17/07/2026
ท่านทราบหรือไม่?
ฮัจยะห์ฮาบีบะห์ บินติ ฮัจยีอิสมาอีล ยะห์ยาวี คือใคร?
https://www.facebook.com/share/p/1Bj9up4VZm/
# **สตรีมุสลิมผู้ได้รับพระมหากรุณาธิคุณสูงสุดในชีวิต**
# # **"ท่านผู้หญิงสมร ภูมิณรงค์" จากธิดาจุฬาราชมนตรี...สู่สตรีผู้อุทิศตนเพื่อศาสนาและแผ่นดิน**
มีผู้คนจำนวนไม่น้อยที่ได้รับเกียรติยศจากตำแหน่งหน้าที่ แต่มีเพียงไม่กี่คนที่ได้รับเกียรตินั้นจากชีวิตที่อุทิศเพื่อผู้อื่นอย่างแท้จริง
ในประวัติศาสตร์ไทย มีสตรีมุสลิมผู้หนึ่งซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ **ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ** เมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๓ ทำให้มีสิทธิใช้คำนำหน้านามว่า **"ท่านผู้หญิง"** นับเป็นเกียรติสูงสุดที่สะท้อนถึงคุณูปการอันยาวนานต่อชาติ ศาสนา และสังคมไทย
สตรีผู้นั้นคือ **ท่านผู้หญิงสมร ภูมิณรงค์** หรือชื่อภาษาอาหรับ **ฮัจยะห์อาบีบะห์ บินตี ฮัจยีอิสมาอีล**
ท่านถือกำเนิดเมื่อวันที่ **๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๑** เป็นธิดาของ **นายต่วน สุวรรณศาสน์** หรือ **ฮัจยีอิสมาอีล สุวรรณศาสน์** อดีตจุฬาราชมนตรี ผู้เป็นที่รู้จักในหมู่ชาวมุสลิมทั่วประเทศในนาม "ครูต่วน" และนางสาย สุวรรณศาสน์
ในยุคสมัยที่เด็กหญิงมุสลิมส่วนใหญ่ยังเติบโตอยู่ภายในรั้วบ้าน การศึกษาในระบบยังมิใช่เรื่องที่ทุกครอบครัวให้ความสำคัญ แต่บิดาของท่านกลับเป็นผู้มีวิสัยทัศน์กว้างไกล แม้จะเคร่งครัดในหลักศาสนาอิสลามอย่างยิ่ง ก็ยังเชื่อมั่นว่าความรู้ทางโลกและความรู้ทางศาสนาควรดำเนินควบคู่กัน
ด้วยเหตุนี้ เด็กหญิงสมรจึงได้ออกไปศึกษาในโรงเรียนภาคสามัญตั้งแต่อายุเพียง ๗ ปี เริ่มที่ **โรงเรียนสุริวงศ์** ก่อนจะศึกษาต่อที่ **โรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์** ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย แล้วเข้าศึกษาที่ **โรงเรียนพาณิชยการพระนคร** ณ วังบูรพา ซึ่งในเวลานั้นนับเป็นสถาบันอาชีวศึกษาชั้นนำของประเทศ
หลังสำเร็จการศึกษา ท่านสามารถเข้าศึกษาต่อที่ **มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์** ได้โดยไม่ต้องสอบคัดเลือกตามระเบียบในสมัยนั้น แต่เรียนได้เพียงประมาณหกเดือน ก็จำเป็นต้องลาออก เพื่อกลับมารับภาระดูแลครอบครัว
การตัดสินใจครั้งนั้นอาจทำให้โอกาสในชีวิตของหญิงสาวคนหนึ่งต้องหยุดลง แต่กลับเป็นจุดเริ่มต้นของการอุทิศตนที่ยาวนานตลอดชีวิต
ท่านผู้หญิงสมรเลือกดูแลบิดามารดาด้วยความกตัญญู พร้อมทั้งทำงานรับใช้กิจการศาสนาอิสลามเคียงข้างบิดาผู้เป็นจุฬาราชมนตรี ด้วยความละเอียด รอบคอบ และเสียสละ โดยมิได้แสวงหาชื่อเสียงหรือผลตอบแทนใด ๆ
ตลอดหลายทศวรรษ ท่านมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกิจการของชุมชนมุสลิมไทย ทั้งด้านการศึกษา การสังคมสงเคราะห์ การประสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับองค์กรศาสนา และการส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างศาสนิกชนต่างความเชื่อ
