17/06/2026
๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐,
๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐
ุงูุญู
ุฏ ููู ุฑุจ ุงูุนุงูู
ููุ ูุจุนุฏ:
Unang isinagawa ang paglalagay ng petsa (Islamic Calendar), sa panahon ng pamumuno ni Omar Ibn Al-khattab (RadiyAllahu Anhu). At kanilang pinagpilian kung saan ito iuumpisa o ano ang magiging unang taon. May nagsabi na umpisahan kung kailan ipinanganak ang Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam). At may nagsabi na umpisahan kung kailan Siya naging Propeta. At may nagsabi na umpisahan kung kailan Siya lumipat (Hijrah) sa Madinah mula sa Makkah. At may nagsabi na umpisahan kung kailan Siya pumanaw. At ang kanilang napili ay ang paglipat (Hijrah) ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) sa Madinah, kaya ito tinawag na HIJRIY CALENDAR. At pagkatapos ay kanila na namang pinagpilian kung anong buwan ang magiging umpisa ng taon, at Muharram ang kanilang napili. Ibig sabihin ay ang taong 0001 Hijriy ay noong lumipat (Hijrah) sa Madinah mula sa Makkah ang Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam).
[Yundhar: Subulol Huda war Rashad fi Seerati khayril Ibad: 12/36-38, Fat-hol Bariy: 7/268]
๐ผ๐ฃ๐ ๐๐ช๐ฌ๐๐ฃ ๐ฃ๐ ๐๐ช๐๐๐ง๐ง๐๐ข ๐๐ฎ ๐ ๐๐๐๐ก๐๐ฃ๐ ๐จ๐ ๐๐ฅ๐๐ฉ ๐ฃ๐ ๐จ๐๐๐ง๐๐๐ค๐ฃ๐-๐๐ช๐ฌ๐๐ฃ ๐ฃ๐ ๐๐๐ฃ๐๐ฃ๐๐๐๐ฉ ๐ฃ๐ ๐ผ๐ก๐ก๐๐ (๐๐ช๐๐๐๐ฃ๐๐๐ช ๐ฌ๐ ๐๐๐๐ก๐).
Kanyang sinabi:
๏ดฟุฅูููู ุนูุฏููุฉู ุงูุดูููููุฑู ุนูููุฏู ุงูููููู ุงุซูููุง ุนูุดูุฑู ุดูููุฑูุง ููู ููุชูุงุจู ุงูููููู ููููู
ู ุฎููููู ุงูุณููู
ูุงููุงุชู ููุงููุฃูุฑูุถู ู
ูููููุง ุฃูุฑูุจูุนูุฉู ุญูุฑูู
ู๏ดพ [ุงูุชูุจุฉ: 36]
โTunay na ang bilang ng mga buwan kay Allah ay labindalawang buwan, (mula sa) araw na Kanyang nilikha ang mga kalangitan at ang kalupaan. At kabilang sa mga (buwan na) ito ang apat na sagrado (na buwan).โ
[At-tawbah: 36]
At ang apat na sagradong-buwan ay tinukoy ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam). Kanyang sinabi:
ยซุงูุณููููุฉู ุงุซูููุง ุนูุดูุฑู ุดูููุฑูุงุ ู
ูููููุง ุฃูุฑูุจูุนูุฉู ุญูุฑูู
ูุ ุซููุงูุซู ู
ูุชูููุงููููุงุชู: ุฐูู ุงูููุนูุฏูุฉูุ ููุฐูู ุงูุญูุฌููุฉูุ ููุงูู
ูุญูุฑููู
ูุ ููุฑูุฌูุจู.ยป [ุงูุจุฎุงุฑู: 4662]
โAng (isang) taon ay labindalawang buwan. Kabilang sa mga ito ang apat na sagrado (na buwan). Tatlong magkakasunod, Dhul Qaโdah, Dhul Hijjah, at Muharram. At (ang pang-apat ay) Rajab.โ
[Bukhariy: 4662]
At ang pagiging sagrado ng mga ito ay dahil sa ang paggawa ng mga kasalanan dito ay may napakatinding parusa, at gayundin na ang paggawa dito ng kabutihan ay may malaking gantimpala kumpara sa ibang buwan. At ang mga buwan na ito ay lubos na dinadakila at iginagalang ng mga arabo; na kung makasalubong daw ng lalake ang kumitil sa kanyang ama ay hahayaan na lamang niya ito, bilang paggalang at pagdakila sa kasalukuyang panahon.
