GIỚI TRẺ TÂN VIỆT

14/08/2026

🍀Cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha tháng 8/2026 "CẦU CHO VIỆC LOAN BÁO TIN MỪNG TẠI PHỐ THỊ"🍀

Chúng ta hãy cầu nguyện để tại các thành phố lớn, nơi thường bị bao trùm bởi sự vô danh và cô đơn, chúng ta tìm ra những cách thức mới để loan báo Tin Mừng, khám phá những con đường sáng tạo để xây dựng cộng đoàn.

Kính mời Cộng đoàn tham dự giờ cầu nguyện Hồi tâm với Thánh ca tháng 8, chủ đề THỢ GẶT HIỀN LÀNH.

Thời gian: 19h30 thứ hai 17/8/2026
Địa điểm: Nhà thờ Tân Việt

🙏Lạy Chúa Giêsu, Mục tử nhân lành, xin cho các cộng đoàn nơi đô thị của chúng con trở thành những ngôi nhà rộng mở, đón tiếp tất cả mọi người, trở thành nơi niềm hy vọng được sẻ chia, nơi không ai cảm thấy mình bị lãng quên. Và là nơi niềm vui Tin Mừng của Chúa chiếu sáng cuộc đời âm thầm của biết bao anh chị em.

Xin làm cho chúng con trở nên những chứng nhân của Chúa giữa lòng thành phố, nên những nhà truyền giáo can đảm và sáng tạo, biết dùng chính đời sống mình để loan báo Tình Yêu của Chúa, Tình Yêu có sức vượt thắng sự vội vã, ồn ào và vô danh. Amen🙏

26/07/2026

Thánh lễ chiều thứ bảy 25/7, Ban giới trẻ xin hiệp thông mừng kính Thánh Giacôbê tông đồ, bổn mạng Ban giới trẻ. Tạ ơn và cầu bình an cho các thành viên và gia đình.

Thánh lễ do Cha Hilariô Maria Phạm Ngọc Chính, CMC chủ tế.

Xin cộng đoàn thêm lời cầu nguyện cho Ban giới trẻ ngày càng phát triển và nhiệt thành trong công tác phục vụ.

Sau Thánh lễ, các thành viên có buổi họp mặt giao lưu, trò chuyện vui vẻ cùng nhau và đóng góp ý kiến cho các kế hoạch sắp tới.

25/07/2026

Ngày 25/7 lễ kính Thánh Giacôbê Tông đồ - Bổn mạng Ban giới trẻ Tân Việt.

Xin Cộng đoàn cùng hiệp ý cầu nguyện cho Ban giới trẻ thêm nhiệt thành trong các công tác, sống đúng theo tinh thần ĐỨC TIN HÀNH ĐỘNG.

✝️ THÁNH GIACÔBÊ TÔNG ĐỒ

NGƯỜI MÔN ĐỆ CAN ĐẢM THEO CHÚA ĐẾN CÙNG

Thánh Giacôbê, con ông Dêbêđê và bà Salômê, là anh của Thánh Gioan Tông đồ. Khi còn làm nghề chài lưới bên bờ hồ Galilê, ngài đã được Chúa Giêsu mời gọi: "Hãy theo Thầy." Không do dự, hai anh em đã bỏ thuyền và người cha để bước theo Đức Kitô.

Thánh Giacôbê thuộc nhóm ba môn đệ thân tín được Chúa Giêsu chọn đồng hành trong những thời khắc đặc biệt: chứng kiến con gái ông Giairô được sống lại, cuộc Hiển Dung trên núi Tabor và giờ cầu nguyện đầy đau thương tại vườn Cây Dầu. Những kinh nghiệm ấy giúp ngài ngày càng hiểu hơn con đường của Đấng Cứu Thế.

Tuy đầy nhiệt thành, Giacôbê cũng từng mang trong mình khát vọng danh vọng. Cùng với em là Gioan, ngài đã xin được ngồi bên hữu và bên tả Chúa trong vinh quang. Nhưng Chúa Giêsu dạy rằng người môn đệ đích thực không tìm địa vị, mà biết khiêm nhường phục vụ và sẵn sàng uống chén đau khổ với Thầy.

Sau ngày Chúa Phục Sinh và Chúa Thánh Thần hiện xuống, Thánh Giacôbê hăng say rao giảng Tin Mừng. Theo sách Công vụ Tông đồ, ngài là vị Tông đồ đầu tiên đổ máu đào vì Đức Kitô khi bị vua Hêrôđê Agrippa I xử trảm khoảng năm 44 (x. Cv 12,1-2). Vì thế, Giáo Hội tôn kính ngài như vị Tông đồ tiên khởi lãnh vòng tử đạo.

