17/05/2026
🔥 "ಎಲ್ಲರೂ ದನ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು" - ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಕೃಷ್ಣ-ಸುದಾಮ ಸಾಂದೀಪನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು? 🔥
~ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕದ್ದದ್ದು ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ - ನಮ್ಮ ಆತ್ಮ | ಸತ್ಯಕಾಮನ ಕಥೆ ~
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಒಂದು: ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಸಾಂದೀಪನಿ ಆಶ್ರಮ
ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ. ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ.
ಯಮುನಾ ತೀರದ ಸಾಂದೀಪನಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ. ಶಂಖದ ನಾದ ಮೊಳಗಿತು. ಗುಡಿಸಲಿನ ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಎರಡು ಬಾಲಕರು ಎದ್ದರು — ಒಬ್ಬ ದ್ವಾರಕಾ ರಾಜಕುಮಾರ ಕೃಷ್ಣ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗ ಸುದಾಮ.
ಎರಡೂ ಹುಡುಗರ ಮೈಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಒರಟು ವಸ್ತ್ರ. ಎರಡೂ ಹುಡುಗರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ಕಮಂಡಲ. ಎರಡೂ ಹುಡುಗರ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ.
ಗುಡಿಸಲಿನ ಹೊರಗೆ ಆಚಾರ್ಯ ಸಾಂದೀಪನಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು — ಯಾದವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ, ನಿಷಾದ, ಭಿಲ್ಲ — ಒಂದೇ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಯಮುನೆಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಒಂದೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿಯುತ್ತಾ. ಒಂದೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾ. ಒಂದೇ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಬಿಡುತ್ತಾ.
ಯಾವ ರಾಜಕುಮಾರ ಬೇರೆ? ಯಾವ ಬಡವ ಬೇರೆ? ಯಾವ ಮೇಲು? ಯಾವ ಕೀಳು?
ಆಶ್ರಮ ಅವಲೋಕನವಾಗಿ ಹೊರಟ ಸ್ಥಳ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳ.
ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಆಚಾರ್ಯ ಸಾಂದೀಪನಿ ದಿನದ ಕರ್ತವ್ಯ ಹಂಚಿದರು:
"ಕೃಷ್ಣ, ಸುದಾಮ — ನೀವಿಬ್ಬರು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ. ಸಮಿತ್ (ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ) ತಂದು ಬಿಡಿ."
ದ್ವಾರಕೆಯ ಯುವರಾಜ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಡ ಸುದಾಮ — ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡಲಿ ಹಿಡಿದು ಹೊರಟರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮಳೆ. ಎರಡೂ ಹುಡುಗರು ತೋಯುತ್ತಾ, ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರು.
ಸುದಾಮನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ-ಪತ್ರಿ-ಚಿಪ್ಪು — ಹಿಂದೆ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗೆ ಕಳುಹಿದ್ದ ಒಣಗಿದ ಅವಲಕ್ಕಿ. ಕೃಷ್ಣನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸುದಾಮ ಯುವರಾಜನಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ — ತನಗೂ ಸಾಲುತ್ತಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಭಯ. ಕೃಷ್ಣ ಸುಮ್ಮನೆ ಮಲಗಿದ. ಗೆಳೆಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕ್ಷಮಿಸಿ.
ಮುಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಸುದಾಮ ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದು ಆ ಅವಲಕ್ಕಿಯ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ತೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಕೃಷ್ಣ ಚಿನ್ನದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ.
ಇದು ನಮ್ಮ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ. ರಾಜಕುಮಾರನೂ ಸಮಿತ್ ತರುತ್ತಿದ್ದ. ಬಡವನೂ ಸಮಿತ್ ತರುತ್ತಿದ್ದ.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಎರಡು: ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ — ಲಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮಾಣ
ನಾವೀಗ ಒಂದು ಬೇರೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಗೌತಮ ಹಾರಿದ್ರುಮತ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸಾಲು ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ.
ಒಂದು ಬಡ ಗುಡಿಸಲಿನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಜಾಬಾಲ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕ ಸತ್ಯಕಾಮ. ಎಂಟು ವರ್ಷ.