[Yundhar: Allubab fi Ulumil Kitab: 10/85]
At sinabi ng mga Ulama, na ang layunin kung bakit ginawang dakila ni Allah ang ibang buwan, tulad halimbawa ng buwan ng Ramadan, at ng apat na sagradong-buwan, ay upang ang pagiging mainam ng sitwasyon o kalagayan ng muslim sa mga buwan na ito, ay magpatuloy sa ibang buwan.
[Yundhar: Zadol Muyassar fi Elm At-tafseer: 2/257]
๐๐๐๐ก ๐ฆ๐ ๐ ๐๐ ๐๐๐ง๐๐ฆ ๐ฆ๐ ๐๐จ๐ช๐๐ก ๐ก๐ ๐ ๐จ๐๐๐ฅ๐ฅ๐๐ :
๐๐๐ผ: ๐๐ผ๐๐ฟ๐๐๐๐๐ผ๐๐ ๐๐ผ ๐๐๐ผ๐๐ ๐ผ๐๐ผ๐ ๐๐ ๐๐๐๐ผ๐๐๐ผ๐
May dalawang dahilan kung bakit nagdidiriwang ang mga nagdidiriwang sa unang araw ng Muharram:
๐นUNANG DAHILAN: Dahil sa ito daw ang araw na paglipat (Hijrah) ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) sa Madinah. At iyan ay hindi totoo, dahil naganap ang Hijrah sa buwan ng Rabieโ Al-awwal.
๐นPANGALAWANG DAHILAN: Ang sinasabi nilang New Yearโs Celebration, o maaaring sabihin nilang Islamic New Yearโs Celebration, o kaya ay โAmon Jadeedโ. At ang unang nagsagawa niyan ay isang grupo sa Egypt na tinatawag na โFatimiyyunโ.
Ang mga nabanggit na dahilan ay pawang HINDI MAAARI, dahil ang pagdiriwang nito taun-taon ay MAIHAHALINTULAD sa Eidul Fitr at Eidul Ad-ha na isinasagawa taun-taon. Ibig sabihin ay parang ginawa na ring Eid ang unang araw ng Muharram. At ang Eid ay PANG-RELIHIYON NA GAWAIN, at hindi kaugalian lamang. Sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) kay Abu Bakr (RadiyAllahu anhu) sa araw ng Eid:
ยซููุง ุฃูุจูุง ุจูููุฑูุ ุฅูููู ููููููู ููููู
ู ุนููุฏูุง ููููุฐูุง ุนููุฏูููุง.ยป [ุงูุจุฎุงุฑู: 952ุ ู
ุณูู
: 892]
โO Abu Bakr! Tunay na ang bawat nasyon ay may Eid, at ito ang Eid natin.โ
Nang sabihin ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) na: โIto ang Eid natin.โ ay nangangahulugan na ang Eid ay kabilang sa mga batas ng Islam. At dahil diyan, malinaw na ang Eid ay PANG-RELIHIYON NA GAWAIN.
