29/07/2026
ඇසළ පෝය දිනය ශ්රී ලාංකේය බෞද්ධ ජනතාවට මෙන්ම සමස්ත ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ටම ඉතාමත් වැදගත් සහ ඓතිහාසික ශාසනික සිදුවීම් රාශියක් සිදු වූ පූජනීය දිනයකි.
එහි ප්රධානතම වැදගත්කම් මෙසේය:
* **ප්රථම ධර්ම දේශනාව (ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්රය):** බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පසු පස්වග තවුසන් උදෙසා තම ප්රථම ධර්ම දේශනාව වන "ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්රය" දේශනා කළේ ඇසළ පෝය දිනකදීය.
* **මාතෘ දිව්ය රාජයාට අභිධර්මය දේශනා කිරීම:** තව්තිසා භවනේ මාතෘ දිව්ය රාජයා (මාතෘ මාතෘ දේවතාවා) ප්රමුඛ දෙවියන්ට බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්රථම වරට අභිධර්මය දේශනා කිරීම ආරම්භ කරන ලද්දේ ද ඇසළ පෝදාකය.
* **සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ ගිහිගෙයින් නික්මීම (මහා අභිනිෂ්ක්රමණය):** සිද්ධාර්ථ ගෞතම කුමරුවන් සතර පෙර නිමිති දැක, සියලු සැප සම්පත් අතහැර සත්යය සොයා ගිහිගෙයින් නික්ම ගියේ ඇසළ පෝය දිනකය.
* **රාහුල කුමරුගේ උපත:** සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ පුත් රාහුල කුමරුවන්ගේ උපත සිදු වූයේ ද මෙම පූජනීය දිනයේදීය.
* **පළමු සංගායනාවට මඟ පෑදීම:** බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් පසු ප්රථම ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වීමට මහා කාශ්යප හිමියන් ඇතුළු මහා සංඝරත්නය සුදානම් වූයේ ඇසළ පෝය දිනකය.
* **වස් විසීම ආරම්භ කිරීම:** උපසම්පදා භික්ෂූන් වහන්සේලා පෙරවස් එළඹීම (වස් විසීම) ආරම්භ කරන්නේ ඇසළ පෝයට පසුපස දිනයේදීය.
* **ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත්කම:**
* දළදා වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරවීමෙන් පසු ප්රථම දළදා පෙරහැර පවත්වන ලද්දේ ඇසළ මාසයේදීය.
* රුවන්වැලි මහා සෑයේ මුල්ගල තැබීම සහ ධාතු නිධානෝත්සවය සිදු වූයේ ද ඇසළ පෝදාකය.
* මහින්දාගමනයෙන් පසු ලාංකිකයන් ප්රථම වරට උපසම්පදාව ලැබීම (මහා අරිට්ඨ හිමියන් ප්රමුඛ පිරිස) සිදු වූයේ ද ඇසළ පෝය දිනකය.