"ಅಮ್ಮ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತದ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ನಾನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಆಚಾರ್ಯರು ಗೋತ್ರ-ಪಿತೃ ಹೆಸರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳ ಗೋತ್ರ ಯಾವುದು ಅಮ್ಮ?"
ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು. ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮೌನ. ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯುಗ ಬಂದು ಹೋಯಿತು.
"ಮಗನೇ," ಎಂದು ಆಕೆ ನುಡಿದಳು, "ನನಗೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಯಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಜಾಬಾಲಾ. ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಸತ್ಯಕಾಮ. ನೀನು ಆಚಾರ್ಯರ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳು — ನಾನು ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ. ನನ್ನ ಗೋತ್ರ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಜಾಬಾಲಾ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿಯೇ ಹೇಳು."
ಬಾಲಕ ಸತ್ಯಕಾಮ ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತ. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೇಳಿದರು — "ಮಗನೇ, ಯಾವ ಗೋತ್ರ?"
ಸತ್ಯಕಾಮನ ಧ್ವನಿ ಕಂಪಿಸಲಿಲ್ಲ. "ಆಚಾರ್ಯರೇ, ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಆಕೆಯ ಯೌವನದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಜಾಬಾಲಾ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸತ್ಯಕಾಮ. ನಾನು ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ."
ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಎದ್ದು ನಿಂತರು. ಅವರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸು.
"ಮಗನೇ," ಎಂದು ಅವರು ನುಡಿದರು, "ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರನೂ ಇಂಥ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯಲಾರ. ಸತ್ಯವಂತನೇ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಸಮಿತ್ ತಾ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಉಪನಯನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ಯದ ಪಥದಿಂದ ನೀನು ಚ್ಯುತನಾಗಿಲ್ಲ."
(ಉಪನಿಷದ್ ವಚನ: "ನೈತದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿವಕ್ತುಮರ್ಹತಿ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗದವನು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ನುಡಿಯಲಾರ.")
ಯಜ್ಞೋಪವೀತದ ಬಳಿಕ ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸತ್ಯಕಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು:
"ಮಗನೇ. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂರು ದುರ್ಬಲ, ಸತ್ತು ಸತ್ತು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಗೋವುಗಳಿವೆ. ಈ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗು. ಇವು ಸಾವಿರವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮರಳಿ ಬಾ."
ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಸತ್ಯಕಾಮ — ತಾಯಿ ಜಾಬಾಲಾಳ ಮಗ, ಗೋತ್ರವಿಲ್ಲದ ಬಾಲಕ — ಆ ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟ.
ವರ್ಷ ಕಳೆಯಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷ. ಐದು ವರ್ಷ. ಹತ್ತು ವರ್ಷ.
ಆ ಬಾಲಕ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ. ಗೋವುಗಳ ಜೊತೆ. ಎಷ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹುಲಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದನೋ. ಎಷ್ಟು ದಿನ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಹುಡುಕಿ ಊರೂರು ಅಲೆದನೋ. ಎಷ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಗೋವುಗಳ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮೈಗೆ ಒರಗಿಕೊಂಡು ನಿದ್ರಿಸಿದನೋ.
ಗೋವುಗಳು ಸಾವಿರವಾದಾಗ, ಒಂದು ಸಂಜೆ — ಆಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಆ ಹಿಂಡಿನ ವೃಷಭ (ಗೂಳಿ) ಮಾತಾಡಿತು:
"ಸತ್ಯಕಾಮ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಪಾದದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಲಿಸು."
ಗೂಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಾದ ಬೋಧಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ದಿನ ಅಗ್ನಿ ಮಾತಾಡಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಎರಡನೇ ಪಾದ. ನಂತರ ಹಂಸ ಮಾತಾಡಿತು. ಮೂರನೇ ಪಾದ. ನಂತರ ಮದ್ಗು (ಒಂದು ಜಲಪಕ್ಷಿ) ಮಾತಾಡಿತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾದ.
ಬಾಲಕ ಸತ್ಯಕಾಮ — ತಾಯಿ ಜಾಬಾಲಾಳ ಮಗ, ಯಾವ ಗೋತ್ರವೂ ಇಲ್ಲದವ — ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಪಡೆದು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು.
ಆಚಾರ್ಯ ಗೌತಮ ಆತನನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಮಂದಸ್ಮಿತ.