Kung kaya, KUNG IHAHALINTULAD ang unang araw ng Muharram sa Eid (na nasabi natin na ito ay pang-relihiyon na gawain), ay kailangan ng batayan (o dalil), dahil kung walang batayan ay maituturing itong BID-AH (pambabago), at lahat ng Bid-ah ay kaligawan. Sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam):
ยซู
ููู ุฃูุญูุฏูุซู ููู ุฃูู
ูุฑูููุง ููุฐูุง ู
ูุง ููููุณู ูููููุ ูููููู ุฑูุฏูู.ยป [ุงูุจุฎุงุฑู: 2697ุ ู
ุณูู
: 1718]
โSinuman ang mambago (mag-imbento) sa relihiyon nating ito na hindi kabilang dito, ito ay hindi katanggap-tanggap.โ
At sa ibang salaysay:
ยซู
ููู ุนูู
ููู ุนูู
ูููุง ููููุณู ุนูููููู ุฃูู
ูุฑูููุง ูููููู ุฑูุฏูู.ยป [ู
ุณูู
: 1718]
โSinuman ang gumawa ng gawain na wala dito ang aming patnubay (o kautusan), ito ay hindi katanggap-tanggap.โ
At ayon kay Shaykhol Islam Ibn Taymiyyah (Rahimahullah):
ยซููููููููุจูููู ุตููููู ุงูููู ุนูููููู ููุณููููู
ู ุฎูุทูุจู ููุนููููุฏู ููููููุงุฆูุนู ููู ุฃููููุงู
ู ู
ูุชูุนูุฏููุฏูุฉูุ ู
ูุซููู: ูููู
ู ุจูุฏูุฑูุ ููุญููููููุ ููุงูุฎูููุฏูููุ ููููุชูุญู ู
ููููุฉูุ ููููููุชู ููุฌูุฑูุชูููุ ููุฏูุฎูููููู ุงูู
ุฏููููุฉูุ ููุฎูุทูุจู ูููู ู
ูุชูุนูุฏููุฏูุฉู ููุฐูููุฑู ูููููุง ููููุงุนูุฏู ุงูุฏูููููุ ุซูู
ูู ููู
ู ูููุฌูุจู ุฐููููู ุฃููู ููุชููุฎูุฐู ุฃูู
ูุซูุงูู ุชููููู ุงูุฃููููุงู
ู ุฃูุนูููุงุฏูุงุ ููุฅููููู
ูุง ููููุนููู ู
ูุซููู ููุฐูุง ุงููููุตูุงุฑูู ุงูููุฐูููู ููุชููุฎูุฐูููู ุฃูู
ูุซูุงูู ุฃููููุงู
ู ุญูููุงุฏูุซู ุนูููุณูู ุนููููููู ุงูุณููููุงู
ู ุฃูุนูููุงุฏูุงุ ุฃููู ุงููููููุฏูุ ููุฅููููู
ุง ุงูุนูููุฏู ุดูุฑูููุนูุฉูุ ููู
ูุง ุดูุฑูุนููู ุงูููู ุงูุชููุจูุนูุ ููุฅููููุง ููู
ู ููุญูุฏูุซู ููู ุงูุฏููููู ู
ูุง ููููุณู ู
ููููู.ยป [ุงูุชุถุงุก ุงูุตุฑุงุท ุงูู
ุณุชููู
ูู
ุฎุงููุฉ ุฃุตุญุงุจ ุงูุฌุญูู
: 2/123]
โSa Propeta (SallAllahu alayhi wa sallam), ay mga sermon (khutbah), at mga kasunduan, at mga kaganapan sa mga araw na ibaโt iba. Tulad ng (digmaan sa) araw ng Badr, at Hunayn, at Khandaq, at ang pagkabawi ng Makkah (mula sa Mushrikeen), at panahon ng paglipat Niya at pagpasok Niya sa Madinah, at mga sermon Niya na ibaโt iba na binabanggit Niya dito ang mga alituntunin ng relihiyong Islam. At hindi dahilan iyan na ituring ang tulad ng naturang mga araw na mga Eid. Ngunit ang nagsasagawa ng tulad niyan ay ang mga Kristiyano, na itinuring nila ang mga araw ng mga kaganapan sa buhay ni Eisa (Alayhi Assalam) na mga Eid, o ang mga Hudyo. At tunay na ang Eid ay batas, at kung ano ang isinabatas ni Allah ay siyang sinusundan, at kung hindi (naisabatas), ay hindi maaaring mambago sa relihiyong Islam nang hindi kabilang dito.โ
Gayundin, na ang pagdiriwang sa pagpasok ng Muharram, sa kadahilang pumasok ang bagong-taon, ay gawain na panggagaya sa ginagawa ng mga ibang relihiyon, lalo na ang mga Kristiyano, at iyan ay hindi ipinapahintulot sa Islam. Sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam):
ยซู
ููู ุชูุดูุจูููู ุจูููููู
ู ูููููู ู
ูููููู
.ยป [ุงูุฅู
ุงู
ุฃุญู
ุฏ ูู ู
ุณูุฏู: 5114ุ ุงุจู ุฃุจู ุดูุจุฉ ูู ู
ุตููู: 19401ุ ุฃุจู ุฏุงูุฏ ูู ุณููู: 4031ุ ุงูุทุจุฑุงูู ูู ุงูู
ุนุฌู
ุงูุฃูุณุท: 8327ุ ุงูุจูููู ูู ุดุนุจ ุงูุฅูู
ุงู: 1154ุ ูุตุญุญู ุงูุฃูุจุงูู ูู ุงูุฅุฑูุงุก: 2384]
โSinuman ang tumulad sa isang pangkat (o nasyon), ay siya ay kabilang sa kanila.โ
๐ฃ๐๐ก๐๐๐๐๐ช๐: ๐ฃ๐๐-๐๐๐ฌ๐จ๐ก๐ข ๐ฆ๐ ๐๐๐-๐ญ๐ฌ ๐ก๐ ๐ ๐จ๐๐๐ฅ๐ฅ๐๐
Sunnah na mag-ayuno sa ika-10 ng buwan ng Muharram.
