21/08/2026
2. TỔ ĐÌNH XUÂN TRUNG (NAM ĐỊNH) - CÁC ĐỜI TRÚ TRÌ
Địa chỉ: Thôn Trà Lũ Trung, xã Xuân Hưng (Nam Định)
Tổ đình Xuân Trung, còn được gọi là chùa Linh Quang hay Chùa Trà Lũ Trung, tọa lạc tại thôn Trung, Xã Trà Lũ, Huyện Xuân Trường (nay thuộc xã Xuân Hưng, Nam Định). Chùa được Hòa thượng Vô Vi Đào Canh cải gia vi tự vào khoảng giữa thế kỷ 18. Thuở ban đầu, chùa có quy mô nhỏ, mái lợp cỏ bổi, tường bao quanh được đắp bằng đất. Đến năm Ất Tỵ 1785, chùa được xây dựng khang trang hơn bằng gạch ngói. Sang năm Quý Hợi 1803, ngôi chùa tiếp tục được mở rộng với quy mô bề thế.
Đây chính là chốn tổ khai sáng của Sơn môn Phật giáo Linh Quang Trà Lũ Trung thuộc dòng thiền Lâm Tế Trí Bản Đột Không, có ảnh hưởng sâu rộng tại Nam Định, Thái Bình và nhiều địa phương tại miền Bắc. Từ nơi đây, dòng mạch Phật pháp được tiếp nối qua nhiều thế hệ cao tăng như Hòa thượng Phổ Liên Hư Tâm Khất Sĩ, Hòa thượng Thông Vĩnh Kim Khê, Hòa thượng Tâm Thi Tuệ Tạng, Hòa thượng Thích Nguyên Thái Hoằng Nhẫn, Hòa thượng Thích Quảng Quyết Phúc Đức, Hòa thượng Thích Thanh Hiền Minh Tâm... Và đặt biệt là Hòa Thượng Thích Quảng Độ bậc xuất trần thượng sĩ Phật giáo Việt Nam.
Từ khi khai sơn đến nay, danh sách chư vị trú trì Tổ đình Xuân Trung vẫn chưa được chúng con sưu tầm và ghi nhận đầy đủ. Dưới đây là danh sách những vị trú trì mà chúng con hiện biết được qua các nguồn tư liệu đã sưu tầm.
1. Hòa thượng Vô Vi Đào Canh (1734 - 1818): Là đệ tử Hòa thượng Tính Chúc Bản Lai - Chùa Bình Vọng (Hà Nội). Trên cơ sở một gian nhà nhỏ, Ngài đứng ra cải gia vi tự làm nơi thờ Phật, đặt hiệu là chùa Linh Quang, còn gọi là chùa Trà Lũ Trung hay Tổ đình Xuân Trung ngày nay. Sau đó, Ngài tiếp tục chủ trì xây dựng Tổ đình Xuân Trung ngày càng khang trang, bề thế. Năm Mậu Dần 1818, Ngài viên tịch.
2. Thầy Khoan Bình Đào Phú (1779 - 1820): Thầy là con của cụ Đào Canh (Hòa thượng Vô Vi Đào Canh). Sau khi đắc pháp theo dòng thiền Tào Động và được triều đình sắc phong chức Tăng chính, Thầy trực tiếp gánh vác việc duy trì đạo mạch, hành đạo tại Tổ đình Xuân Trung, kế thế trú trì đời thứ hai. Do nhân duyên nên Thầy hoàn tục kết duyên với một Phật tử họ Trần và là thân sinh của cụ Trần Đào Kế (Hòa thượng Phổ Liên Hư Tâm Khất Sĩ).
3. Hòa thượng Phổ Liên Hư Tâm Khất Sĩ (1800 - 1874): Là đệ tử Hòa Thượng Giác Viên - Chùa Bà Đá (Hà Nội). Trú trì khoảng năm 1820 - 1874. Sau khi Thầy Khoan Bình Đào Phú mất, Ngài kế thế đảm nhiệm tự trưởng Tổ Đình Xuân Trung vào năm Canh Thìn 1820, hành hạnh cư sĩ: Mở trường dạy học, bốc thuốc cứu người, lập gia thất và nuôi dạy con cái, vun bồi nhiều thiện duyên giữa đời. Năm Tân Sửu 1841, Ngài thế phát xuất gia, đắc pháp với Hòa thượng Giác Viên. Sau những năm tháng du phương hoằng pháp, đến năm Kỷ Mùi 1859, Ngài trở về Tổ đình Xuân Trung. Đây là giai đoạn Ngài đặt nền móng và khai sáng Sơn môn Phật giáo Linh Quang Trà Lũ Trung, từng bước phát triển mạnh mẽ và tiếp nối cho đến ngày nay. Năm Giáp Tuất 1874 Ngài viên tịch.