ผู้ที่รู้จักท่านต่างกล่าวตรงกันว่า ท่านดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่าย สุภาพ อ่อนน้อม และยึดมั่นในหลักศาสนาอย่างมั่นคง ความศรัทธาในอิสลามมิได้เป็นเพียงหลักแห่งการประกอบศาสนกิจ หากยังเป็นแนวทางในการทำงาน รับใช้สังคม และดำเนินชีวิตทุกวัน
คุณูปการอันยาวนานนี้เอง ที่ทำให้พระมหากษัตริย์ไทยทรงพระราชทานพระมหากรุณาธิคุณแก่ท่านมาโดยลำดับ
เริ่มจากการได้รับพระราชทาน **เครื่องราชอิสริยาภรณ์จตุตถจุลจอมเกล้า** เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๓ พร้อมสิทธิใช้คำนำหน้านามว่า **"คุณหญิง"**
ต่อมาได้รับพระราชทานเลื่อนชั้นเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในปี **พ.ศ. ๒๕๔๓** ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน **ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ** ทำให้มีสิทธิใช้คำนำหน้านามว่า **"ท่านผู้หญิง"**
สำหรับสตรีไทย การได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นนี้นับเป็นเกียรติยศอันสูงส่งยิ่ง และยิ่งมีความหมายเป็นพิเศษเมื่อผู้ได้รับเป็นสตรีมุสลิมผู้สร้างคุณประโยชน์แก่ประเทศชาติผ่านการทำงานด้านศาสนาและสังคมมาอย่างต่อเนื่อง
นอกจากเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าแล้ว ท่านยังได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์สำคัญอีกหลายรายการ อาทิ เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎไทย เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือก และเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยิ่ง **รามกีรติ**
เมื่อวันที่ **๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๘** ท่านผู้หญิงสมร ภูมิณรงค์ ถึงแก่อนิจกรรม ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สิริอายุ **๘๖ ปี**
พิธีฝังศพจัดขึ้นตามหลักศาสนาอิสลาม เมื่อวันที่ **๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๘** ณ **มัสยิดฮารูณ เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร** โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานดินฝังศพ นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันเป็นเกียรติสูงสุดแก่ผู้วายชนม์และครอบครัว มีบุคคลสำคัญจากทั้งวงการศาสนา ภาคราชการ และชุมชนมุสลิมร่วมแสดงความอาลัยเป็นจำนวนมาก
เรื่องราวของท่านผู้หญิงสมร ภูมิณรงค์ มิใช่เพียงประวัติของสตรีผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูง หากเป็นเรื่องของหญิงผู้เลือก "การให้" มากกว่า "การรับ"
ชีวิตของท่านสะท้อนให้เห็นว่า ความกตัญญูต่อบิดามารดา ความศรัทธาในศาสนา ความซื่อสัตย์ต่อหน้าที่ และการทำความดีอย่างต่อเนื่อง แม้จะไม่เป็นข่าว ไม่อยู่ในแสงสปอตไลต์ ก็สามารถได้รับการยกย่องจากทั้งสังคมและสถาบันพระมหากษัตริย์ในที่สุด
เกียรติยศที่แท้จริง จึงมิได้เกิดจากชาติกำเนิดหรือฐานันดร หากเกิดจากชีวิตที่อุทิศเพื่อผู้อื่นอย่างไม่หวังสิ่งตอบแทน และนั่นคือมรดกที่ **ท่านผู้หญิงสมร ภูมิณรงค์** ฝากไว้ให้คนรุ่นหลังได้จดจำตราบจนทุกวันนี้.
