01/03/2025
ว่าด้วยเรื่อง “พระเดชพระคุณ”
🟡 ความหมายจากพจนานุกรมแปล ไทย-ไทย ราชบัณฑิตยสถาน
พระเดชพระคุณ :
น. คําใช้นําหน้าสมณศักดิ์ของพระราชาคณะ เช่น เรียน พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระพิมลธรรม ถ้าใช้นําหน้าสมณศักดิ์ของสมเด็จพระราชาคณะ ใช้ว่า พระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณ หรือพระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณ เช่น กราบเรียน พระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์.
ส. คําเรียกผู้มียศบรรดาศักดิ์หรือพระภิกษุสงฆ์ที่มี สมณศักดิ์สูง เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
🟡ความหมายจาก พจนานุกรมแปล ไทย-ไทย อ.เปลื้อง ณ นคร
พระเดชพระคุณ :
น. คำใช้นำหน้าสมณศักดิ์ของพระราชาคณะ เช่น เรียนพระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระพิมลธรรม, คำใช้นำหน้าสมณ-ศักดิ์ของสมเด็จพระราชาคณะ เช่น กราบเรียน พระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณ สมเด็จพระพุฒาจารย์, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
📣 คณะสงฆ์ ส่วนราชการ และบุคคลทั่วไปนิยมใช้ คำว่า “พระเดชพระคุณ” อย่างไร?
1. กรณีหนังสือราชการ
คณะสงฆ์นิยมใช้ คำว่า “พระเดชพระคุณ” กับพระราชาคณะตั้งแต่ชั้นสามัญขึ้นไปตามหนังสือวิทยาพระสังฆาธิการ (2) ที่เขียนโดย พระเดชพระคุณ พระพรหมกวี อดีตเจ้าอาวาสวัดโมลีโลกยาราม
แต่ส่วนราชการ จะไม่ใช้คำว่า “พระเดชพระคุณ” ในหนังสือราชการ
2. กรณีกล่าวรายงาน หรือพิธีกรในพิธีการ
คณะสงฆ์ ส่วนราชการ และบุคคลทั่วไป นิยมใช้คำว่า “พระเดชพระคุณ” กับ พระราชาคณะ ตั้งแต่ชั้นสามัญ ถึงรองสมเด็จพระราชาคณะ เช่น พระเดชพระคุณพระศรีธีรวงศ์, พระเดชพระคุณพระพรหมเสนาบดี เป็นต้น
หากเป็นสมเด็จพระราชาคณะ นิยมใช้คำว่า “เจ้าประคุณ” ต่อท้าย เช่น พระเดชพระคุณเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ เป็นต้น
บุญเชิด กิตติธรางกูร
รองผู้อำนวยการ
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
