03/11/2021
Ni bula vinaka na noda ni dau sema jiko mai e nai vola mata vei keitou e PNG.
Keitou a biubiu mai na tauni ko Buka e na rauta ni veimama na tinikarua e na yakavi edai e na rua na lori ni a raica au a tabaka toka ni se bera ni keitou biubiu mai Kokopau, ni sa keitou takoso mai e na barge mai Buka e na 12 na sigalevu me keitou gole mai e na Ceva.
Keitou curuma mai na basoga ni sala e na tauni e Arawa e na wasewase e Loma (Central), keitou sa warai ni qai e tauni me vaka ni sa bisa jiko vakalevu na lagi.
Ia, ni keitou sa cabeta na delana levu e vakatokai ko Crown Peak, sa tasogo na qara ni daliga i keitou, au sa vakila ni sa duatani na cecere ni delana o ya, la keitou sa cumu o tale ga. Sa draiva matua sara a neitou draiva, ia o rau na gone e rau vodo jiko e na lori damudamu ka draivataka jiko ko Bro Sitiveni Seru, sa laki yawa kalia sara.
Nai sirosiro e vakaririva sara toka me vaka ni sa levu na vakacalaka e ra lutu na lori e na baivatu ka sega ni dua e bula rawa kina.
Sa keitou vakavinavinaka jikoga vua na Kalou e na ligadra e dau veimaroroi vei keda a luvena yalodina.
Keitou sa yaco mai e na yavu ni delana e na yasana ka dua, sa donumaka nai matai ni uxiwai ka rau sa veiyalayalati kina nai Wasewase e Loma kei na Ceva.
Keitou takosova e 19 na uciwai e 7 ga e jiko na wavu ka 12 keitou sa takoso sara ga e wai me vaka ni kui ka veivatu. Ni bisa na lagi e vuvu ka kui kaukauwa na wai, ia e daumaka na draki edai e na ceva ni siga vinaka tu.
Me vaka ni takosovi jikoga na veiuciwai qoka, keitou sa qai kele qoka ni sa 9 na bogi e na Ceva kei Bougainville e na koro ko Siwai.
Mai dua na vakavinavinaka levu Vua na Kalou na Tamada sa tabogo ka raici keda tu e na vuku ni sa yaco rawa mai e na vanua ni veiqaravi qoka.
E na vakayacori jiko e dua na veivakalotutaki e na tauni ko Buin tekivu ni mataka, ka ratou vakarautaka ko nai Talatala ni AGOFI e Buin, Talatala Tevita Kaua kei nai soqosoqo lotu.
Qori nai talanoa lekaleka ni neitou biubiu mai na tauni ko Buka e na Vualiku kei Bouganville ki na koro qoka ko Siwai e na nodra i jikojiko vagalala ko Sitiveni Seru.
E waqa vinaka na livaliva e na Solar ka sa veisau sara mai na idini ka sivia na rorogo. Qoka keitou rogoca tu ga na nodra tagi na manumanu e loma ni veikau loa qoka.
Na vanua qoka e tautauvata ga ni sa curuma mai na Wainibuka mo muria mai ka yaco sara e Nausori, na kena draki, na gaunisala kei na vanua vakataki koya kei na qele kei na kau e ra bula kina. Sivia ga na loga ni jaina, na vei rapa kei na koko.
Na turaga qoka o Sitiveni Seru e ra sa tea oti na nodra dauniveiqaravi e 25,000 na vuni koko e na loma ga ni rua na vula mai na Epereli kina Me ni yabaki qoka
Sa tatamusuki jiko qoka na kena sa tea makawa sara e rauta ni 10,000 na vuna, soqona kece sa rauta ni 35,000 taucoko.
E ra cqkava tu ga qoka me dau tokona ga na cakacaka ni kena yaco yani vei ira na na nona tamata eke nai tukutuku vinaka.
E dua na sasaga e kerea jiko o koya na kena voli na baisikeli kei na motopai me nodra nai Talatala taucoko ni AGOFI, me vaka ni sa lomani ira e na vanua dredre e ra yaco sara jiko kina.
Na vakavinavinaka levu e na nomuni dau nanumi keimami vata na dau kaulotu e vuravura taucoko e na nomuni qaqani masu vuni se masu lo.
Me yacova na gauna ka tarava, ni vakacegu vinaka saka na weka i keitou e na vatavata qoka nai vola mata.
Ni sautu ka qaqa jiko
Mikaele M Muanivanua
AGOFI Siwai District