"ಮಗನೇ, ಯಾರಿಂದ ಕಲಿತು ಬಂದೆ? ನಿನ್ನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯ ಕಾಂತಿ ಇದೆ."
"ಆಚಾರ್ಯರೇ, ಮನುಷ್ಯೇತರ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ. ಆದರೆ ನೀವು ಬೋಧಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರು-ಮುಖೋದ್ಗತವಾದ ಜ್ಞಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ."
ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪುನಃ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ.
ಮುಂದೆ ಆ ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ ಸ್ವತಃ ಆಚಾರ್ಯನಾದ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಉಪಕೋಸಲ ಕಾಮಲಾಯನ. ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಪರಂಪರೆ.
ಇದು ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಕ್ಷಿ. ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಿಯೇ ಸತ್ಯಕಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ. ಗೋವು ಕಾಯುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿರೋಧವಲ್ಲ. ಗೋವು ಕಾಯುವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗ.
ಗಮನಿಸಿ — ಆ ಬಾಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವೈಶ್ಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಶೂದ್ರನಾಗಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವ ವರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲದ ಬಾಲಕ. ತಾಯಿ ಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೋ ತಿಳಿಯದು. ಆ ಬಾಲಕ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ.
ಯಾವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಆತನನ್ನು ತಡೆಯಿತೋ? ಯಾವ ಜಾತಿ ಆತನನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತೋ?
ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರುವ ಮುಂಚಿನ ಈ ನೆಲದಲ್ಲಿ — ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನು ಆಚಾರ್ಯನಾಗಬಹುದಿತ್ತು.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಮೂರು: ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಕುರುಡುತನ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ಯಾತನೆ
ಈಗ ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದ ಪೌಷ್ಯ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.
ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ. ಉಪಮನ್ಯು ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕ ಶಿಷ್ಯ.
ಗುರು ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಒಂದು ದಿನ ಉಪಮನ್ಯುವಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು — "ನೀನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾ."
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕ ಉಪಮನ್ಯು — ಅವನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲಿಲ್ಲ. "ಆಚಾರ್ಯರೇ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ನಾನು ಗೋವು ಕಾಯಲಾರೆ" ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ. ತಲೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು. ಸಾಯಂಕಾಲ ಮರಳಿದನು.
ಗುರು ಕೇಳಿದರು — "ನಿನ್ನ ಮುಖ ಪುಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಏನು ತಿಂದು ಬಂದೆ?"
"ಆಚಾರ್ಯರೇ, ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ತಿಂದು ಬಂದೆ."
"ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಸಲ್ಲಿಸದೆ ತಿನ್ನುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಾಳೆಯಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನನಗೆ ತಂದು ಒಪ್ಪಿಸು."
ಮುಂದಿನ ದಿನ ಉಪಮನ್ಯು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ತಂದು ಗುರುವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಗುರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಬಾಲಕನಿಗೆ ಏನೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಮರಳಿ ಸಾಯಂಕಾಲ. "ಪುನಃ ನಿನ್ನ ಮುಖ ಪುಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಂದ ತಿಂದೆ?"
"ಆಚಾರ್ಯರೇ, ಮತ್ತೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿದೆ."
"ಎರಡನೇ ಭಿಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ಬೇರೆ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಹಾನಿ. ಮಾಡಬೇಡ."
ಮುಂದಿನ ದಿನ. ಉಪಮನ್ಯು ಗೋವುಗಳ ಹಾಲು ಮೆಲ್ಲನೆ ಕುಡಿದನು.
"ಗೋವುಗಳ ಹಾಲು ನನ್ನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕುಡಿಯಬೇಡ."
ಮುಂದಿನ ದಿನ. ಕರುಗಳು ಹಾಲು ಕುಡಿದು ಬಿಟ್ಟ ನೊರೆ ಚೀಪಿದನು.
"ಕರುಗಳ ತುಟಿ ಒಡ್ಡಿದ ನೊರೆಯೂ ನಿನಗೆ ಬೇಡ. ಅವು ದಯೆಯಿಂದ ನಿನಗೆ ನೊರೆ ಬಿಡುತ್ತಿರಬಹುದು — ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು."