Theo truyền thống lâu đời, sau khi tử đạo, di hài của Thánh Giacôbê được đưa đến Compostela (Tây Ban Nha). Nơi đây trở thành một trong những trung tâm hành hương nổi tiếng nhất của Kitô giáo, quy tụ hàng triệu tín hữu mỗi năm trên Con đường Thánh Giacôbê (Camino de Santiago).

Cuộc đời Thánh Giacôbê nhắc nhở chúng ta rằng theo Chúa không phải là tìm kiếm vinh quang cho bản thân, nhưng là dám từ bỏ, phục vụ và trung thành cho đến cùng. Chính con đường thập giá sẽ dẫn người môn đệ đến vinh quang Phục Sinh.

Lời nguyện

Lạy Thánh Giacôbê Tông đồ, xin cầu bầu cùng Chúa cho chúng con biết quảng đại đáp lại tiếng Chúa mời gọi, can đảm sống đức tin giữa những thử thách và luôn sẵn sàng phục vụ tha nhân với lòng khiêm nhường. Xin giúp chúng con trung thành bước theo Đức Kitô mỗi ngày để một mai được hưởng hạnh phúc Nước Trời. Amen.

(Lm. Giacôbê Bình & Team)

12/07/2026

🍀Cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha tháng 7/2026 "CẦU CHO VIỆC TÔN TRỌNG SỰ SỐNG"🍀

Giữa một thế giới đang phát triển mạnh mẽ ở rất nhiều lĩnh vực, nhưng... sự sống con người vẫn phải đối diện với nhiều đe dọa: chiến tranh, bạo lực, nghèo đói, bệnh tật, sự thờ ơ, loại trừ và những hành vi xúc phạm đến nhân phẩm. Chính vì thế, chúng ta được mời gọi trở về với Tin Mừng để khám phá giá trị cao quý của sự sống mà Thiên Chúa đã trao ban.

Kính mời Cộng đoàn tham dự giờ cầu nguyện Hồi tâm với thánh ca tháng 7 cùng Ban giới trẻ với chủ đề SỰ SỐNG THÁNH THIÊNG

Thời gian: 19h30 thứ hai 13/7/2026
Địa điểm: Nhà thờ Tân Việt

🙏Lạy Chúa là Cha của sự sống

Xin cho mọi người biết tôn trọng và bảo vệ sự sống con người từ lúc tượng thai cho đến khi qua đời tự nhiên.

Xin nâng đỡ các bà mẹ đang mang thai, đặc biệt những người đang gặp khó khăn và lo lắng; xin cho họ nhận được sự cảm thông, hỗ trợ và yêu thương để đón nhận sự sống như món quà quý giá Chúa trao ban.

Xin ở cùng những người bệnh tật, người khuyết tật, người già yếu, những người cô đơn và bị bỏ rơi. Xin cho họ luôn cảm nhận được tình thương của Chúa qua sự quan tâm của cộng đoàn và những người xung quanh.

Xin giúp các gia đình trở thành mái ấm của sự sống, nơi mọi người được yêu thương, tôn trọng và nâng đỡ.🙏

03/07/2026

💕Tiếp nối chuỗi hoạt động bảo vệ môi trường theo thông điệp Laudato Si' của cố Đức Thánh Cha Phanxico, được sự chấp thuận của Hai Cha và Ban thường vụ Giáo xứ, tuần này Ban giới trẻ tiếp tục tổ chức thu gom đồ chơi cũ tại nhà thờ.

Thời gian: 9h30-11h30 Chủ nhật 05/7/2026
Địa điểm: trước phòng truyền thống Giáo xứ.

🍀Ban giới trẻ sẽ vệ sinh, phân loại và gửi đến các em nhỏ vùng sâu vùng xa còn nhiều khó khăn, để các em có thêm điều kiện giải trí.

Kính mong Quý cộng đoàn chung tay cùng Ban giới trẻ trong hoạt động ý nghĩa này.

Chân thành cảm ơn Quý cộng đoàn❤️


'

18/06/2026

Năm 2023, khi cả nhóm Giới trẻ Tân Việt bắt tay tìm hiểu và làm dự án "Con đường nên Thánh", mình rất thắc mắc, tại sao chị Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu lại được phong Tiến Sĩ Hội Thánh (thời điểm đó mình cũng chưa hiểu Tiến Sĩ Hội Thánh là sao??? 🙂)

Tìm hiểu sơ thì mình tạm hiểu là chắc tại do cách sống của chị Thánh có cái gì đó mới mới: "nên Thánh từ những điều nhỏ bé"

Sau này đi học Triết học thì mới được một cha giải thích: chị Thánh "phá vỡ gông cùm" của Giáo Hội, giúp Giáo Hội nhìn, đánh giá con người và thế giới theo cách mới mẻ hơn rất nhiều. Trước chị Thánh, Giáo Hội trông chờ vào những con người "ưu tuyển", Tiến Sĩ phải là những người giỏi: thần học gia, giáo hoàng, giáo sư thần học, chính khách ảnh hưởng, ... viết những công trình nghiên cứu đồ sộ. Nhưng nhờ chị Thánh, những người "bình dân học vụ" như chúng ta, những con người bé nhỏ, học ít, hiểu không sâu, cũng có "cơ may" được "nên Thánh" như thường.

