31/07/2026
🐘 ශීලය රැකගත් ඇතා
නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මාසම්බුද්ධස්ස.
පින්වත් ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි.
අද අපි සිහිපත් කරන්නේ ශීලය, කරුණාව සහ ක්ෂමාව ගැන අපූරු පාඩමක් උගන්වන ජාතක කතාවකි.
බොහෝ කලකට පෙර, හිමාලය ආශ්රිත මහා වනයක ඉතා බලවත්, එහෙත් අතිශයින්ම කරුණාවන්ත ඇත් රජෙක් ජීවත් විය. ඔහු ශක්තියෙන් පමණක් නොව, මෛත්රියෙන් හා දයාවෙන් ද සියලු සතුන්ගේ ගෞරවය දිනාගෙන සිටියේය. කුඩා සතෙකුටවත් හිංසා නොකරන ඔහු, අසරණ සතුන් ආරක්ෂා කළේය.
දිනක්, වනයට පැමිණි වෙළෙන්දෙකු තම මඟ වැරදී තනිවම අතරමං විය. දින ගණනාවක් ආහාර නොමැතිව ඇවිදිමින් සිටි ඔහු බියෙන් හා වෙහෙසින් කඩා වැටුණේය.
ඒ අවස්ථාවේ ඇත් රජා ඔහුව දුටුවේය. මිනිසාට හානියක් නොකර, මෘදු ලෙස ඔහු අසලට පැමිණියේය. මුලින්ම මිනිසා බියට පත් වුවද, ඇත් රජාගේ සන්සුන් හැසිරීම දැක බිය පහව ගියේය.
ඇත් රජා ඔහුට පලතුරු ගෙනැවිත් දුන්නේය. පිරිසිදු දිය පානය කිරීමට මඟ පෙන්වීය. දින කිහිපයක් ඔහුව ආරක්ෂා කරමින් ශක්තිය ලබා දුන්නේය.
ඉන්පසු වනයෙන් පිටතට යන මාර්ගය ද පෙන්වා දුන්නේය.
ගමට පැමිණි පසු, එම මිනිසා සියලු දෙනාටම ඇත් රජාගේ කරුණාව ගැන පැවසීය. නමුත් ටික කලකින් ඔහුගේ සිතේ ලෝභය ඇති විය.
"මෙතරම් විශාල ඇතා අල්ලා ගත්තොත් මට විශාල මුදලක් ලැබෙයි" යැයි ඔහු සිතුවේය.
ඒ සිතුවිල්ල නිසා ඔහු දඩයක්කාරයන් සමඟ නැවත වනයට ගියේය.
ඇත් රජා ඔවුන් දුටු විට සියල්ල තේරුම් ගත්තේය. තමන්ට උදව් කළ මිනිසාම තමන්ව අල්ලා ගැනීමට පැමිණ ඇති බව ඔහුට වැටහුණි.
එහෙත් ඔහුගේ සිතේ වෛරයක් උපන්නේ නැත.
"වෛරයෙන් වෛරය නිවෙන්නේ නැහැ. කරුණාවෙන් පමණයි වෛරය නිවෙන්නේ." යන ධර්මය ඔහුගේ සිතේ පැවතුණි.
ඇත් රජා කිසිදු ප්රතිප්රහාරයක් නොකළේය. බලය තිබුණත් බලය අයුතු ලෙස භාවිත කළේ නැත. කෝපය වෙනුවට කරුණාව තෝරා ගත්තේය.
ඇත් රජාගේ ඒ නිහතමානී හැසිරීම දැක දඩයක්කාරයන්ගේ සිත් වෙනස් විය. තමන් විශාල වරදක් කිරීමට පැමිණ ඇති බව ඔවුන්ට වැටහුණි.
අතරමං වූ මිනිසාට තමන් කළ අකෘතඥ ක්රියාව ගැන දැඩි පසුතැවීමක් ඇති විය. ඔහු ඇත් රජා ඉදිරියේ වැඳ වැටී සමාව ඉල්ලා සිටියේය.
ඇත් රජා ඔහුට සමාව දුන්නේය. කිසිදු කෝපයක් නොදක්වා නැවතත් යහපත් ජීවිතයක් ගත කරන ලෙස අවවාද කළේය.
පින්වත්නි,
අද අපේ ජීවිතවලත් මෙවැනි සිදුවීම් තිබෙනවා. අපට උදව් කළ අය අමතක කරන අයත් සිටිනවා. අපට නරක කරන අයත් සිටිනවා.
නමුත් බුදු දහම අපට උගන්වන්නේ, අනුන්ගේ වැරදි නිසා අපගේ ශීලය නැති කරගන්න එපා කියාය.
"න හි වෙරේන වෙරානි සම්මන්තිධ කුදාචනං.
අවේරේන ච සම්මන්ති."
අර්ථය: වෛරයෙන් වෛරය කිසිදා නිවෙන්නේ නැත. වෛරය නිවෙන්නේ අවෛරයෙන් පමණි.
ඒ නිසා අපිත් කෝපයට කෝපයෙන් නොව, කරුණාවෙන් පිළිතුරු දීමට උත්සාහ කරමු. එය බුදුන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් උතුම් මාර්ගයයි.
තෙරුවන් සරණයි!
