Sheikh Usman Dayyib Abu Bassam Kano

Sheikh Usman Dayyib Abu Bassam Kano Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Sheikh Usman Dayyib Abu Bassam Kano, Religious Center, Gyadi Gyadi Babban Layin, Kano.

13/05/2026

90. Faɗin a lokacin zuba ƙasa: a farkon zuba a ce: “Da sunan Allah”, a na biyu: “Mulki na Allah ne”, a na uku: “Iko na Allah ne”, a na huɗu: “Ɗaukaka ta Allah ce”, a na biyar: “Afuwa da gafara na Allah ne”, a na shida: “Rahama ta Allah ce”, sannan a na bakwai a karanta ayar:
“Duk wanda yake a kanta mai ƙarewa ne” [Surah Ar-Rahman: 26],
kuma a karanta ayar: “Daga gare ta Muka halicce ku...” [Surah Ta-Ha: 55].
91. Karanta surori bakwai: al-Fātiha, al-Mu‘awwidhatain (surorin kariya guda biyu), al-Ikhlās, Idhā jā’a naṣrullāh, Qul yā ayyuhal kāfirūn, da Innā anzalnāhu, tare da wannan addu’a:
“Ya Allah, ina roƙonKa da sunanka mai girma… (har zuwa ƙarshe) …Ya Ubangijin Jibrilu, Mika’ilu, Israfilu da Azra’il…” duk wannan a lokacin binne mamaci.
92. Karanta Fātiha a kan mamaci daga gefen kansa, da farkon Suratul Baqara daga gefen ƙafafunsa.
93. Karanta Alƙur’ani yayin zuba ƙasa a kan mamaci. (al-Madkhal 3/262–263)
94. Yi wa mamaci talƙini (tunatarwa bayan binne shi). (al-Sunan shafi 67; Subul al-Salam na al-San'ani; duba mas’ala ta 103 shafi 154)
95. Kafa duwatsu biyu a kan kabarin mace. (Nayl al-Awtar na al-Shawkani 4/73)
96. Yin waƙar makoki bayan binne mamaci a kabari. (al-Ibda‘ shafi 124–125)
97. Ɗaukar mamaci kafin a binne shi ko bayan an binne shi zuwa wuraren ibada na musamman (kamar kaburburan waliyyai). (Duba mas’ala ta 106 shafi 159)
98. Zama kusa da mamaci bayan an binne shi, a cikin wani gida da ke cikin makabarta ko kusa da ita. (al-Madkhal 3/278)
99. Ƙin shiga gida bayan dawowa daga binne mamaci har sai sun wanke hannayensu ko wasu sassan jikinsu domin kawar da abin da ya taba mamacin. (al-Madkhal 3/276)
100. Ajiye abinci da abin sha a kan kabari domin mutane su ɗauka.
101. Yin sadaka a wajen kabari. (Iqtida’ shafi 183; Kashshaf al-Qina‘ 2/134)
102. Zuba ruwa a kan kabari daga gefen kai, sannan a zagaya a kansa, a kuma zuba ragowar ruwan a tsakiyarsa

13/05/2026

*Binne mamaci da abubuwan da s**a shafe shi*
80. Yanka baƙar saniya (jamusu) lokacin da jana’iza ta isa makabarta kafin a binne ta, sannan a raba naman ga waɗanda s**a halarta. (al-Ibda‘ shafi 114)
81. Sanya jinin dabbar da aka yanka lokacin fitar jana’iza daga gida a cikin kabarin mamaci.
82. Yin zikiri a kusa da gadon mamaci kafin a binne shi. (al-Sunan shafi 67)
83. Yin kiran sallah (azan) lokacin shigar da mamaci cikin kabari. (Hashiyat Ibn Abidin 1/837)
84. Saukar da mamaci cikin kabari ta gefen kai na kabarin. (Duba mas’ala ta 103 shafi 150)
85. Sanya wani abu daga ƙasar Karbala (turbat al-Husayn) tare da mamaci yayin saka shi a kabari, da zaton cewa kariya ce daga duk wani tsoro.
86. Shimfiɗa yashi a ƙarƙashin mamaci ba tare da wata larura ba. (al-Madkhal 3/261)
87. Sanya matashi ko makamancinsa a ƙarƙashin kan mamaci a cikin kabari. (Daga gare shi 3/260)
88. Fesa turare ƙamshi (misali ruwan ward) a kan mamaci a cikin kabarinsa. (al-Madkhal 3/262; 2/222)
89. Masu halarta su zuba ƙasa da bayan tafukan hannuwansu (ba ciki ba) suna faɗin “Innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn.”
Karanta:
“Daga gare ta Muka halicce ku” a lokacin zubawa na farko,
“kuma a cikinta Muke mayar da ku” a na biyu,
“kuma daga gare ta za Mu fitar da ku a wani lokaci daban” a na uku. (Duba mas’ala ta 106)
Bayani:
Wannan (na sanya ƙasar Karbala tare da mamaci) an ambace shi a cikin Miftah al-Karama (1/497).
Wannan salon zuba ƙasa da bayan tafukan hannu yana daga abin da wasu (Shi'ah Imamiyya) s**a riƙa yi kamar yadda ya zo a Miftah al-Karama (1/499), kuma kamar sun yi hakan ne don su bambanta da Ahlus-Sunna, waɗanda ke amfani da cikin tafukan hannu wajen zuba ƙasa (kamar yadda aka ruwaito daga Annabi ﷺ).