Tác giả John Phạm viết rất hay, viết những triết lý triết học, thần học khô khan bằng ngôn ngữ gen Z khá dễ hiểu, giúp mình hiểu bài bản hơn về những gì đã từng "hiểu mang máng"

“Tiến sĩ Hội Thánh” là người đào sâu một con đường sống đến mức nó trở thành đường đi được cho nhiều thế hệ.

(mình vốn không ưa ngôn ngữ gen Z do hơi bị già rồi, nhưng đọc tác giả này thì thấy yêu và hiểu ngôn ngữ gen Z của mấy đứa nhỏ nhiều hơn 😍😍😍)

Tập 1: Một cô gái 24 tuổi trở thành “Tiến sĩ” của cả Giáo hội, chuyện gì đã xảy ra?

(Series viết về Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu · Tiến sĩ Hội Thánh thứ 33)

Nếu mình kể với bạn rằng: có một cô gái sống kín cổng cao tường trong một tu viện nhỏ ở tỉnh lẻ nước Pháp, không bằng cấp, không sự nghiệp, không mạng xã hội; cô mất vì bệnh phổi lúc 24 tuổi, bạn nghĩ gì?

Ở tuổi đó, nhiều bạn còn đang lo làm CV cho tử tế, hoặc tìm cách xoay khỏi một công việc đầu tiên không mấy mơ ước. Vậy mà cô gái ấy, Têrêsa Hài Đồng Giêsu, được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên bố là “Tiến sĩ Hội Thánh”, một trong số rất ít tên tuổi trong 2.000 năm lịch sử Kitô giáo, và là người trẻ nhất trong danh sách đó. Tước hiệu này không phải một kiểu “huân chương danh dự cho vui”; trong ngôn ngữ Công giáo, nó nghĩa là: cách sống và cách nghĩ của một người đã trở thành chuẩn tham chiếu cho toàn thể Hội Thánh.

Nghe như một case study phi lý: một “profile” mà mọi hệ thống tuyển dụng đời này sẽ đánh giá là “thiếu trải nghiệm”, lại được trao danh xưng cao nhất về mặt tư tưởng thiêng liêng. Nếu bạn có chút hoài nghi, mình nghĩ đó là phản ứng lành mạnh.

Tiến sĩ Hội Thánh: không phải bằng cấp, mà là tước hiệu dành cho “người nghĩ ra một cách sống”
Trong thế giới học thuật, Tiến sĩ là người đào sâu một đề tài đến tận cùng chi tiết. Trong thế giới của Giáo hội, “Tiến sĩ Hội Thánh” là người đào sâu một con đường sống đến mức nó trở thành đường đi được cho nhiều thế hệ.

Để một người được gọi là Tiến sĩ Hội Thánh, cần ít nhất ba điều:

Một linh đạo hay insight độc đáo: không chỉ lặp lại điều đã có, mà phát biểu được một cách nhìn mới mẻ về Tin Mừng.

Một tầm ảnh hưởng rộng và bền: không chỉ chạm tới vài người đồng thời, mà còn nuôi dưỡng đời thiêng liêng của Giáo hội nhiều thế hệ, nhiều châu lục.

Một đời sống xác nhận điều mình nói: giáo lý không chỉ nằm trên giấy, mà được kiểm chứng bằng những chọn lựa rất cụ thể, đôi khi trả giá rất đắt.

Thú vị là: Têrêsa không hề viết một hệ thống thần học, không lập phong trào, không sáng lập dòng tu mới. Chị chỉ để lại vài bản tự thuật và ít thư từ, những đoạn “nhật ký thiêng liêng” sau này được gom lại thành cuốn Truyện một tâm hồn. Nhưng trong những trang rất riêng tư đó, Giáo hội nhận ra: chị đã tìm ra một “con đường nhỏ”, một cách sống đức tin vừa cực kỳ đơn sơ, vừa cực kỳ nghiêm túc, và đặc biệt phù hợp với con người thời hoài nghi.

Có thể nói gọn: trong một thế giới quá mệt với những “yêu cầu thành tích”, Têrêsa phát minh một “thần học dành cho người yếu và người nhỏ”, nơi điều quan trọng không còn là thành công thiêng liêng của mình, mà là lòng tin tưởng vào lòng thương xót, và sự trung tín trong từng việc nhỏ.

Nếu nhìn bằng logic CV, hành trình của Têrêsa là một chuỗi “thiếu điểm nhấn”:

Chị sinh năm 1873, trong một gia đình buôn bán nhỏ, đạo đức, được yêu thương nhiều nhưng cũng chịu những vết đau sâu (mồ côi mẹ năm 4 tuổi).

