12/09/2026
မေတ္တာသုတ်တရားတော် (ဒုတိယပိုင်း) {၁၄}
Mettā Sutta (Second Part) (14)
မေတ္တာသုတ်ဒုတိယပိုင်းတွင် ယောဂီတို့သည် လောကဓါတ်တစ်ခုလုံး မေတ္တာဖြန့်ဝေနိုင်စွမ်းရှိရန် ကျင့်ကြံရမည့် မဂ္ဂင်၈ပါးကို၎င်း၊ ထိုသို့ကျင့်နိုင်ရန် သိမြင်ရမည့် ဆင်းရဲနှင့် ဖယ်ခွါရမည့်ကိလေသာတို့ကို၎င်း အသေးစိတ် နာကြားကြရပါမည်။
In the second part of the Metta Sutta, meditators are taught the Noble Eightfold Path, which must be cultivated in order to develop the ability to radiate loving-kindness throughout the entire world. They are also instructed in detail on the nature of suffering that must be understood and the mental defilements (kilesas) that must be abandoned.
⚜️ မိခင်သည် မိမိ၏တစ်ဦးတည်းသောသားကို ထားသော စေတနာကဲ့သို့ လောကတစ်ခွင်လုံးသို့ တန်းတူ မေတ္တာထားနိုင်သည့် အရည်အချင်းပြည့်ဝသူ(တနည်းအားဖြင့်) စွမ်းဆောင်နိုင်သူဖြစ်ဖို့ အင်္ဂါရပ် ၁၅ ရပ်ကိုဟောကြားတော် မူထားသည်ကို နာကြားကြရပါမည်။
⚜️ The Buddha explains the fifteen qualities that one should cultivate in order to become a person capable of extending loving-kindness equally to all beings, just as a mother protects and cherishes her only child with boundless love.
⚜️ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင် ကျင့်သုံးနိုင်သူ၏ မေတ္တာဓါတ်ဟာ လောကတွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
ဤသူသည်သာ စွမ်းနိုင်သူဖြစ်၏။
ထိုစွမ်းနိုင်သူ၏ အင်္ဂါရပ်တို့ ပြည့်စုံရန် ကျင့်ကြံရမည့်နည်းလမ်းကိုလည်း လမ်းညွှန် ဟောကြားတော်မူလိုက်၏။
⚜️ The loving-kindness of one who has realized and practiced the Four Noble Truths is the highest form of loving-kindness in the world. Such a person is truly capable. The Buddha also points out the path of practice through which these fifteen qualities can be fully developed.
✨ သက္ကော - အသက်ခန္ဓာကို ငဲ့ကွက်စွဲလန်းသူသည်ထိတ်လန့် ကြောက်ရွံ့၏။ သစ္စာ၄ပါးကို သိမြင်ကျင့်ကြံသူသည် *ကြောက်လန့်ခြင်းသည် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်၏။ထိုသို့ကြောက်ရခြင်းမှာ မိမိအသက်ကိုစွဲသော သမုဒယကြောင့်ဟု ဆင်ခြင်၍ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ထိုအစွဲကို ဖယ်ခွါပါယ်သတ်ခြင်းဖြင့် ကြောက်လန့်ခြင်းကင်းနိုင်စွမ်းသူဖြစ်လေ၏။ (သမ္မာဒိဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ)
✨ Sakko (Capable): One who clings to life is naturally overcome by fear. A practitioner who understands the Four Noble Truths reflects, “Fear itself is suffering (Dukkha), and it arises because of attachment to life, which is the cause of suffering (Samudaya).” By abandoning this attachment through the wisdom of the Noble Path, one becomes free from fear.