13/05/2026

[Sallar jana’iza]
71. Yin sallar jana’iza (salatul gha’ib) ga Musulmi da s**a mutu a sassa daban-daban na duniya bayan faɗuwar rana a kowace rana. (al-Ikhtiyarat shafi 53; al-Madkhal 4/214; al-Sunan shafi 67)
72. Yin sallar gha’ib ga mamaci duk da an san cewa an riga an yi masa salla a wurin da ya mutu. (Duba mas’ala ta 59, sashe na bakwai)
73. Maganar wasu yayin yin sallar jana’iza:
“Tsarki ya tabbata ga Wanda Ya rinjayi bayinsa da mutuwa, kuma tsarki ya tabbata ga Rayayyen da ba ya mutuwa.” (al-Sunan wa al-Mubtada‘at shafi 66)
74. Cire takalma yayin sallar jana’iza, ko da ba su da wani datti a fili, sannan a tsaya a kansu!
75. Tsayuwar liman a tsakiyar jikin namiji da kuma a kirjin mace. (Duba mas’ala ta 73)
76. Karanta addu’ar buɗewa (du‘a’ al-istiftah). (Duba sharhi a kan mas’ala ta 77, shafi 119)
77. Barin karanta Surah Al-Fatiha da wata sura tare da ita. (Duba sharhi a mas’ala ta baya, shafi 120)
78. Barin yin sallama a cikin sallar jana’iza.
79. Wasu na cewa bayan an gama sallar jana’iza da ƙarfi: “Me kuke shaida a kansa?” Sai waɗanda suke nan su ce: “Ya kasance daga cikin salihai,” ko makamancin haka! (al-Ibda‘ shafi 108; al-Sunan shafi 66; duba mas’ala ta 26 shafi 44)
Bayani:
Wannan (barin sallama a sallar jana’iza) yana daga cikin abubuwan da s**a keɓanta da wasu daga cikin Shi’a (Imamiyya) kamar yadda ya zo a cikin Miftah al-Karama (1/483).

13/05/2026

67. Shigar da mamaci ta ƙofar Rahma a cikin Masjid Al-Aqsa, sannan a ajiye shi tsakanin ƙofar da dutse (Sakhra), tare da taruwar wasu malamai suna karanta wasu zikiri.
68. Yin waƙar makoki (rithā’) a lokacin halartar jana’iza a cikin masallaci kafin a yi mata salla ko bayan an yi, ko kafin a ɗauke ta, ko bayan an binne mamaci a kabari. (al-Ibda‘ shafi 124–125)
69. Tsayawa kan ɗaukar jana’iza da mota da kuma raka ta da motoci. (Duba mas’ala ta 54)
70. Ɗaukar wasu mamata a kan wheelbarrow!