At ang ika-10 ng Muharram ay tinatawag na ARAW NG ASHURA, na sa araw na ito iniligtas ni Allah (Subhanahu wa Taala) si Musa (Alayhi Assalam) mula kay Fir-awn. Isinalaysay ni Ibn Abbas (RadiyAllahu Anhuma):
ุฃูููู ุฑูุณูููู ุงูููู ุตููููู ุงูููู ุนููููููู ููุณููููู
ู ููุฏูู
ู ุงููู
ูุฏููููุฉู ููููุฌูุฏู ุงูููููููุฏู ุตูููุงู
ูุง ููููู
ู ุนูุงุดููุฑูุงุกูุ ููููุงูู ููููู
ู ุฑูุณูููู ุงูููู ุตููููู ุงูููู ุนููููููู ููุณููููู
ู: ยซู
ูุง ููุฐูุง ุงููููููู
ู ุงูููุฐูู ุชูุตููู
ููููููุยป ููููุงูููุง: ููุฐูุง ููููู
ู ุนูุธููู
ูุ ุฃูููุฌูู ุงูููู ููููู ู
ููุณูู ููููููู
ูููุ ููุบูุฑูููู ููุฑูุนููููู ููููููู
ูููุ ููุตูุงู
ููู ู
ููุณูู ุดูููุฑูุงุ ููููุญููู ููุตููู
ูููุ ููููุงูู ุฑูุณูููู ุงูููู ุตููููู ุงูููู ุนููููููู ููุณููููู
ู: ยซููููุญููู ุฃูุญูููู ููุฃูููููู ุจูู
ููุณูู ู
ูููููู
ู.ยป ููุตูุงู
ููู ุฑูุณูููู ุงูููู ุตููููู ุงูููู ุนููููููู ููุณููููู
ูุ ููุฃูู
ูุฑู ุจูุตูููุงู
ููู. [ู
ุณูู
: 1130]
Nang dumating ang Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) sa Madinah, natagpuan Niya ang mga Hudyo na nag-aayuno sa araw ng Ashura, at Kanyang sinabi sa kanila: โAno itong araw na pinag-aayunuhan niyo?โ Kanilang sinabi: โIto ay araw na dakila, iniligtas ni Allah dito si Musa at ang mga tauhan Niya, at nilunod si Fir-awn at ang mga tauhan niya, at pinag-ayunuhan ito ni Musa bilang pasasalamat, at (kaya) pinag-aayunuhan namin ito.โ At sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam): โKami ang mas may karapatan at mas malapit kay Musa kaysa sa inyo.โ At pinag-ayunuhan ito ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam), at ipinag-utos Niya ang pag-aayuno nito.
At ang gantimpala ng pag-aayuno sa araw ng Ashura, ay sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) na:
ยซูููููููุฑู ุงูุณููููุฉู ุงููู
ูุงุถูููุฉู.ยป [ู
ุณูู
: 1162]
โKapatawaran sa taon na lumipas.โ
At may nabanggit na mga antas ng pag-aayuno sa Ashura:
๐นUNANG ANTAS: Pag-aayunuhan lamang ang araw ng Ashura, ibig sabihin ay isang araw lamang, ang ika-10 lamang. At iyan ay batay sa mga naturang Hadeeth.