(Right View, Right Intention)
✨ ဥဇူစ၊သုဟုဇူစ - *ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ ကောင်းစွာဖြောင့်မတ်ခြင်းတွင်လည်း ဤကားဆင်းရဲ (ဒုက္ခသစ္စာ)တည်း၊ ဤကားအစွဲ(သမုဒယ)တည်းဟု ဆင်ခြင်ကာ အစွဲကိုဖယ်ခွါနိုင်၍ သစ္စာလေးပါးကိုကျင့်သုံးနိုင်သူသည် ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြောင့်မတ်နိုင်လေ၏။ အစွဲရှိသူတို့မှာကားဒီနေ့အဓိဌာန်ဖြင့် သီလစောင့်ပေမယ့် နောက်နေ့သီလပေါက်ချင် ပေါက်မည်သာတည်း။
(သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ)၊ သစ္စာ၄ပါးကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် စိတ်ကို ဖြူစင်အောင်ထားနိုင်ပုံကို လည်းကောင်း (သမ္မာသင်္ကပ္ပ)
✨ Ujū ca, Suhujū ca (Upright and Thoroughly Upright): By contemplating that all suffering and attachment belong to the Four Noble Truths and abandoning attachment, one becomes upright in body and speech. Those who still cling to attachment may keep the precepts today but may easily break them tomorrow. (Right Speech, Right Action, Right Intention) Through practicing the Four Noble Truths, the mind is also purified.
✨ သုဝစောစဿ *ဆိုဆုံးမလွယ်ကူသူ၏ သစ္စာလေးပါးဖြင့်ရှုမှတ်ပုံကို၎င်း၊ ထိုဆိုဆုံးမလွယ်ကူသူသည် မိမိကိုဆုံးမသူကို ဤသို့ရှုမြင်၏။ (ပန်းကြိုက်တတ်သူကိုမြတ်လေးပန်းတို့ စံပါယ်ပန်းတို့ ပေးနေသကဲ့သို့ ကျေနပ်စွာခံယူတတ်၏)။ (သမ္မာသင်္ကပ္ပ)
✨ Suvaco c'assa (Easy to Admonish): One who practices the Four Noble Truths readily accepts correction. Such a person regards the one who offers guidance as someone presenting fragrant flowers to a person who loves flowers, receiving advice with gratitude and joy. (Right Intention)
✨ သစ္စာလေးပါးကို ကျင့်သုံးသူသည်
မုဒု = ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်နှုတ်အမူအရာမရှိ နူးညံ့သိမ်မွေ့၏။
အနတိမာနီ = ထောင်လွှားဝါကြွားသာ မာန်မာနမရှိ၊
သန္တုဿက္ကော = ရောင့်ရဲလွယ်၏၊ ရောင့်ရဲလွယ်သောကြောင့်လည်း
သုဘရော = မွေးမြူလွယ်၏(အခြေနေအရပ်ရပ်မှာမွ့ လျော်စွာနေနိုင်၏) ထိုမွေးမြူလွယ်သူသည်
အပ္ပကိစောစ = အမှုကိစ္စနည်းသူဖြစ်လာပြီး
သလဟုကဝုတ္တိ = ပေါ့ပါးသာအသက်မွေးမှုရှိသူဖြစ်၏။ထိုသူသည် သန္တိန္ဒြယောစ = အလိုနည်းသောကြောင့်
ငြိမ်သက်သော ဣန္ဒြေ ရှိ၏။ ဣန္ဒြေလုံခြုံခြင်းကိုစွမ်းနိုင်၏။ (သမ္မာသကိပ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ)
✨ One who practices the Four Noble Truths becomes:
Mudu – gentle, free from harshness in body and speech.
Anatimānī – humble, without pride or conceit.
Santussako – easily content.
Subharo – easy to support and able to live appropriately in any circumstance.
Appakicco – free from unnecessary busyness.
Sallahukavutti – living a simple and light way of life.
Santindriyo – possessing calm and well-guarded sense faculties because desires are few.
These qualities are developed through Right Intention, Right Action, and Right Livelihood.