13/05/2026

55. Yin zikiri da ƙarfi ko karanta Alƙur’ani ko al-Burda ko Dalā’il al-Khayrāt da makamantansu. (al-Ibda‘ shafi 110; Iqtida’ al-Sirat al-Mustaqim shafi 57; al-I‘tisam na Abu Ishaq al-Shatibi 1/372; Sharh al-Tariqa al-Muhammadiyya 1/114; duba mas’ala ta 48)
56. Yin zikiri a bayan jana’iza da lafazin “Allāh” ko al-Burda ko Dalā’il da sunayen Allah masu kyau. (al-Sunan wa al-Mubtada‘at na Muhammad ibn Ahmad al-Shuqayri shafi 67)
57. Faɗin wannan a bayan jana’iza:
“Allah Maɗaukaki ne, Allah Maɗaukaki ne, na shaida cewa Allah ne ke rayarwa kuma Yana kashewa, kuma Shi ne Rayayye wanda ba ya mutuwa. Tsarki ya tabbata ga Wanda Ya ƙarfafa da iko da dawwama, Ya kuma rinjayi bayinsa da mutuwa da ƙarewa.”
58. Yin kira da ƙarfi a bayan jana’iza da cewa: “Ku nemi gafara a gare shi, Allah zai gafarta muku,” da makamantansu. (al-Madkhal 2/221; al-Ibda‘ shafi 113)
59. Yin kira da lafazin “al-Fātiha” yayin wucewa kusa da kabarin wani salihi, ko a wuraren rarrabuwar hanyoyi.
60. Maganar wanda ya ga jana’iza: “Godiya ta tabbata ga Allah wanda bai sanya ni cikin waɗanda mutuwa ta yi wa kwatsam ba.”
61. Imanin wasu cewa idan jana’izar mutum nagari ce, tana tsayawa a kabarin wani waliyyi yayin da ake wucewa, duk da masu ɗaukarta.
62. Faɗin wannan lokacin ganin jana’iza:
“Wannan shi ne abin da Allah da Manzonsa s**a yi alkawari, kuma Allah da Manzonsa sun yi gaskiya. Ya Allah, Ka ƙara mana imani da mika wuya.”
63. Bin jana’iza da turaren wuta (mujamara). (al-Mudawwana 1/180; duba mas’ala ta 74)
64. Zagayawa da jana’iza a kan kaburbura (na waliyyai). (al-Ibda‘ shafi 109)
65. Zagaya da ita a kusa da Ka'aba sau bakwai. (al-Madkhal 2/227)
66. Sanar da jana’iza a ƙofofin masallatai. (al-Madkhal 2/221, 262–263)

13/05/2026

44. Ɗaukar furanni, tsire-tsire, da hoton mamaci a gaban jana’iza!
45. Yanka dabba a lokacin fitar jana’iza a ƙofar gida. (A cikin al-Ibda‘ fi Madarr al-Ibtida‘ na Ali Mahfuz shafi 114). Wasu kuma suna ganin cewa idan ba a yi hakan ba, mutane uku daga cikin iyalan mamaci za su mutu!
46. Ɗaukar gurasa da tumaki a gaban jana’iza, sannan a yanka su bayan an binne mamaci, a raba su tare da gurasa. (al-Madkhal 3/266–267)
47. Imanin wasu cewa idan jana’izar mutum nagari ce, za ta yi sauƙi ga masu ɗaukarta kuma za ta yi saurin tafiya.
48. Fitar da sadaka tare da jana’iza. (A cikin al-Ikhtiyarat al-‘Ilmiyya shafi 53 da Kashshaf al-Qina‘ 2/134). Daga ciki har da raba abin sha kamar zaki (liquorice drink), lemon, da makamantansu.
49. Lazimtar farawa da dama wajen ɗaukar jana’iza. (al-Mudawwana 1/176)
50. Ɗaukar jana’iza taku goma goma daga kowane ɓangare daga cikin ɓangarorinta huɗu.
51. Yin tafiya a hankali da ita. (al-Bā‘ith na Abu Shama al-Maqdisi shafi 51, 67; Zad al-Ma‘ad 1/299)
52. Turmutsutsu a kan akwatin jana’iza. (al-Muhalla na Ibn Hazm 5/178)
53. Barin kusantar jana’iza. (al-Bā‘ith shafi 67)
54. Barin yin shiru (nutsuwa) a lokacin jana’iza. (Daga gare shi da Hashiyat Ibn Abidin 1/810). Wannan ya haɗa da ɗaga murya da zikiri kamar yadda aka ambata a sakin layi na gaba, da kuma tattaunawa tsakanin mutane, da makamantansu.

