01/02/2026
අලි ඇතුන්ගේ රැකවරණය මැද තනිවූ, දළදා වහන්සේගේ අනෙක් අර්ධය... 🐘🙏✨ (සෝමාවතී පුදබිමේ සැඟවුණු ඉතිහාසය සහ හාස්කම්)
මහනුවර දළදා මාලිගාවේ වැඩසිටින්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වම් දළදා වහන්සේ බව අපි කවුරුත් දන්නා කරුණක්. එසේනම් බුදුරදුන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ (Right Tooth Relic) වැඩසිටින්නේ කොහිද?
ඒ අන් තැනක නොව, මහවැලි නදිය අද්දර, ඝන වනාන්තරයකින් වටවූ ඓතිහාසික සෝමාවතී චෛත්ය රාජයාණන් තුළයි. මෙය හුදෙක් වන්දනාමාන කරන ස්ථානයක් පමණක් නොව, අදටත් විද්යාවට හසු නොවන අද්භූත හාස්කම් සිදුවන පින්බිමකි.
📜 රාජකීය ප්රේමයක ප්රතිඵලය මෙම සෑය නිර්මාණය වන්නේ ක්රි.පූ. 2 වන සියවසේදීය. දුටුගැමුණු රජුගේ පියා වූ කාවන්තිස්ස රජුගේ නැගණිය වූ "සෝමාවතී දේවිය" සහ ඇගේ සැමියා වූ "ගිරි අබා කුමරු" මෙම ප්රදේශයේ (එකල සෝම පුරය) පාලකයන් විය. ඔවුන්ට ආගමික කටයුතු සඳහා වෙහෙරක් තැනීමට අවශ්ය වූ විට, මිහිඳු මහා රහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්ය මහා රිට්ඨ තෙරුන් වහන්සේ ඊට මූලිකත්වය ගෙන තිබේ.
💎 නා ලොවින් වැඩම කළ දකුණු දළදා වහන්සේ සෝමාවතී සෑයේ ඇති සුවිශේෂීත්වය නම් එහි නිදන් කර ඇති ධාතුන් වහන්සේයි. ඉතිහාස කතාවලට අනුව, බුදුරදුන් පිරිනිවන් පෑ අවස්ථාවේ දකුණු දළදා වහන්සේ නා ලොව ජයසේන රජු විසින් වන්දනාමාන කරමින් තබාගෙන ඇත. නමුත් අරිට්ඨ මහා රහතන් වහන්සේ ඍද්ධි බලයෙන් නා ලොවට වැඩම කර එම දළදා වහන්සේ ලබාගෙන, සෝමාවතී දේවියට බාර දී ඇත්තේ මෙම මහා සෑයේ නිදන් කිරීමටයි.
🐘 වනයෙන් වැසුණු ඉතිහාසය වසර ගණනාවක් පුරා රටේ පැවති යුද්ධ සහ ආක්රමණ නිසා මෙම පුදබිම ජනාවාස වලින් ඈත්වී මහා වනයට යට විය. 1947 වසරේදී මෙය නැවත සොයාගන්නා විට, අඩි 100ක් පමණ උසැති මහා කන්දක් ලෙස පස් වලින් වැසී තිබූ අතර, එහි මත 300 වසරක් පමණ පැරණි නුග ගසක්ද වැඩී තිබුණි. පුරාවිද්යාඥයින් මෙය පිරිසිදු කරන විට දුටුවේ අලි ඇතුන් විසින් හොඬවැලෙන් ගෙනත් දමන ලද මල් ගොඩවල් ය. මිනිස් පුලිඟුවක් නැති කැලෑවේ මෙම සෑය රැකගෙන තිබුණේ වන සතුන් විසිනි.
✨ නෙතින් දුටු හාස්කම් (Budu Res) සෝමාවතිය යනු අදටත් ජීවමාන ආශ්චර්යයන් සිදුවන තැනකි. පෝය දිනවලදී සෑ රදුන්ගෙන් ආලෝක ධාරා (බුදුරැස්) විහිදෙන බවත්, ඇතැම් විට සෑය වටා ඇති ගුවනේ රන්වන් පැහැති ආලෝක වළලු දැකිය හැකි බවත් ඇසින් දුටු බොහෝ දෙනා සාක්ෂි දරයි. 1987 ත්රස්තවාදී ප්රහාර සමයේදී පවා ත්රස්තවාදීන්ට සෑ මළුවට ඇතුළු වීමට නොහැකි වූයේ සෑයෙන් නිකුත් වූ ආරක්ෂිත ආලෝක ධාරාවක් නිසා බව ප්රචලිත කතාවකි.
🇱🇰 අපේ උරුමය වසර 2200කට වඩා පැරණි, අලි ඇතුන්ගේ රැකවරණය මැද, ගංවතුරට පවා නොසැලී අභීතව නැගී සිටින සෝමාවතී චෛත්යය, සිංහල බෞද්ධ උරුමයේ අභිමානවත් සංකේතයකි.
මේ පින්බිම දැක බලා ගන්නට, වන්දනා කරන්නට යම් දිනක ඔබටත් හැකි වේවා!
ඔබත් සෝමාවතියට ගිහින් තියෙනවාද? ඔබේ අත්දැකීම් පහළින් Comment කරන්න. 👇
#සෝමාවතිය #දකුණුදළදාවහන්සේ #බුදුරැස් #ශ්රීලංකා #ඉතිහාසය #බෞද්ධ #පුරාවිද්යා #පොළොන්නරුව