ಮುಂದಿನ ದಿನ. ಬಾಲಕ ಉಪಮನ್ಯು — ಹಸಿವಿನಿಂದ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಾ — ಕಾಡಿನ ಒಂದು ಅರ್ಕ (ಎಕ್ಕದ ಗಿಡ) ಎಲೆ ತಿಂದನು. ಅರ್ಕ ವಿಷಕಾರಿ. ಅದರ ರಸ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಾಕಿ ಬಾಲಕನ ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಯಿತು. ಒಂದು ಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.
ಸಾಯಂಕಾಲ ಉಪಮನ್ಯು ಮರಳದಿದ್ದಾಗ ಗುರು ಧೌಮ್ಯ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದರು. ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಾಲಕನ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸಿತು. ಧೌಮ್ಯ ಬಾವಿಯ ಬದಿಗೆ ಬಂದು "ಮಗನೇ! ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು. ಅವರು ವೈದ್ಯರು. ಅವರು ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣು ಮರಳಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದರು.
ಉಪಮನ್ಯು ಬಾವಿಯೊಳಗಿಂದಲೇ ಆಶ್ವಿನೀ ಸ್ತೋತ್ರ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ತೋತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅಶ್ವಿನೀಗಳು ಪ್ರಕಟರಾಗಿ ಬಾಲಕನ ಕಣ್ಣು ಮರಳಿಸಿದರು. ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದನು.
ಗುರು ಧೌಮ್ಯ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಂಡರು. "ಮಗನೇ, ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಷ್ಯನಾದೆ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ವೇದವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯತ್ವದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯ."
ಇದು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ಕಥೆ. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತ ಗೋವು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕುರುಡಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಬಾವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದನು.
ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ಯಾತನೆ ಶೂದ್ರ ಬಾಲಕನ ಯಾತನೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ನಾಲ್ಕು: ಆರುಣಿ ಮತ್ತು ತೋರು ಬದಿಯ ಒಡಲು
ಅದೇ ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ. ಅದೇ ಆಶ್ರಮ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯ — ಆರುಣಿ ಪಾಂಚಾಲ.
ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ. ಗುರು ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಆರುಣಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು — "ತೋರು ಗದ್ದೆಯ ಒಡಲು (ಬಂಡು) ಒಡೆದು ನೀರು ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಹೋಗಿ ಒಡಲನ್ನು ಮುಚ್ಚು. ಬೆಳೆಗೆ ನೀರು ಬೇಕು."
ಆರುಣಿ — ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕ — ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆಗೆ ಓಡಿದನು. ಒಡಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಎಷ್ಟು ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿದರೂ ತೊಳೆದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬಾಲಕ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಯಾವ ದಾರಿ?
ಕೊನೆಗೆ ಆತನು ಒಡಲಿನ ಒಡೆದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇಹವನ್ನು ಒಡಲಾಗಿ ಮಲಗಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಮೈಯಿಂದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.
ರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ. ಮಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ. ಚಳಿ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಗುರು ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆರುಣಿ ಕಾಣದೆ ಕಂಗಾಲಾದರು. "ಆರುಣಿ ಎಲ್ಲಿ?" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಗದ್ದೆಗೆ ಬಂದರು.
ತೋರು ಬಂಡಿನ ಒಡೆದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ — ತೇಲುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಕೆಳಗೆ — ಶಿಷ್ಯ ಆರುಣಿಯ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಹ.
ಗುರು ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸ್ತಬ್ಧರಾದರು. ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣ ಬಾಲಕನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಲಕ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು.
ಗುರು ನುಡಿದರು — "ಆರುಣಿ, ನೀನು 'ಉದ್ದಾಲಕ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತೀಯ — 'ಉದ್ಧ' ಎಂದರೆ ಮೇಲೆದ್ದು, 'ಆಲನ' ಎಂದರೆ ಒಡಲನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಮೇಲೇರಿದವನು. ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಷ್ಯತ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿ."