13/05/2026

*[Bidio'in Wankan mamaci]*
33. Ajiye gurasa da tulun ruwa a wurin da aka yi wa mamaci wanka na tsawon dare uku bayan mutuwarsa. (al-Madkhal 3/276)
34. Kunna fitila ko lantarki a wurin da aka yi wa mamaci wanka na tsawon dare ko uku, daga faɗuwar rana zuwa fitowarta. Wasu kuma suna yin haka na dare bakwai, wasu ma fiye da haka, kuma suna yin hakan a wurin da ya mutu. (Daga gare shi)
35. Mai wankan mamaci ya rika yin wasu zikiri na musamman a duk lokacin da yake wanke wani ɓangare na jiki. (Daga gare shi 3/329)
36. Yin zikiri da ƙarfi (a bayyane) yayin wankan jana’iza da kuma lokacin raka ta. (al-Khadimi a cikin Sharh al-Tariqa al-Muhammadiyya 4/22)
37. Zubar da gashin mamaciya (mace) daga tsakanin nonuwanta. (Duba hadisin Umm Atiyya a mas’ala ta 28)
[Likafani da fita da jana’iza]
38. Kai mamaci zuwa wurare masu nisa domin a binne shi ne kusa da kaburburan salihai kamar Ahlul-Baiti da makamantansu.
39. Maganar wasu cewa: mamata suna alfahari a cikin kaburburansu da likafaninsu da kyawunsa, suna cewa wanda likafinsa bai da kyau, ana raina shi saboda haka. (al-Madkhal 3/277)
40. Rubuta sunan mamaci da cewa ya yi shahada, da kuma sunayen Ahlul-Baiti (a gare su aminci ya tabbata), da ƙasar Karbala (turbat al-Husayn) idan ta samu, sannan a saka wannan a cikin likafani.
41. Rubuta addu’a a kan likafani.
42. Kawata jana’iza. (al-Bā‘ith ‘alā Inkār al-Bida‘ wa al-Hawādith na Abu Shama al-Maqdisi shafi 67)
43. Daukar tutoci a gaban jana’iza.
44. Sanya rawani a kan akwatin gawa (katako). (Ibn Abidin ya bayyana a cikin al-Hashiya (1/806) cewa wannan abin ƙyama ne, haka ma wanda ya gabace shi)
Ana haɗa da wannan: hula (tarbushi), rawanin amarya, da duk wani abu da ke nuna matsayin mamaci.
Bayani (ƙarin haske):
An ruwaito wasu hadisai marasa ƙarfi dangane da wannan, mafi kusa da su shi ne hadisin Jabir ibn Abd Allah: “Ku kyautata likafaninku, domin mamata suna alfahari da su kuma suna ziyartar juna da su a cikin kaburburansu.” Dailami ya rawaito shi, amma akwai wasu maruwaita da b

13/05/2026

29. Wata magana kuma: ana cewa mumini mai zunubi ana dakatar masa da azabar kabari a ranar Juma’a da darenta, sannan ba za a dawo masa da azabar ba har zuwa ranar ƙiyama.
30. Yin sanarwar mutuwar mamaci daga kan hasumiyoyi (minarori). (al-Madkhal 3/245–246; a kuma duba mas’ala ta 22)
31. Maganarsu lokacin da aka sanar da su mutuwa: “A karanta Fātiha ga ran wane.” (Duba mas’ala ta 24)
32. Bayani (ƙarin haske):
Ash-shaikh Aliyyul-Qari ya nakalto wannan magana a cikin Sharh al-Fiqh al-Akbar (shafi 91), sannan ya ƙaryata ta da cewa: “Wannan ba gaskiya ba ne.” Har ma ya bayyana cewa mafi muni daga cikin irin waɗannan maganganu shi ne cewa ana ɗauke azabar kabari daga kafiri a ranar Juma’a da watan Ramadan saboda darajar Annabi ﷺ—shima ya ambace shi kuma ya ƙaryata shi.