๐นPANGALAWANG ANTAS: Pag-aayunuhan rin ang araw bago ito, ibig sabihin ay dalawang araw, ang ika-9 at ika-10. At iyan ay batay sa Hadeeth na sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) na:
ยซููุฆููู ุจููููุชู ุฅูููู ููุงุจููู ููุฃูุตููู
ูููู ุงูุชููุงุณูุนู.ยป [ู
ุณูู
: 1134]
โKung ako ay mananatili pa hanggang sa susunod (na taon), ay tiyak na aking pag-aayunuhan ang ika-siyam.โ
๐นPANGATLONG ANTAS: Pag-aayunuhan ang araw bago ito at pagkatapos nito, ibig sabihin ay tatlong araw, ang ika-9, ika-10, at ika-11. At iyan ay batay sa Hadeeth na sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) na:
ยซุตููู
ููุง ููููู
ู ุนูุงุดููุฑูุงุกู ููุฎูุงูููููุง ููููู ุงูููููููุฏู ุตููู
ููุง ููุจููููู ููููู
ูุง ููุจูุนูุฏููู ููููู
ูุง.ยป [ุงูุจุฒุงุฑ ูู ู
ุณูุฏู: 5238ุ ุงูุจูููู ูู ุงูุณูู ุงููุจุฑู: 8406]
โPag-ayunuhan niyo ang araw ng Ashurah, at salungatin niyo dito ang mga Hudyo, mag-ayuno kayo bago ito ng isang araw, at pagkatapos nito ng isang araw.โ
At kung ano ang mas mainam sa tatlong antas na nabanggit, ay hindi nagkaisa ang ating mga Ulama.
Si Ibnol Qayyim, Ibn Hajjar, at gayundin si Shaykh Ibn Othaimeen (Rahimahumullah), ay kanilang sinabi na ang pinakamainam ay ang pag-ayunuhan ang tatlong araw, ang ika-9, ika-10, at ika-11. At kabilang sa kanilang batayan ay ang Hadeeth na naturan sa Pangatlong Antas.
[Yundhar: Zadol Ma-ad: 2/72, Fathol Bariy: 4/246, Fatawa liqaol bal al-maftuh lil Ibn Othaimeen: 95/13]
Gayundin, na maaaring sabihin kung bakit mas mainam ang pag-ayunuhan ang tatlong araw (ika-9, ika-10, at ika-11) ay dahil mainam ang magparami ng ayuno sa buwan ng Muharram. Tulad sa Hadeeth na sinabi ng Rasulullah (SallAllahu alayhi wa sallam) na:
ยซุฃูููุถููู ุงูุตููููุงู
ู ุจูุนูุฏู ุฑูู
ูุถูุงูู: ุดูููุฑู ุงูููู ุงููู
ูุญูุฑููู
ู.ยป [ู
ุณูู
: 1163]
โAng pinakamainam na ayuno pagkatapos ng Ramadan, ay ang buwan ni Allah na ang Muharram.โ
At gayundin, na nasabi ni Shaykh Ibn Othaimeen (Rahimahullah), na kung pag-aayunuhan ang tatlong araw ay makakamit ang kainaman ng pag-aayuno nang tatlong araw bawat buwan.
At may iba pang pananaw hinggil sa kung ano ang mas mainam sa mga naturang antas. Gayunpaman, ito ay hindi na dapat pinagbabangayan pa. Alinman ang piliin sa mga antas na nabanggit, maging ang Ashura lamang, ay maaari rin, tulad ng naturan sa Unang Antas, at iyan ay walang kawalan. Bagkus, ang tunay na kawalan ay ang lumipas ang araw ng Ashura na hindi ito napag-ayunuhan.
ูุงููู ุงูุนูู
ุ ูุตูู ุงููู ุนูู ูุจููุง ู
ุญู
ุฏุ ูุนูู ุงูููุ ูุตุญุจูุ ูุณูู
.
โ๏ธ: ๐๐๐๐๐ ๐ ๐จ๐ข๐๐ง ๐. ๐ท๐ช๐๐๐๐๐๐ง