✨ သစ္စာ၄ပါးကို ကျင့်သုံးသူတို့သည် ဤကားဆင်းရဲတည်း၊ ဤကားဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကားဆင်းရဲချုပ်ရာတည်း၊ ဤကားဆင်းရဲကင်းရာရောက်ကြောင်း အကျင့်တည်းဟု ထိုးထွင်းသိမြင်ပြီးချင့်ချိန်ဆုံးဖြတ်နိုင်သော
နိပကောစ = ရင့်ကျက်သော ပညာရှိသူဖြစ်သောကြောင့်စွမ်းနိုင်သူ ကျင့်ကြံနိုင်သူ ဖြစ်လေ၏။ (သမ္မာဒိဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ) ထိုသို့စွမ်းသူသည် (မိမိ၏အစွဲကိလေသာကို ထိုးထွင်းသိမြင် ပါယ်သတ်နိုင်သူ)
အပ္ပဂဗ္ဘော = ကိုယ်နှုတ်နှလုံး၃ပါးစလုံး၊ မကြမ်းတမ်းပဲ၊ငြိမ်းအေးရာ၏။
✨ One who practices the Four Noble Truths clearly understands:
“This is suffering; this is the cause of suffering; this is the cessation of suffering; and this is the path leading to the cessation of suffering.”
With this realization, such a person becomes Nipako—wise, mature, and capable of careful judgment. (Right View, Right Intention) Having destroyed attachment and defilements, such a practitioner also becomes
Appagabbho—peaceful and gentle in body, speech, and mind.
ထိုသစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်ပါယ်သတ်နိုင်သူသည် ကုလေသွနနုဂိဒ္ဓေါ = ပစ္စည်းလေးပါးနှင့်ဒါယကာတို့၌ မက်မောတွယ်တာမှုမရှိ၊ ငြိတွယ်ခြင်းမရှိသဖြင့်
နစခုဒ္ဒမာစရေကိဉ္စိ = ပညာရှိတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သောအနည်းငယ်သာ အပြုအမူတို့ကိုပင် မပြုရှောင်ကျဉ်ရာ၏။
(အနည်းငယ်သော မစင်ဟာလည်း အနံ့ဆိုးသည်ဟုရှုမြင်၍ ရှောင်ကျဉ်ရာ၏။)
သစ္စာသိမြင်သူသည် တဏှာသမုဒယသည် အနည်းငယ်ကို စလိုက်လျှင် တိုးပွါးရန်သာရှိ၏ဟုရှုမြင်၍ ရှောင်ကျဉ်၏။ ဤကဲ့သို့သော အရည်အချင်း၁၅ပါးကို ကျင့်နိုင်စွမ်းသူတို့သည် ခပ်သိမ်းသောသတ္တဝါတို့ကို ချမ်းသာကြပါစေ၊ ဘေးဥပါဒ်အန္တရာယ်တို့မှကင်းဝေးကြပါစေ၊ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေဟု မေတ္တာတရားကို ဖြန့်ကျက်နိုင်လေ၏ဟု ကောင်းစွာဟောကြားတော်မူလေတော့သတည်း။
One who has penetrated and eradicated attachment through the Four Noble Truths becomes Kulesu ananugiddho—free from attachment to supporters, donors, and the four requisites.
Therefore, such a person does not commit even the slightest action that the wise would criticize (Na ca khuddam samācare kiñci). Just as even a tiny amount of impurity has an unpleasant odor, the practitioner sees that even the smallest craving can grow into greater attachment and therefore avoids it completely.
Those who are able to cultivate these fifteen noble qualities are capable of radiating boundless loving-kindness, sincerely wishing:
"May all beings be happy. May they be free from danger and harm. May they enjoy good health in both body and mind."
Thus, the Buddha beautifully taught the way to develop universal loving-kindness through the realization and practice of the Four Noble Truths.
🙏🙏🙏 🙏🙏🙏 🙏🙏🙏
#သစ္စာလေးတန်ဆရာတော်အရှင်အရိယဓမ္မ #မေတ္တာသုတ် #ဘုရားတရား #မေတ္တာသုတ် #သံဃာတရား #သစ္စာလေးပါး #သာဓုသာဓုသာဓု🙏🙏🙏 #မြန်မာ
