06/02/2026
ရေစစ်ကန်နဲ့ သံဓာတ်ပါရေဝါတွေကို ဖြေရှင်းနည်း
"မမရေ... မင်္ဂလာပါဗျာ။ မမတို့အိမ်က ရေက သံချေးနံ့လေးပါ၊ အဆီဝေ့ပြီး ဝါနေတယ်ဆိုလို့ ကိုသန်းထိုက် လာကြည့်တာပါ။ စိတ်မပူပါနဲ့ မမရယ်၊ ဒါက ရေတွင်းရေ၊ မြေအောက်ရေတွေမှာ အဖြစ်များတဲ့ ပြဿနာပါ။ ကျွန်တော် အလွယ်ဆုံးဖြစ်အောင် ရှင်းပြပေးပါ့မယ်နော်။
"ရေမှာ သံဓာတ်ပါရင် ဘာတွေဖြစ်တတ်လဲ မမ"မမရေ... ရေက ဝါနေတာ၊ သံချေးနံ့နံနေတာ၊ ပြီးတော့ တချို့ဆို ရေမျက်နှာပြင်မှာ အဆီလိုမျိုး ဝေ့နေတာမျိုးတွေက ရေထဲမှာ သံဓာတ်တွေ များနေလို့ပါ။ အဲ့ဒီ 'အဆီဝေ့' တယ်ဆိုတာကလည်း သံဓာတ်တွေက လေနဲ့ထိတွေ့ပြီး ဓာတ်ပြုလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သံချေးမှုန်လေးတွေပါပဲ မမရဲ့။ ဒါတွေက ရေကို ကြည်လင်အောင် မလုပ်ဘဲ သုံးမယ်ဆိုရင် တော်တော်လေး ဒုက္ခပေးနိုင်ပါတယ်နော်။
""ဥပမာပြောရရင် မမရဲ့ အဝတ်အစားတွေ လျှော်တဲ့အခါ ဝါထိန်နေတာမျိုး၊ ရေချိုးခန်း၊ အိမ်သာတွေမှာ အဝါရောင်၊ အညိုရောင် အစွန်းအထင်းတွေ ဖြစ်နေတာမျိုး၊ ပြီးတော့ အရေးကြီးဆုံးက ရေပိုက်တွေ၊ ရေတိုင်ကီတွေထဲမှာ သံချေးတွေ တက်ပြီး ပိုက်တွေ ပိတ်တာ၊ ရေစီးနှေးတာ၊ ရေပိုက်တွေ မြန်မြန်ဆွေးမြေ့တာမျိုးတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ရေပူပေးစက်တို့၊ ရေစုပ်စက်တို့လို ပစ္စည်းတွေလည်း သက်တမ်းတိုစေပါတယ် မမ။"ရေကို မဆစ်ဘဲသုံးရင် ဘာတွေ ဆိုးကျိုးရှိနိုင်လဲ"မမရေ... ရေက သံဓာတ်ပါနေတာကို သိသိကြီးနဲ့ မဆစ်ဘဲ သုံးမယ်ဆိုရင်တော့ ခုနကပြောတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေအပြင် တခြားပြဿနာတွေလည်း ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
အဓိကကတော့ မမတို့ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အိမ်တွင်းပစ္စည်းတွေပါပဲ။""ရေထဲက သံဓာတ်တွေက အဝတ်လျှော်စက်၊ ပန်းကန်ဆေးစက်လို အိမ်သုံးပစ္စည်းတွေရဲ့ အတွင်းပိုင်းကို တဖြည်းဖြည်း စားသွားနိုင်ပါတယ်။ ရေပိုက်တွေ ပိတ်ဆို့တာ၊ ရေစီးဆင်းမှု နှေးကွေးတာတွေကြောင့် ရေဖိအားကျတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ရေချိုးတဲ့အခါ ဆံပင်တွေ ကြမ်းတမ်းတာ၊ အသားအရေ ခြောက်သွေ့တာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ရေနံ့ကလည်း မကောင်းတော့ ရေသောက်ရတာလည်း အဆင်မပြေဘူးပေါ့ မမရယ်။ ဒါကြောင့် ရေကို မဆစ်ဘဲ သုံးတာက ရေကုန်သက်သာတယ် ထင်ရပေမယ့် ရေရှည်မှာ ပိုပြီး ကုန်ကျစရိတ်များစေပါတယ်နော်။
"ကဲ... ဒါဆိုရင် ဒီပြဿနာကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲဆိုတာ ရှင်းပြပေးပါ့မယ်။ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ 'ရေဆစ်ကန်' လုပ်တာပါပဲ မမ။ ရေဆစ်ကန်ဆိုတာ ရေထဲက သံဓာတ်တွေကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ရေကို ကြည်လင်သန့်ရှင်းအောင် လုပ်ပေးတဲ့ စနစ်တစ်ခုပေါ့။""အခြေခံအားဖြင့် ရေဆစ်ကန်မှာ အဆင့် (၃) ဆင့်ရှိပါတယ်။
