Mục Vụ, vì có các Chi Họ và Giáo Khóm phụ thuộc. Ban Thường Vụ gồm : Võ Tấn Luy - Phạm Duy Phương - Lâm Văn Hùng - Trần Thanh Thủy và Nguyễn Thị Bích Nhung. Năm 1913 mãn nhiệm kì, ông Võ Tấn Luy vì bệnh xin nghỉ, cha đề cử ông Trình Văn Liên làm Chủ Tịch Hội Đồng Mục Vụ và giữ nguyên các thành viên cho đến năm 2017. Năm 2017, trước khi chuyển xứ, cha đã cho bầu lại Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ. Ban đại diện gồm các ông : Võ Tấn Luy - Lâm Văn Hùng - Nguyễn Văn Cân - Trần Thanh Thủy và Nguyễn Thị Bích Nhung. Ngày 18/10/2017 cha Giuse Nguyễn Trí Dũng về làm quản xứ, Ban Mục Vụ tiếp tục làm việc cho đến tháng 6 năm 2021. Tháng 6 năm 2021 Hội Đồng Mục Vụ nhiệm kỳ mới được bầu lên và làm việc cho tới ngày nay gồm: ông Trần Thái Thi - ông Lâm Văn Nho - ông Võ Duy Linh - Bà Nguyễn Thị Mẫn và bà Trần Thị Thủy. Cảm ơn Chúa, mặc dầu Giáo Xứ trải qua bao thăng trầm của thời cuộc nhưng với ơn Chúa, qua lời chuyển cầu của Mẹ Truyền Tin vẫn có người được Chúa chọn để cộng tác với các mục tử trong việc điều hành giáo xứ. Bình Phong, ngày 20 tháng 02 năm 2022