ಆ ಬಾಲಕ ಉದ್ದಾಲಕ ಆರುಣಿ. ಮುಂದೆ ಮಹಾನ್ ಆಚಾರ್ಯನಾಗಿ ಶ್ವೇತಕೇತುವಿಗೆ "ತತ್ತ್ವಮಸಿ" — ನೀನೇ ಅದು — ಎಂಬ ಮಹಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಭಾರತದ ಚಿಂತನೆಯ ಶಿಖರ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನು ಗದ್ದೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಡಲಾಗಿ ಮಲಗಿದನು. ಶೂದ್ರನ ಕೆಲಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೆಲಸ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಎಲ್ಲಿತ್ತು?
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಐದು: ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನೆ
ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅದ್ಭುತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ — ವರ್ಣ-ಚಲನೆ. ಜನ್ಮದ ಬಂಧನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮವೇ ವರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರಕ.
ಒಂದು ನಾಲ್ವರ "ವ" ಬರಹಗಾರರ ಪರಂಪರೆ ನೋಡಿ:
·•—–٠✤٠—–•·
#ವ್ಯಾಸ — ಬೆಸ್ತ ಕನ್ಯೆಯ ಮಗ
ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವ ತೆರೆಯಿರಿ. ಯಾರು ಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ತೃ? ವೇದವ್ಯಾಸ. ಯಾರು ವೇದವ್ಯಾಸ? ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗ. ಸತ್ಯವತಿ ಯಾರು? ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ದಾಸನ (ಬೆಸ್ತ) ಕನ್ಯೆ. ಆಕೆಯ ಮೈಯಿಂದ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆ.
ಆ ಮೀನುಗಾರ್ತಿಯ ಮಗ ವೇದಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ. ಆ ಮಗನೇ ಭಗವಂತ ವೇದವ್ಯಾಸ. ಪರಾಶರ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಯಮುನಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ — ಮಹಾಭಾರತ, ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ, 18 ಪುರಾಣಗಳ ಕರ್ತೃವಾದ.
ಆತನ ಜಾತಿ? ಜನ್ಮದಿಂದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ.
·•—–٠✤٠—–•·
#ವಾಲ್ಮೀಕಿ — ಬೇಡನಿಂದ ಆದಿಕವಿ
ರಾಮಾಯಣದ ಆದಿ ಎಲ್ಲಿ? ಒಬ್ಬ ಬೇಡನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಆ ಬೇಡನ ಹೆಸರು ರತ್ನಾಕರ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಡ. ನಾರದರ ಸಂದರ್ಶನದಿಂದ — "ರಾಮ ರಾಮ" ಎಂದು ಜಪಿಸಲಾಗದೆ "ಮರಾ ಮರಾ" ಎಂದು ಜಪಿಸಿ — ಮುಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ. ಸುತ್ತಲೂ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆದು ಬಂದು "ವಾಲ್ಮೀಕಿ" (ಹುತ್ತದಿಂದ ಬಂದವ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ.
ಒಬ್ಬ ಬೇಡ — ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ಶಬ್ದ ರಚಿಸಿ ಆದಿಕವಿಯಾದ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ಮಾ ನಿಷಾದ" ಆತನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು.
·•—–٠✤٠—–•·
#ವಿದುರ — ದಾಸಿಯ ಮಗ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬುದ್ಧಿ
ಹಸ್ತಿನಾಪುರ. ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ. ರಾಜ ಪಾಂಡು. ಆ ಇಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಮೂರನೆಯವ — ವಿದುರ. ತಾಯಿ? ಒಬ್ಬ ದಾಸಿ. ತಂದೆ? ವೇದವ್ಯಾಸರು (ನಿಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ).
ವಿದುರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದರೂ, ಆತನ ತಾಯಿ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆತ ರಾಜನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತನು — ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾಮಂತ್ರಿ, ನ್ಯಾಯ ಶಿರೋಮಣಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆತಿಥ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. "ವಿದುರ ನೀತಿ" ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಓದಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಜಾತಿಯಿಂದ ಆಗದಿದ್ದರೆ — ಗುಣದಿಂದ ಆದರು.
·•—–٠✤٠—–•·
#ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ — ರಾಜನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ
ರಾಜ ಗಾಧಿಯ ಮಗ ಕೌಶಿಕ. ಮಹಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಒಂದು ದಿನ ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವರ ಕಾಮಧೇನು ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಕಂಡ. ಯುದ್ಧ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನ್ಯ ನಾಶ. ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಿತು — ಕ್ಷಾತ್ರ ಬಲ ಬ್ರಹ್ಮ ಬಲದ ಮುಂದೆ ಶೂನ್ಯ.
