15/05/2026
KHI U50, TÔI ĐI HỌC LẠI CÁCH … LẮNG NGHE
Có những điều tôi tưởng mình đã hiểu đã biết, nhưng thật ra chưa hẳn đã hiểu biết đủ. Qua khóa học “Nghệ Thuật Lắng Nghe và Đối Thoại Yêu Thương trong Gia Đình” vừa qua tại Trung Tâm Mục Vụ Gia đình - Đắc Lộ (Dòng Tên), tôi được học và nhận ra nhiều điều hữu ích.
“Gia đình vừa là nơi an toàn nhất, nhưng cũng là nơi dễ làm ta tổn thương nhất. Bởi đó là nơi ta gắn bó sâu nhất, mong được yêu thương, được hiểu và được lắng nghe nhiều nhất. Mỗi thành viên trong gia đình đều có những nhu cầu rất căn bản: được yêu thương, được tôn trọng, được công nhận và được lắng nghe.”(Giảng viên Dương Trần Minh Đoàn).
Nhưng thật lạ, đôi khi tôi có thể nhẹ nhàng với người ngoài nhưng lại khó lắng nghe chính người thân của mình. Khi đối thoại trong gia đình, tôi thường phản ứng không chỉ với câu nói hiện tại, mà còn với cảm xúc đã tích tụ từ trước, với những kỳ vọng chưa được nói ra, với cảm giác mình chưa từng được hiểu đúng. Và rồi những xung đột không đáng có cứ âm thầm lớn lên.
Khi người thân buồn, mệt mỏi hay tổn thương, điều họ cần nhất nhiều khi không phải là lời khuyên, lời phân tích hay sửa dạy, nhưng là một người hiện diện đủ bình an để lắng nghe họ bằng sự thấu cảm. Họ cần được hiểu trước, rồi mới đến những phản hồi phù hợp.
Tôi cũng nhận ra một vấn đề rất lớn trong nhiều gia đình hôm nay: sự thiếu kết nối thật sự. Nhịp sống vội vã thời hiện đại cùng với sự lên ngôi của điện thoại thông minh, mạng xã hội, chat GPT, … đem đến nhiều tiện ích nhưng cũng âm thầm lấy đi những giao tiếp kết nối chất lượng dành cho nhau, càng làm gia tăng sự thiếu lắng nghe và thấu hiểu sẵn có.
Và giải pháp cho những vấn đề trên là việc ta nhìn nhận: Xung đột trong gia đình là điều bình thường nhưng quan trọng là cách thức ta đối diện và đi qua xung đột. Đó là những “vi kỹ năng” rất thực tế và hữu ích: hiện diện khi lắng nghe, im lặng đúng lúc, và cách phản hồi để người kia biết mình đang được hiểu, là phân biệt cảm xúc thật với lời kết luận, là giao tiếp xây dựng thay vì chỉ trích và đặc biệt là kỹ thuật THỞ.
Tôi cần rèn luyện những thói quen giao tiếp tích cực trong gia đình bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, nhưng tôi tin rằng việc nhận ra những thiếu sót của mình cũng đã là một khởi đầu đáng quý.
Khóa học này như một món quà tôi dành cho chính mình - là khoảng thời gian giúp tôi “STOP” để nhìn lại bản thân, học cách giao tiếp dịu dàng hơn, hiểu mình hơn và hiểu người thân của mình hơn - và cũng là món quà âm thầm dành cho những người tôi yêu thương. Tôi tin rằng, những thay đổi nhỏ nhưng chân thành sẽ dần lan tỏa và giúp chúng tôi trở nên một gia đình trưởng thành.
Xin chân thành cảm ơn Trung Tâm đã tổ chức một khóa học rất ý nghĩa và hữu ích.
Đặc biệt cảm ơn ThS. Dương Trần Minh Đoàn, Tâm lý gia lâm sàng, đã không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn gieo vào mỗi học viên những hạt mầm của sự trưởng thành, thấu cảm và chữa lành trong gia đình.
Cảm ơn các học viên đã cùng tích cực chia sẻ và thảo luận, tạo nên các buổi học rất sinh động. Tôi học được nhiều từ anh chị. Tôi ước mong mình và mỗi học viên sẽ kiên trì thực hành bắt đầu từ những điều nho nhỏ để mỗi gia đình ngày càng biết lắng nghe và đối thoại với nhau bằng yêu thương và thấu hiểu hơn, và trở nên một gia đình trường thành hơn.
TTMVGĐ – ĐẮC LỘ, ngày 14/5/2026
Hana