13/05/2026

18. Tsaga tufafi da namiji yake yi saboda mutuwar uba ko ɗan’uwa. (Duba hadisin da ya gabata a (sashe na B, C) na mas’ala ta 22)
19. Yin baƙin ciki ga mamaci na tsawon shekara guda, inda mata ba sa yin lalle (henna), ba sa saka kyawawan tufafi, kuma ba sa yin ado. Idan shekara ta cika, sai su koma yin zane da rubutu (wanda aka hana a shari’a), su da waɗanda s**a yi baƙin cikin tare da su. Ana kiran wannan da “warware baƙin ciki”. (al-Madkhal 3/277)
20. Wasu suna barin aske gemu saboda baƙin cikin mamaci.
21. Juya tabarma da darduma, da rufe madubai da fitilu.
22. Barin amfani da ruwan da ke cikin gida (ko a tukunya ko wani abu), suna ganin ya zama najasa, suna hujja da cewa ruhin mamaci idan ya fita yana nutsewa a ciki! (al-Madkhal)
23. Idan wani ya yi atishawa yayin cin abinci, sai su ce masa ya ambaci sunan wani mutum (namiji ko mace) daga cikin masu rai, suna cewa hakan ne domin kada ya bi mamacin!
24. Barin cin molokhiya (wani ganye ne) da kifi a lokacin baƙin cikin mamaci. (al-Madkhal 3/281)
25. Barin cin nama, kayan ciki (na dabba), da kuma abinci irin su kubba.
26. Maganar wasu daga cikin masu tasawwufi cewa: “Duk wanda ya yi kuka ga mamaci, ya fita daga hanyar masu ilimi na hakika!” (A cikin Talbīsu Iblīs na Ibn al-Jawzi shafi 340–342; duba hadisai a mas’ala ta 18)
27. Barin tufafin mamaci ba tare da an wanke su ba har zuwa rana ta uku, suna zaton hakan yana kawar masa da azabar kabari. (al-Madkhal 3/276)
28. Wasu na cewa: “Duk wanda ya mutu ranar Juma’a ko daren Juma’a, azabar kabari za ta same shi na sa’a guda kawai, sannan za ta yanke kuma ba za ta dawo ba har zuwa ranar ƙiyama.” (Sheikh Aliyyul Qãri ya ambaci wannan a cikin Sharh al-Fiqh al-Akbar (shafi 96) sannan ya ƙaryata shi; duba hadisi a ƙarƙashin sashe na uku na mas’ala ta 25).

13/05/2026

*[Bayan mutuwa]*
6. Maganar Shi’a cewa: “Mutum yana zama najasa da zarar ya mutu, sai dai wanda aka tsarkake (ma’asumi), da shahidi, da wanda aka wajabta kashe shi kuma ya yi wanka kafin a kashe shi saboda wannan dalili ɗaya.” (Duba hadisi na farko a mas’ala ta 31)
7. Fitar da mai jinin al’ada (haila), mai jinin haihuwa (nifasi), da mai janaba daga wajen gawar!
8. Barin duk wani aiki ga waɗanda s**a halarta lokacin fitar ran mamaci har sai kwanaki bakwai sun wuce! (A cikin al-Madkhal na Ibn al-Hajj 3/276–277)
9. Imanin wasu cewa ruhin mamaci yana yawo a wurin da ya mutu.
10. Barin kyandir a kusa da mamaci a daren mutuwarsa har zuwa safiya. (al-Madkhal 3/236)
11. Ajiye reshen itace mai kore a ɗakin da aka mutu a cikinsa.
12. Karanta Alƙur’ani a wajen mamaci har sai an fara wanke shi.
13. Yanke farcen mamaci da aske gashinsa na mara. (A cikin al-Mudawwana na Malik ibn Anas 1/180, da kuma al-Madkhal 3/240)
14. Saka auduga a duburarsa, makogwaronsa, da hancinsa!
15. Sanya ƙasa a idon mamaci tare da faɗin: “Ba abin da ke cika idon ɗan Adam sai ƙasa.” (al-Madkhal 3/261)
16. Iyalin mamaci su daina cin abinci har sai an gama binne shi. (Daga gare shi 3/276)
17. Tsayawa kan yin kuka a lokacin cin abincin rana da na dare.

13/05/2026

*BIDIO'IN JANA'IZA DAGA LITTAFIN AHKAMUL JANA'IZ NA ALBANEEY*
[Kafin mutuwa]
1. Wasu suna da imani cewa shaidanu suna zuwa wurin wanda yake dab da mutuwa cikin siffar iyayensa, suna sanye da tufafin Yahudawa da Kiristoci, domin su gabatar masa da kowace addini don su batar da shi. (Ibn Hajar al-Haytami ya ce a cikin al-Fatawa al-Hadithiyya, yana nakalto daga Jalal al-Din al-Suyuti: “Ba a samu hujjar wannan ba.”)
2. Ajiye Alƙur’ani a kusa da kan wanda yake dab da mutuwa.
3. Taimaka wa wanda yake mutuwa ya furta amincewa da Annabi da kuma shugabannin Ahlul-Baiti (a gare su aminci ya tabbata).
4. Karanta Surar Yā-Sīn ga wanda yake dab da mutuwa (duba matsala ta 15).
5. Juya wanda yake dab da mutuwa zuwa alƙibla. (Sa'id ibn al-Musayyib ya ƙaryata wannan kamar yadda ya zo a cikin al-Muhalla (5/174), haka kuma Malik ibn Anas a cikin al-Madkhal (3/229–230), kuma babu ingantaccen hadisi a kansa.

Address

Gyadi Gyadi Babban Layin
Kano
KANO

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Sheikh Usman Dayyib Abu Bassam Kano posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share