Chị vào dòng kín Cát Minh Lisieux năm 15 tuổi; đời sống tu viện diễn ra trong một không gian rất hẹp: cầu nguyện, lao động, đời sống cộng đoàn, hầu như không ra khỏi cổng.

Chị mất năm 1897 vì bệnh lao, sau một thời gian dài chịu đau thể xác và một thứ “đêm tối nội tâm” rất nặng, thời gian đó, chị gần như không còn cảm thấy Chúa nữa, nhưng vẫn chọn tin và yêu.

Nếu đây là một hồ sơ gửi cho một công ty, có lẽ HR sẽ note: “Ít exposure, ít thành tích đo được”. Thế giới của hiệu suất không đánh giá cao những năm âm thầm đó.

Nhưng Truyện một tâm hồn, thứ bạn có thể coi như một report nội tâm do chính “founder” viết, cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác:

từng thương tích nhỏ được biến thành nơi gặp gỡ,

từng thất bại nhỏ được biến thành cơ hội tin tưởng,

từng giới hạn nhỏ (tính nhạy cảm, bệnh tật, không làm được việc lớn) được biến thành lý do bám chặt hơn vào lòng thương xót.

Ở đây, “thành công” không phải là bảng thành tích bên ngoài, mà là mức độ chị để cho tình yêu của Thiên Chúa đi sâu vào những vùng yếu nhất của mình, và cho phép tình yêu đó chảy ra qua những cử chỉ rất bình thường.

Nếu Têrêsa chỉ là một “đại thánh” với những chiến tích phi thường, đi truyền giáo khắp nơi, lập dòng, làm phép lạ rầm rộ, thì chị sẽ cách xa Gen Z một khoảng khá lớn. Điều khiến câu chuyện của chị đáng kể chính là sự “vô danh” rất quen:

một đời sống bị giới hạn về không gian,

nhiều tổn thương tâm lý,

nhiều hoài nghi và trống rỗng,

không sự nghiệp theo chuẩn thế gian,

nhưng lại có một chiều sâu nội tâm mà Giáo hội buộc phải lắng nghe.

Khi Đức Gioan Phaolô II tuyên bố chị là Tiến sĩ Hội Thánh năm 1997, ngài gọi linh đạo của chị là một “khoa học tình yêu”, science of love: chị không chỉ cảm xúc về tình yêu Thiên Chúa, mà còn hiểu, sống, và diễn tả nó nhất quán đến mức có thể trở thành bản mẫu. Một cô gái 24 tuổi, không bằng cấp, trở thành “chuyên gia” về một chủ đề mà cả Giáo hội phải học lại, đó là lý do tên chị đứng trong danh sách Tiến sĩ.

Trong những tập sau, mình muốn rủ bạn nhìn gần hơn:

thế giới mà Têrêsa sống khác gì và giống gì với thế giới Gen Z chúng ta;

“con đường nhỏ” cụ thể là gì, và tại sao nó không hề “nhỏ” nếu nhìn từ góc của một người đang chật vật giữa hoài nghi, burnout và cảm giác mình luôn “chưa đủ”;

và nhất là: làm sao một người sống trong bóng tối đức tin vẫn có thể trở thành “Tiến sĩ của lòng thương xót” cho những người trẻ tự nhận mình là “không còn tin nổi nữa”.

Nếu đọc đến đây bạn vẫn thấy hoài nghi, điều đó tốt: ít nhất, bạn đang rất gần với tâm trạng của chính Têrêsa trong những năm cuối đời. Và có thể, đó là điểm khởi đầu đúng để nói chuyện với một vị thánh được phong Tiến sĩ vì đã dám yêu ngay cả khi không thấy gì.

(Còn tiếp...)

-John Phạm-

Gợi ý tài liệu tham khảo:
Bài giới thiệu phụng vụ về Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, trinh nữ, Tiến sĩ Hội Thánh, WHĐ / HĐGM Việt Nam.
Tiểu sử và linh đạo “con đường nhỏ” của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu
Truyện một tâm hồn
Tông thư Divini Amoris Scientia của Thánh Gioan Phaolô II về việc tuyên phong Têrêsa làm Tiến sĩ Hội Thánh

14/06/2026

🍁Cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha tháng 6/2026 "CẦU CHO CÁC GIÁ TRỊ TRONG THỂ THAO"

Chúng ta hãy cầu nguyện để thể thao trở thành công cụ của hòa bình, gặp gỡ và đối thoại giữa các nền văn hóa và quốc gia, đồng thời thúc đẩy các giá trị như tôn trọng, liên đới và phát triển con người.

🙏Lạy Chúa là Cha nhân từ.

