16/12/2025
හිස් ඔරුව සහ අපේ කෝපය: ඔබේ සිතට සැනසීම ගෙනෙන අපූරු පාඩමක්
අපේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී ඕනෑම මොහොතක අපිට කේන්ති යන අවස්ථා උදා වෙන්න පුළුවන්. පාරේ වාහනයක් පදවන විට, කාර්යාලයේදී හෝ නිවසේදී යම් කෙනෙක් කරන දෙයක් නිසා අපේ සිතේ සාමය නැති වී යනවා. බොහෝ වෙලාවට අපි හිතන්නේ මේ කේන්තියට හේතුව අනිත් පුද්ගලයා හෝ බාහිර ලෝකයේ සිදුවීමක් කියලයි. නමුත් ඇත්තටම අපේ කෝපය පාලනය කරන්නේ බාහිර පුද්ගලයන්ද, නැත්නම් අපිමද යන්න තේරුම් ගන්නට මෙම අපූරු සෙන් කතාන්දරය ඔබට උදව් වේවි.
එක්තරා භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් තමන්ගේ භාවනා කටයුතු වඩාත් නිස්කලංකව සිදු කරගැනීම සඳහා පන්සලෙන් මඳක් ඈතට යන්න තීරණය කළා. උන්වහන්සේ කුඩා ඔරුවක් රැගෙන විලක් මැදට ගොස්, එහි දෑස් පියාගෙන ඉතාම ගැඹුරු භාවනාවකට සමවැදුණා. පැය ගණනාවක් පුරාවට කිසිදු බාධාවකින් තොරව, ඉතාම සාමකාමීව මේ භාවනාව සිදු කරගෙන යද්දී උන්වහන්සේට මහා විශාල සැනසීමක් දැනෙමින් තිබුණා. නමුත් හදිසියේම යමක් සිදුවුණා. වෙනත් ඔරුවක් පැමිණ වේගයෙන් උන්වහන්සේගේ ඔරුවේ හැප්පුනා.
මේ ගැටීමත් එක්කම භික්ෂූන් වහන්සේගේ දැහැන බිඳී ගියා. ඇස් පියාගෙනම උන්වහන්සේට ලොකු කේන්තියක් ඇති වුණා. "කවුද මේ මගේ භාවනාවට බාධා කරපු අනුවණ මිනිහා?" කියලා හිතමින්, අර ඔරුව පදවාගෙන ආපු කෙනාට හොඳටම බැන වදින්න හිතාගෙන උන්වහන්සේ එකපාරටම දෑස් විවෘත කළා. කේන්තියෙන් පුපුරමින් දෑස් ඇරලා බලද්දී උන්වහන්සේ දැක්කේ පුදුම දෙයක්. ඇවිත් හැප්පුනු ඔරුවේ කවුරුත්ම හිටියේ නැහැ. එය ගැට ලිහා දමා තිබූ, වතුරේ පාවෙමින් ආපු හිස් ඔරුවක් පමණයි.
ඒ හිස් ඔරුව දැකපු මොහොතේම භික්ෂූන් වහන්සේගේ හිතේ තිබුණු කේන්තිය ක්ෂණයකින් නැති වී ගියා. කෑගහන්න කෙනෙක් එතන හිටියේ නැහැ. බැන වදින්න කෙනෙක් හිටියේ නැහැ. ඒ මොහොතේ උන්වහන්සේට ඉතාම ගැඹුරු සත්යයක් අවබෝධ වුණා. තමන්ගේ කෝපය තියෙන්නේ බාහිර පුද්ගලයා තුළ නොව තමන් තුළම බව උන්වහන්සේ වටහා ගත්තා. එදා වෙනත් පුද්ගලයෙක් අර ඔරුවේ හිටියා නම් උන්වහන්සේගේ කෝපය ඒ කෙනා මත මුදා හරින්නට ඉඩ තිබුණා. නමුත් ඔරුව හිස් නිසා කෝපයට එන්නට හේතුවක් නැති වුණා. කෝපය කියන්නේ අපේ ඇතුළාන්තයෙන්ම එන දෙයක් මිසක් බාහිර පුද්ගලයා එය ඇති කරවනවා නොවන බව උන්වහන්සේ තේරුම් ගත්තා.
මේ සිදුවීමෙන් පසුව එම භික්ෂූන් වහන්සේ කවුරුන් හෝ තමන්ව කේන්ති ගැන්වූ සෑම අවස්ථාවකදීම මේ හිස් ඔරුව මතක් කරගන්නට පුරුදු වුණා. යම් කෙනෙක් ඇවිත් තමන්ට බැන්නත්, අපහාස කළත්, කරදර කළත් උන්වහන්සේ හිතුවේ "මේ එන්නේ හිස් ඔරුවක්" කියලයි. අනිත් පුද්ගලයා කියන්නේ හිස් ඔරුවක් වගේ දෙයක්. මගේ ඇතුළේ තියෙන ගින්න අවුලවන්න ඔවුන්ට පුළුවන් වෙන්නේ මම ඒකට ඉඩ දුන්නොත් විතරයි කියලා උන්වහන්සේ නිතරම සිහිපත් කළා.
අපේ ජීවිතයටත් මේ පාඩම ඉතාම වැදගත්. අපිට කේන්ති යන විට, දුක හිතෙන විට අපි හිතන්නේ අනිත් අය ඒකට වගකියන්න ඕනේ කියලයි. නමුත් ඇත්තටම කෝපය, ආදරය, සතුට වැනි සෑම හැඟීමක්ම තියෙන්නේ අපි තුළමයි. බාහිර ලෝකයේ ඉන්න මිනිස්සු හරියට අර හිස් ඔරුව වගේ. ඔවුන් ඇවිත් අපේ ඇඟේ හැප්පෙනවා විතරයි. ඒ වෙලාවට කේන්ති ගන්නවාද, ඉවසනවාද කියන එක තීරණය කරන්නේ අපිමයි. ඊළඟ වතාවේ ඔබට කේන්ති යන විට මේ කතාව මතක් කරගන්න. ඔබ ඉදිරියේ සිටින්නේ හිස් ඔරුවක් බවත්, ඔබේ සිතේ සාමය පාලනය කිරීමේ බලය ඇත්තේ ඔබ අතේම බවත් සිතන්න. එවිට ඔබට ලෝකය දෙස වෙනස් විදිහකට, වඩාත් සන්සුන්ව බලන්නට හැකි වේවි.
Copie
