17/11/2025
✝️දෙවියන් වහන්සේට, මරිය තුමියට සහ සාන්තුවරයන්ට ගෞරව කිරීමේදී කතෝලික සභාව ඉතා පැහැදිලි වෙනසක් පවත්වා ගනී.
💢මෙය වැරදි වැටහීම් වළක්වා ගැනීම සඳහා අතිශයින් වැදගත් වේ.
දෙවියන් වහන්සේට ගෞරව කිරීම (Adoration/Latria):
දෙවියන් වහන්සේට පමණක් පුද කරන ගෞරවය "ලාත්රියා" (Latria) ලෙස හැඳින්වේ. මෙය නමස්කාරයේ උසස්ම සහ සුවිශේෂීම ස්වරූපයයි. දෙවියන් වහන්සේ යනු විශ්වයේ නිර්මාතෘ, පාලකයා සහ සියලු යහපතෙහි මූලාශ්රය වන බැවින්, උන්වහන්සේට පමණක් මෙම පූර්ණ නමස්කාරය හිමි වේ. දෙවියන් වහන්සේ අපගේ එකම ගැලවුම්කරුවා වන අතර, අප උන්වහන්සේට යාච්ඤා කරන්නේ උන්වහන්සේ කෙලින්ම අපගේ යාච්ඤාවලට සවන් දෙන බැවිනි. දිව්ය සත්ප්රසාද වන්දනාව සහ ශුද්ධ වූ දිව්ය පූජාව යනු දෙවියන් වහන්සේට පුද කරන "ලාත්රියා" ගෞරවයේ ප්රධාන ආකාර වේ.
මරිය තුමියට ගෞරව කිරීම (Veneration/Hyperdulia):
ශුද්ධ වූ කන්යා මරිය තුමියට පුද කරන ගෞරවය "හයිපර්ඩූලියා" (Hyperdulia) ලෙස හැඳින්වේ. මෙය සාන්තුවරයන්ට පුද කරන ගෞරවයට වඩා ඉහළ මට්ටමක පවතී, නමුත් දෙවියන් වහන්සේට පුද කරන නමස්කාරයට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් වේ. මරිය තුමිය යනු දෙවියන් වහන්සේගේ මව වන අතර, උන්වහන්සේ මිනිස් සංහතියට ගැලවීම ලබා දීමට භාවිතා කළ උතුම්ම මානව පුද්ගලයා වන සේක. උන්වහන්සේ පාපයෙන් තොරව පිළිසිඳගෙන, ජේසුස් වහන්සේට උපත ලබා දුන් සේක. මරිය තුමියට ගෞරව කරන්නේ උන්වහන්සේගේ භූමිකාව සහ උන්වහන්සේ ජේසුස් වහන්සේ හා දක්වන සුවිශේෂී සම්බන්ධතාවය නිසාය. අප මරිය තුමියගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ අප වෙනුවෙන් ජේසුස් වහන්සේට යාච්ඤා කරන ලෙසයි, මන්ද උන්වහන්සේගේ මැදිහත් වීම බලවත් බව අප විශ්වාස කරන බැවිනි. ජපමාලය සහ මරිය තුමියට කැප වූ වෙනත් යාච්ඤා මෙවැනි ගෞරව දැක්වීම් වේ.
සාන්තුවරයන්ට ගෞරව කිරීම (Veneration/Dulia):
සාන්තුවරයන්ට පුද කරන ගෞරවය "ඩූලියා" (Dulia) ලෙස හැඳින්වේ. මෙය කිසි විටෙකත් නමස්කාරයක් නොවේ. සාන්තුවරයන් යනු තම ජීවිත කාලය තුළ දෙවියන් වහන්සේට විශ්වාසවන්තව සිටි, දැන් ස්වර්ගයේ දෙවියන් වහන්සේ සමඟ සිටින මිනිසුන්ය. අප සාන්තුවරයන්ට ගෞරව කරන්නේ ඔවුන් අපට ඇදහිල්ලෙන් යුතුව ජීවත් වීමට ආදර්ශයක් වන බැවිනි. අප සාන්තුවරයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ අප වෙනුවෙන් දෙවියන් වහන්සේට යාච්ඤා කරන ලෙසයි. ඔවුන් දෙවියන් වහන්සේට සමීපව සිටින බැවින්, ඔවුන්ගේ යාච්ඤා බලවත් බව අප විශ්වාස කරයි. මෙම ක්රියාව "මැදිහත් යාච්ඤාව" (intercession) ලෙස හැඳින්වේ. ධාතුන් වහන්සේලාට ගෞරව කිරීම සහ සාන්තුවරයන්ගේ මංගල්යයන් සැමරීම සාන්තුවරයන්ට පුද කරන ගෞරවයට උදාහරණ වේ.
🌕 සාරාංශයක් ලෙස, කතෝලික සභාව උගන්වන්නේ නමස්කාරය (Latria) දෙවියන් වහන්සේට පමණක් හිමි වන බවත්, මරිය තුමියට (Hyperdulia) සහ සාන්තුවරයන්ට (Dulia) ගෞරව කරන්නේ ඔවුන් දෙවියන් වහන්සේට සමීපව සිටින සහ අපට ආදර්ශ සපයන උදාර පුද්ගලයන් වන බැවින් බවත්ය. (කතෝලික සභාවේ ධර්මෝපදේශය, ඡේද. 971, 2132)
WWW.Theology.lk