Chúng con cảm tạ Chúa vì đã ban cho nhân loại khả năng vận động, vui chơi và phát triển bản thân qua các hoạt động thể thao.
Xin Chúa Thánh Thần đến soi sáng tâm trí chúng con để chúng con biết lắng nghe Lời Chúa, nhận ra những giá trị cao đẹp mà Chúa muốn gieo vào cuộc sống chúng con qua hình ảnh người vận động viên trên thao trường.
Xin thanh tẩy những lo lắng, chia trí và những điều làm tâm hồn chúng con xa Chúa, để giờ cầu nguyện trở thành cơ hội giúp chúng con được đổi mới trong đức tin, lòng nhiệt thành và tinh thần phục vụ.🙏

Kính mời Cộng đoàn tham dự giờ cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha tháng 6/2026 cùng Ban giới trẻ, với chủ đề
"KỶ LUẬT & PHẦN THƯỞNG KHÔNG HƯ NÁT"

Thời gian: 19h30 thứ hai 15/6/2026
Địa điểm: Nhà thờ Tân Việt

17/05/2026

🍀Cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha tháng 5/2026 "CẦU CHO MỌI NGƯỜI ĐỀU CÓ LƯƠNG THỰC"

🌺Chúng ta hãy cầu nguyện để tất cả mọi người, từ những nhà sản xuất lớn đến những người tiêu dùng nhỏ, cam kết tránh lãng phí thực phẩm và đảm bảo rằng mọi người đều có thể tiếp cận với thực phẩm chất lượng.

Kính mời Cộng đoàn cùng tham dự giờ cầu nguyện tháng 5, với chủ đề "HÃY NÓI LẠY CHA".

Thời gian: 19h30 thứ hai 18/5/2026
Địa điểm: Nhà thờ Tân Việt

🙏Lạy Chúa, hiệp thông với ý cầu nguyện Đức Thánh Cha, chúng con đặc biệt cầu nguyện cho tất cả mọi người, có được đủ lương thực nuôi sống thân xác và tâm hồn.
Xin Chúa Thánh Thần soi trí mở lòng để chúng con lắng nghe và hiểu Lời Chúa dạy.
Xin thanh tẩy cõi lòng chúng con, để Lời Chúa được khắc sâu và trở nên nguồn sống nuôi dưỡng đức tin, giúp chúng con sống Lời Chúa bằng hành động cụ thể giữa cuộc đời.

09/05/2026

Tôma không ngồi viết một mình trong yên tĩnh như hình ảnh thường thấy về một nhà tư tưởng. Ngài đọc cho thư ký chép. Không phải một thư ký, nhiều thư ký, ngồi cùng lúc trong cùng một phòng. Ngài đi lại, suy nghĩ, rồi quay sang người này đọc một đoạn về thần học luân lý, quay sang người kia đọc tiếp một đoạn về triết học Aristotle, quay sang người thứ ba đọc một chú giải Kinh Thánh, ba mạch tư duy, ba cuốn sách khác nhau, chạy song song trong cùng một đầu ngài.
Người thư ký thân thiết nhất của ngài, Reginald van Piperno, ghi lại rằng đôi khi Tôma đọc trong cả giấc ngủ. Ngài thiếp đi giữa buổi làm việc, ngủ vài phút, rồi thức dậy và tiếp tục đọc từ đúng chỗ đang dở, mạch tư duy không bị đứt.

Tập 5: "Máy in" của Chúa

(Series viết về Toma Aquino · Tiến sĩ Hội Thánh thứ 5)

Có những người làm việc chăm chỉ.

Có những người làm việc không ngừng.

Và có một loại người hiếm hơn, loại mà khi bạn nhìn vào khối lượng họ để lại, bạn phải ngồi yên một lúc rồi mới hỏi: làm sao điều đó có thể xảy ra được?

Tôma thuộc loại thứ ba.

Năm 1259, sau bảy năm ở Paris, ngài được Dòng Đa Minh điều về Ý.

Không phải để nghỉ ngơi. Mà để làm nhiều hơn.

Trong mười năm tiếp theo, ngài di chuyển liên tục, Anagni, Orvieto, Rome, Viterbo, vừa làm cố vấn thần học cho Giáo triều Roma, vừa thành lập và điều hành các trung tâm đào tạo mới của Dòng Đa Minh, vừa dạy học mỗi ngày. Không có văn phòng cố định. Không có thư viện cá nhân. Ngài mang theo sách trong hành lý, dừng ở đâu thì viết ở đó.

Và trong mười năm di chuyển liên tục đó, ngài viết những tác phẩm đầu tiên sẽ làm rung chuyển thế giới học thuật châu Âu.

Nhưng trước khi nói về những gì ngài viết, cần nói về cách ngài viết.

Vì đó là thứ khiến người ta, kể cả những học giả nghiên cứu ngài hàng chục năm, vẫn không giải thích được hoàn toàn.