"ပထမဆုံးအနေနဲ့ ရေတွင်းကတက်လာတဲ့ ရေကို ကန်ထဲကို တိုက်ရိုက်မထည့်ဘဲ လေနဲ့အရင်ဆုံး ထိတွေ့ပေးရပါမယ် မမ။ ရေကို ပန်းကန်လုံးလိုမျိုး ခေါင်းလေးတွေကနေ ပန်းထုတ်တာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ရေပိုက်ကို အပေါက်လေးတွေ ဖောက်ပြီး ရေကို ဖြန်းချတာမျိုး လုပ်ပေးလို့ရပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ရေထဲမှာ ပျော်ဝင်နေတဲ့ သံဓာတ်တွေက လေနဲ့ထိတွေ့ပြီး အမှုန်အမွှားလေးတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ် မမ။ ဒါကို 'သံဓာတ်ကို ဓာတ်တိုးစေတာ' လို့ ခေါ်ပါတယ်။
"2.အနယ်ထိုင်ခြင်း "လေနဲ့ထိတွေ့ပြီး ဓာတ်တိုးသွားတဲ့ သံဓာတ်မှုန်လေးတွေက ရေထဲမှာ အနယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ အဲ့ဒီအခါကျရင် ရေကို ခဏလောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ထားပေးရပါမယ်။ ဒါမှ သံဓာတ်အနယ်အနှစ်တွေက ကန်အောက်ခြေကို ကျသွားမှာပေါ့ မမ။
"3.စစ်ထုတ်ခြင်း (Filtration): "အနယ်ထိုင်ပြီးသား ရေကိုမှ စစ်ထုတ်တဲ့ အဆင့်ကို သွားရပါမယ်။ ဒီအဆင့်မှာတော့ ရေဆစ်ကန်ရဲ့ အောက်ခြေကနေ အပေါ်ကို အဆင့်ဆင့် စစ်ထုတ်ပစ္စည်းတွေ ထည့်ပေးရပါတယ်။
"အောက်ဆုံးအလွှာ: ကျောက်စရစ်ခဲ (Gravel) အကြီး၊ အသေးတွေကို ထည့်ပေးပါ။ ဒါက ရေစီးဆင်းမှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး အပေါ်က ပစ္စည်းတွေ အောက်ကို မကျအောင် ထိန်းပေးပါတယ်။အလယ်အလွှာ: မီးသွေး (Charcoal) ထည့်ပေးပါ။ မီးသွေးက ရေထဲက အနံ့အသက်ဆိုးတွေ၊ ဓာတုပစ္စည်းတချို့ကို စုပ်ယူပေးနိုင်ပါတယ်။အပေါ်ဆုံးအလွှာ: သဲနု (Fine Sand) ဒါမှမဟုတ် ကျောက်မှုန့် (Crushed Stone) ကို ထည့်ပေးပါ။ ဒီအလွှာကတော့ ရေထဲမှာ ကျန်နေသေးတဲ့ သံဓာတ်မှုန်လေးတွေနဲ့ တခြားအညစ်အကြေးတွေကို အထိရောက်ဆုံး စစ်ထုတ်ပေးမှာပါ။""ဒီလို အဆင့်ဆင့် စစ်ထုတ်ပြီးတဲ့အခါကျရင် မမတို့ သုံးစွဲဖို့အတွက် ကြည်လင်သန့်ရှင်းတဲ့ ရေကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ ရေဆစ်ကန်ကို ပုံမှန် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပေးဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်နော်။""ကဲ... မမရေ၊ ကိုသန်းထိုက် ရှင်းပြတာ နားလည်လွယ်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်နော်။ ဒီလို ရေဆစ်ကန်လေး လုပ်ထားမယ်ဆိုရင် မမတို့အိမ်က ရေပြဿနာတွေ အားလုံး ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားမှာပါ။ စိတ်ချလက်ချ သုံးလို့ရပြီပေါ့ဗျာ။"
#မြေအောက်ရေ
#သံချေး
#ထုံးဓါတ်
#ရေဝါ
#ရေစစ်ကန်ပြုလုပ်ပုံ
#