4. Ni Trưởng Quang Tuệ Cần Khác (1834 - 1910): Là đệ tử Hòa thượng Phổ Liên Hư Tâm Khất Sĩ - Tổ Đình Xuân Trung (Nam Định). Trú trì khoảng năm 1874 - 1910. Sau khi Hòa thượng Phổ Liên viên tịch năm Giáp Tuất 1874, Ni trưởng kế thế trú trì Tổ đình Xuân Trung. Trong thời gian đảm nhiệm trú trì, Ni trưởng tiếp tục gìn giữ đạo mạch và truyền thống của chốn Tổ. Năm Canh Tuất 1910 Ni Trưởng viên tịch. Trong khoảng thời gian 1910 - 1914, hiện chúng con chưa tìm được tư liệu xác định rõ vị trú trì.
5. Hòa thượng Thích Quảng Quyết Phúc Đức (1889 - 1954): Là đệ tử Hòa thượng Thích Nguyên Thái Hoằng Nhẫn - Chùa Lãng Lăng (Nam Định). Trú trì khoảng năm 1914 - 1954. Sau khi Ni trưởng Quang Tuệ viên tịch năm Canh Tuất 1910, đến năm Giáp Dần 1914 Ngài trở về đảm nhiệm trú trì Tổ đình Xuân Trung, tiếp tục gìn giữ và phát huy tông phong của chốn Tổ cho đến khi viên tịch năm Giáp Ngọ 1954.
6. Hòa thượng Thích Thanh Châu (Đã viên tịch): Là đệ tử Hòa thượng Thích Quảng Quyết - Tổ Đình Xuân Trung (Nam Định). Trú trì khoảng năm 1954 - 1965. Sau khi Hòa thượng Quảng Quyết viên tịch năm Giáp Ngọ 1954, Hòa thượng Thanh Châu kế thế trú trì, tiếp quản việc chăm lo, gìn giữ chốn Tổ trong bối cảnh đất nước có nhiều biến động lịch sử. Đến năm Ất Tỵ 1965, Ngài cùng sơn môn cung thỉnh Hòa thượng Thích Thanh Hiền, lúc bấy giờ đang trú trì chùa Nguyệt Quang (Thái Bình), trở về Tổ đình Xuân Trung đăng tòa trú trì, tiếp nối sự nghiệp hoằng dương tông phong.
7. Hòa thượng Thích Thanh Hiền Minh Tâm (1918 - 2001): Là đệ tử Hòa thượng Thích Quảng Quyết Phúc Đức - Tổ Đình Xuân Trung (Nam Định). Trú trì khoảng năm 1965 - 2001. Năm Ất Tỵ 1965, khi đang trú trì chùa Nguyệt Quang (Thái Bình), Ngài được sơn môn cung thỉnh trở về đảm nhiệm cương vị trú trì Tổ đình Xuân Trung. Từ đây, Hòa thượng đồng thời gánh vác Phật sự tại chùa Nguyệt Quang và Tổ đình Xuân Trung, hết lòng gìn giữ tông phong, chấn chỉnh nề nếp thiền môn, đào tạo Tăng tài và phát huy truyền thống của chốn Tổ. Ngài viên tịch năm Tân Tỵ 2001. Trong khoảng thời gian sau khi Hòa thượng Thanh Hiền viên tịch đến khi Đại đức Thích Thanh Thụy kế thế trú trì, chúng con chưa tìm được thêm vị trú trì nào khác.
8. Đại đức Thích Thanh Thụy (Trú trì hiện nay): Dưới sự trú trì và hướng dẫn tu học của Thầy, Tổ đình Xuân Trung tiếp tục được gìn giữ và phát huy truyền thống đạo pháp; chú trọng bảo tồn ngôi cổ tự, duy trì sinh hoạt Phật sự, tích cực tham gia các hoạt động từ thiện xã hội, đồng thời tiếp nối mạch truyền thừa và tri ân công đức chư vị Tổ sư tiền bối.
Trải qua gần ba thế kỷ, Tổ đình Xuân Trung vẫn là nơi gìn giữ và tiếp nối mạch nguồn Phật pháp của Sơn môn Linh Quang Trà Lũ Trung (Nam Định). Dẫu tư liệu về các đời trú trì còn chưa đầy đủ, công hạnh của chư vị tiền bối vẫn được hậu thế trân trọng gìn giữ. Nguyện cho tông phong chốn Tổ luôn hưng long, đạo mạch mãi được tiếp nối, để các thế hệ Tăng Ni, Phật tử tiếp tục nương tựa tu học, phụng sự Tam bảo và truyền trao ngọn đèn Phật pháp đến mai sau.
*********
Bài viết này không mang tính chất nghiên cứu học thuật, tư liệu được tổng hợp lại theo sự tìm hiểu của chúng con ! Sẽ không tránh khỏi thiếu sót... Kính mong Chư Tôn Đức và Quý Đạo Hữu từ bi hoan hỷ - chỉ dạy góp ý để chúng con ngày hoàn thiện hơn ! Chúng con thành kính tri ân !!!