Tôma không ngồi viết một mình trong yên tĩnh như hình ảnh thường thấy về một nhà tư tưởng. Ngài đọc cho thư ký chép. Không phải một thư ký, nhiều thư ký, ngồi cùng lúc trong cùng một phòng. Ngài đi lại, suy nghĩ, rồi quay sang người này đọc một đoạn về thần học luân lý, quay sang người kia đọc tiếp một đoạn về triết học Aristotle, quay sang người thứ ba đọc một chú giải Kinh Thánh, ba mạch tư duy, ba cuốn sách khác nhau, chạy song song trong cùng một đầu ngài.

Người thư ký thân thiết nhất của ngài, Reginald van Piperno, ghi lại rằng đôi khi Tôma đọc trong cả giấc ngủ. Ngài thiếp đi giữa buổi làm việc, ngủ vài phút, rồi thức dậy và tiếp tục đọc từ đúng chỗ đang dở, mạch tư duy không bị đứt.

Chữ viết tay của ngài, những tờ giấy hiếm hoi còn sót lại, nhỏ đến mức khó đọc, viết nhanh đến mức trông như ký hiệu tốc ký hơn là chữ Latin. Như thể bàn tay không theo kịp tốc độ của đầu.

Tổng khối lượng tác phẩm Tôma để lại ước tính từ 8 đến 10 triệu chữ, trong khoảng 20 năm viết thật sự, từ khi rời Cologne đến khi ngừng viết vào cuối năm 1273.

Để so sánh: toàn bộ bộ truyện Harry Potter có khoảng 1 triệu chữ. Tôma viết gấp 8 đến 10 lần khối lượng đó, trong khi vừa dạy học mỗi ngày, vừa di chuyển liên tục, vừa tham gia hàng trăm cuộc tranh luận công khai, vừa viết thư trả lời câu hỏi từ khắp châu Âu.

Không có giải thích nào hoàn toàn thỏa mãn cho điều đó. Kể cả những người không tin vào bất cứ điều siêu nhiên nào cũng phải thừa nhận: đây là một trường hợp dị thường.

Nhưng số lượng không phải điều đáng nói nhất.

Điều đáng nói là không có gì trong số đó là lặp lại một cách vô nghĩa.

Tôma có một nguyên tắc làm việc mà ngài giữ nhất quán suốt cả cuộc đời: trước khi bác bỏ một lập luận, ngài trình bày nó mạnh nhất có thể. Không phải phiên bản yếu nhất, dễ bác bỏ nhất của lập luận đối lập, mà phiên bản mạnh nhất, sắc bén nhất, thuyết phục nhất. Rồi mới trả lời.

Trong học thuật hiện đại, người ta gọi cách tiếp cận đó là steelmanning, xây dựng đối thủ bằng thép thay vì rơm. Tôma làm điều đó một cách tự nhiên, như thể không thể tưởng tượng làm theo cách khác.

Kết quả là: khi đọc Tôma, bạn không bao giờ có cảm giác ông ta đang lừa bạn. Bạn thấy tất cả các phía của vấn đề, rồi thấy ông ta làm việc với chúng. Đó là lý do người đồng ý với ngài yêu ông ta, và người không đồng ý cũng kính trọng ông ta.

Trong mười năm ở Ý, có hai công trình lớn mà ngài hoàn thành, và chúng cho thấy ngài đang nghĩ đến hai đối tượng rất khác nhau.

Công trình thứ nhất: Summa contra Gentiles, Tổng Luận Chống Lại Những Người Ngoại (1259–1265).

Tên nghe có vẻ hiếu chiến. Thực ra không phải. Cuốn sách này được viết cho các tu sĩ Đa Minh đang truyền giáo ở vùng Tây Ban Nha và Bắc Phi, những người mỗi ngày phải đối thoại với học giả Hồi giáo và Do Thái, những người dùng triết học và lý trí để chất vấn niềm tin Kitô giáo. Thay vì trả lời bằng "Kinh Thánh nói vậy", thứ không thuyết phục được người không tin vào Kinh Thánh, Tôma xây dựng toàn bộ lập luận bằng lý trí thuần túy.

Không trích dẫn quyền lực. Không dựa vào mặc khải. Chỉ dùng logic, từ tiền đề đến kết luận, từng bước, từng bước.

Đó là lần đầu tiên trong lịch sử Kitô giáo, có người hệ thống hóa đức tin theo cách đó.

Công trình thứ hai bắt đầu vào năm 1265, khi Dòng Đa Minh giao cho ngài nhiệm vụ thành lập một trung tâm đào tạo mới tại Santa Sabina ở Rome.

Ngài ngồi xuống, nhìn vào chương trình giảng dạy hiện có, và nhận ra một vấn đề: không có giáo trình nào đủ tốt cho các tu sĩ trẻ mới bắt đầu học thần học.

Các giáo trình hiện có hoặc quá khó, giả định người học đã biết triết học nền tảng, hoặc quá nông, không đủ sâu để trang bị cho người đi giảng dạy và tranh luận. Người mới vào học thường bị ném thẳng vào những cuộc tranh luận phức tạp mà chưa có khung tư duy để xử lý, "bị bối rối bởi những câu trả lời cho những câu hỏi mà họ chưa từng nghe", như ngài viết trong lời tựa.

Tôma quyết định viết một cuốn giáo trình mới. Từ đầu. Cho người mới bắt đầu.

Cuốn giáo trình đó trở thành Summa Theologica.

Hãy để ý điều này: Thánh Tôma không viết Summa Theologica để lưu lại cho hậu thế.

Ngài viết nó cho các tu sĩ trẻ người Ý đang học ở một tu viện nhỏ, những người cần một cuốn sách dễ hiểu hơn cuốn hiện có. Ngài viết nó như một giáo viên viết giáo trình, thực tế, có hệ thống, tập trung vào những gì người học thật sự cần biết.

Nhưng khi bạn là Tôma Aquinô, "dễ hiểu hơn" trông như thế này:

Toàn bộ Summa Theologica có 512 câu hỏi chính, 2.669 bài viết nhỏ, và hơn 10.000 phản bác cùng lời giải đáp. Chia làm ba phần lớn: Phần I về Thiên Chúa và sáng tạo, Phần II về con người và đạo đức, Phần III về Đức Kitô và các bí tích. Khoảng 2 triệu chữ, chỉ riêng cuốn đó.

Và đó là phiên bản chưa hoàn thành.

Cấu trúc của mỗi bài viết trong Summa là một kiệt tác về tư duy rõ ràng.

Ngài bắt đầu bằng câu hỏi. Rồi đặt ra tất cả các lập luận chống lại quan điểm ngài sẽ bảo vệ, không phải một hay hai, mà đôi khi bảy tám lập luận, mỗi cái sắc bén hơn cái trước. Rồi ngài trình bày quan điểm của mình, giải thích tại sao nó đúng. Rồi quay lại trả lời từng lập luận phản bác một, không bỏ sót, không né tránh.

Đọc một bài viết của Tôma giống như xem một nhạc trưởng điều phối cả dàn nhạc, mỗi nhạc cụ được nghe rõ, rồi tất cả hòa vào một.

Năm 1269, Dòng Đa Minh gửi ngài trở lại Paris lần thứ hai, lần này với một sứ mệnh cụ thể hơn: có một cuộc khủng hoảng trí thức đang bùng phát ở Paris, và ngài là người họ tin có thể xử lý nó.

Một nhóm các nhà triết học trong Khoa Nghệ thuật của Đại học Paris, đứng đầu là Siger of Brabant, đang giảng dạy triết học Aristotle theo cách cực đoan. Theo họ, nếu Aristotle nói linh hồn không bất tử, thì đó là sự thật theo lý trí, dù đức tin nói ngược lại. Lý trí một đằng, đức tin một nẻo, và hai thứ đó không cần hòa giải với nhau.

Người ta gọi lập trường đó là Averroism, theo tên nhà triết học Hồi giáo Averroes, người đã chú giải Aristotle theo hướng đó trước đó.

Đây là thách thức trực tiếp vào trung tâm của tất cả những gì Tôma đã xây dựng: rằng lý trí và đức tin có thể đồng hành, rằng triết học Aristotle có thể được Kitô giáo hóa mà không phải bóp méo cả hai.

Nếu Siger đúng, nếu lý trí và đức tin thật sự mâu thuẫn nhau, và người ta phải chọn một, thì toàn bộ công trình của Tôma sụp đổ.

Ngài không để điều đó xảy ra.

Ba năm từ 1269 đến 1272 là giai đoạn viết dày đặc nhất trong cuộc đời Tôma.

Vừa tiếp tục Summa Theologica, phần lớn của Phần II và bắt đầu Phần III được viết trong giai đoạn này. Vừa viết một loạt các chú giải Aristotle, hết sức chi tiết, câu chữ, hệ thống, để chứng minh rằng Aristotle được đọc đúng thì không mâu thuẫn với thần học Kitô giáo. Vừa tham gia các cuộc tranh luận công khai liên tục, quaestiones disputatae, những buổi tranh luận mở kéo dài nhiều giờ trước mặt sinh viên và giáo sư toàn trường. Vừa tiếp tục trả lời thư từ khắp châu Âu.

Reginald van Piperno, thư ký, người bạn đồng hành, và người ghi lại nhiều nhất về Tôma, mô tả một cảnh tượng mà ông không bao giờ quên: ngài ngồi làm việc, mắt nhìn vào khoảng không, miệng đọc chậm rãi cho nhiều người thư ký chép cùng lúc, mỗi người một cuốn khác nhau, và trông như thể ngài đang nghe một giọng nói nào đó mà người khác không nghe được, rồi chuyển lại bằng ngôn ngữ con người.

Nhưng rồi, vào tháng 12 năm 1273, tất cả dừng lại.

Không phải từ từ. Mà đột ngột.

Ngày 6/12/1273, ngày lễ Thánh Nicôla, trong khi đang dâng lễ tại nhà nguyện Thánh Nicôla ở Naples, Tôma rơi vào một trạng thái mà không ai có mặt lúc đó mô tả được chính xác. Một loại xuất thần. Một loại im lặng bên trong đột ngột và sâu đến mức ngài không thể tiếp tục.

Từ ngày đó, Tôma không viết thêm một chữ nào nữa.

Reginald hoảng hốt. Ông van xin thầy tiếp tục. Summa Theologica đang còn dang dở, Phần III còn thiếu phần lớn. Biết bao người đang chờ. Biết bao câu hỏi chưa được trả lời.

Tôma nhìn người thư ký của mình, người đã ở bên ngài hàng chục năm, chép từng chữ, chứng kiến từng buổi làm việc, rồi nói một câu mà truyền thống sau này ghi lại và nhắc đi nhắc lại cho đến tận hôm nay:

"Reginald ơi, tôi không thể viết nữa. Tất cả những gì tôi đã viết, so với điều nay đã được mặc khải cho tôi, chỉ như rơm rạ mà thôi."

Câu nói đó đã được bình luận không biết bao nhiêu lần trong 750 năm qua.

Có người đọc nó như một lời khiêm tốn. Có người đọc như một sự thất vọng. Có người đọc như một lời giải thích cho sự kiệt sức.

Nhưng có lẽ cách đọc gần sự thật nhất là đơn giản nhất: ngài thật sự thấy một điều gì đó. Và điều đó làm cho tất cả những chữ nghĩa, tất cả những lập luận, tất cả những hệ thống ngài đã xây dựng, dù đồ sộ đến đâu, trở nên nhỏ bé một cách kỳ lạ.

Người ta dùng cả đời để chứng minh rằng những thứ họ làm là có giá trị.

Tôma dùng cuối đời để nói: tất cả thứ tôi làm nhỏ hơn tôi nghĩ rất nhiều.

Và bằng một cách nào đó, điều đó làm cho tất cả những thứ ngài làm trở nên lớn hơn.

Vài tuần sau, đầu năm 1274, một sứ giả từ Roma đến.

Đức Giáo Hoàng Grêgôriô X triệu tập ngài đến Công đồng Lyon, một trong những Công đồng quan trọng nhất thế kỷ 13, bàn về việc hòa giải Giáo hội Đông Tây và tổ chức Thập Tự Chinh mới. Ngài là một trong những tiếng nói thần học mà Giáo hoàng cần có mặt.

Tôma lên đường. Dù sức đã yếu. Dù ngài biết mình không còn ở trạng thái như trước.

Ngài đi bộ, như ngài vẫn đi bộ suốt những năm trong Dòng Đa Minh. Không ngựa, không xe. Reginald đi bên cạnh, lo lắng nhìn thầy mình bước đi chậm hơn mỗi ngày.

Theo một số ghi chép, ở một đoạn đường qua vùng Campania, ngài vấp vào một thân cây nằm ngang đường và ngã xuống.

Người ta đỡ ngài dậy. Ngài đứng lên được. Tiếp tục đi.

Nhưng từ đó, sức khỏe ngài xuống rõ rệt...

(Còn tiếp...)

- John Phạm -

Các tập trong series này:
Tập 1: Tôma Aquinô - bỏ lâu đài, chọn dép ránh
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1278636184476269&set=a.389171626756067

Tập 2: Đêm trong tháp!
https://www.facebook.com/photo?fbid=1278776187795602&set=a.389171626756067

Tập 3: Con bò câm!
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1278778607795360&set=a.389171626756067

Tập 4: Tôma Aquinô - ông thầy 27 tuổi giữa cơn bão Paris
https://www.facebook.com/photo?fbid=1278839607789260&set=a.389171626756067

Tài liệu tham khảo:
Thomas Aquinas, Wikipedia (EN), 2024
Thomas Aquinas, Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2022
Why Aquinas Wrote the Summa, Dominicana Journal, 2021
The Superb Memory of St. Thomas Aquinas, Tradition in Action, 2012
Thomas Aquinas: A Doctor for the Ages, First Things, 1999
Stunned by a Vision, Aquinas Quit Writing on St. Nicholas Day, Christian History Institute, 2024
Thomas Aquinas' Big Pile of Straw, Scriptorium Daily, 2021
When St. Thomas Aquinas Likened his Work to Straw, Catholic Answers, 2024
Thomas Aquinas against Averroes, Substack, 2024
Jean-Pierre Torrell, Saint Thomas Aquinas: The Person and His Work, 1996
G.K. Chesterton, Saint Thomas Aquinas: The Dumb Ox, 1933