ಕೌಶಿಕ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು. ಎಷ್ಟು ತಡೆಗಳು — ಮೇನಕೆಯ ರೂಪ, ತ್ರಿಶಂಕು, ಶುನಃಶೇಪ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾಟಿ ಕೊನೆಗೆ ವಸಿಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ — "ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ದ್ರಷ್ಟಾರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ — ರಾಜ ಜನ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ.
ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನದಲ್ಲಿ ಜಪಿಸುವ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು — ಒಬ್ಬ ಜನ್ಮಜಾತ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವೇ?
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಆರು: ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ಮಹಾಪರಂಪರೆ
ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ಯಾವ ಶಿಷ್ಯನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ?
ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಆಗಲೇ "ಕೌಪೀನಂ ಶತಖಂಡ ಜರ್ಜರತರಂ ಕನ್ಥಾ ಪುನಸ್ತಾದೃಶೀ" ಎಂದು ಬರೆದರು — "ಕೌಪೀನ ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿದೆ, ಕೌಪೀನದ ಬಟ್ಟೆ ಕೂಡ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ — ಆದರೂ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ." ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯ ಚಿತ್ರ — ಚಿಂದಿ ಕೌಪೀನ.
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಶಿಷ್ಯನ ಪ್ರತಿದಿನದ ಕರ್ತವ್ಯ — "ಭವತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ" — "ತಾಯಿ, ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡು." ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶಿಷ್ಯ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬೇಡಬೇಕಿತ್ತು. ರಾಜಕುಮಾರ ಶಿಷ್ಯನೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕಿತ್ತು. ವೈಶ್ಯ-ಶೂದ್ರ-ಭಿಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯನೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕಿತ್ತು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ — ದ್ವಾರಕೆಯ ಯುವರಾಜ — ಸಾಂದೀಪನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ತಂದನು. ಶ್ರೀರಾಮ — ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಯುವರಾಜ — ವಸಿಷ್ಠ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ತಂದನು. ಯಾವ ರಾಜಕುಮಾರನ ಭಿಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರೆ ಯಾವ ಶೂದ್ರ ಬಾಲಕನ ಭಿಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು? ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ಚಿಂದಿ ಧೋತಿ ಯಾವ ನಿಷಾದ ಬಾಲಕನ ಚಿಂದಿ ಧೋತಿಗಿಂತ ಶುಭ್ರ?
ಭಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ — ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರ್ಮ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ:
| ಕರ್ಮ | ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು |
| ಬೆಳಗಿನ ಆಶ್ರಮ ಗುಡಿಸುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಗೋವು ಮೇಯಿಸುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಸಮಿತ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು | ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು |
| ಯಜ್ಞ ಮಂಡಪ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಅಡುಗೆ, ಪಾತ್ರೆ, ನೆಲ ಶುಚಿತ್ವ | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಗದ್ದೆ ಕೃಷಿ | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ನೀರು ತರುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಯಜ್ಞದ ಬೆಂಕಿ ಕಾಯುವುದು | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
| ಗುರುವಿನ ಪಾದಸೇವೆ | ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರು |
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕ ಇಲ್ಲಿ "ನಾನು ಗೋವು ಕಾಯಲಾರೆ" ಎಂದ? ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಾಲಕ "ನಾನು ಗದ್ದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರೆ" ಎಂದ? ಯಾವ ವೈಶ್ಯ ಬಾಲಕ "ನಾನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲಾರೆ" ಎಂದ?
ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾನತೆ. ಜಾತಿಯಿಂದಲ್ಲ — ಶ್ರಮದಿಂದ.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಏಳು: ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷದ್ ಉಪದೇಶ
ಗುರುಕುಲ ಮುಗಿದು ಶಿಷ್ಯ ಹೊರಡುವಾಗ ಗುರು ಏನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ? ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷದ್ತದ ಶಿಕ್ಷಾವಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ನಾತಕ ಉಪದೇಶ:
ಸತ್ಯಂ ವದ। ಧರ್ಮಂ ಚರ। ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾನ್ಮಾ ಪ್ರಮದಃ।
(ಸತ್ಯ ನುಡಿ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬೇಡ.)
ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ। ಪಿತೃ ದೇವೋ ಭವ। ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋ ಭವ। ಅತಿಥಿ ದೇವೋ ಭವ॥
(ತಾಯಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸು. ತಂದೆಯನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸು. ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸು. ಅತಿಥಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸು.)
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ "ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ ನುಡಿಯಲಿ" ಎಂದಿದೆ? ಎಲ್ಲಿ "ಶೂದ್ರನು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮಾಡಬೇಡ" ಎಂದಿದೆ? ಎಲ್ಲಿ "ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮ ಆಚರಿಸಲಿ" ಎಂದಿದೆ?
ಸ್ನಾತಕ ಉಪದೇಶ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ನಾತಕನಿಗೆ. ಯಾವ ವರ್ಣವೆಂದು ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ — ಗುರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಡೆದು ಕಳುಹಿಸಿದ.
ಯಜುರ್ವೇದದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರ:
यथेमां वाचं कल्याणीमावदानि जनेभ्यः।
ब्रह्मराजन्याभ्यां शूद्राय चार्याय च स्वाय चारणाय।। (ಯಜುರ್ವೇದ 26.2)
(ಈ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ವಾಣಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತೇನೆ — ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ, ಶೂದ್ರನಿಗೆ, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ, ತನ್ನವರಿಗೆ, ಪರಕೀಯರಿಗೆ.)
ವೇದವೇ ಸ್ವತಃ ಹೇಳುತ್ತದೆ — ಶೂದ್ರನಿಗೂ ವೇದ. ಯಾವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಶೂದ್ರನನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ?
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಎಂಟು: ಮತ್ತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರುತ್ತಾರೆ
1813. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್. ಮಿಷನರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ.
1835. ಲಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ Minute on Education. ಆ ದಿನ ಗುರುಕುಲ ಪರಂಪರೆಯ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕಾಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:
> "ನಾವು ಒಂದು ಜನವರ್ಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು — ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ; ಆದರೆ ಅಭಿರುಚಿಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ನೈತಿಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ."
ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಆಂಗ್ಲ-ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಗಳಿಗೆ, ಗುರುಕುಲಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬೆಂಬಲ ಇಲ್ಲ. ಇನಾಮು ಭೂಮಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಆರಂಭ. ಆಚಾರ್ಯರ ಜೀವನಾಧಾರ ಕಡಿತ.
ಪಾಠಶಾಲೆಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದವು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಯಮುನೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಖದ ನಾದ ನಿಂತಿತು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಜೊತೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕರು ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು. ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ "ಗಾಯತ್ರಿ" ಜಪ ಮುಗಿಸಿ "ಭವತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ" ಎಂದು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವರಗಳು ಮೌನವಾದವು.
ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಬಂದವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ. ಶುಲ್ಕ ಬೇಕು. ಜಾತಿ ಬೇಕು — ಯಾವ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ, ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ಜಿ.ಎಲ್. ಪ್ರೆಂಡರ್ಗಾಸ್ಟ್ (G.L. Prendergast) 1891ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:
> "1882ರ ತನಕ 'low castes' (ಕೆಳ ಜಾತಿಗಳು) ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು."
ಕೇಳಿ — ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನು ಯಾವ ಗೋತ್ರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಗೌತಮ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದನು ಎಂಬ ನೆಲದಲ್ಲಿ — ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾತಿ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವೇಶ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ನೀತಿಯಾಗಿ ತಂದಿತು.
ಇದು ಒಂದು ಮಹಾ ಪಲ್ಲಟ. ಸನಾತನ ಸಮಾಜವು — ಸತ್ಯಕಾಮ-ವ್ಯಾಸ-ವಾಲ್ಮೀಕಿ-ವಿದುರ ಪರಂಪರೆಯ ಸಮಾಜ — ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗವಾಯಿತು. ಒಂದು ಭಾಗ — "ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವರ್ಗ. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ — "ನಮಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ವರ್ಗ.
ಆ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ವೀರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ.
1851. ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗಾಗಿ ಶಾಲೆ ತೆರೆದರು. 1873. "ಗುಲಾಮಗಿರಿ" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ. ಶೂದ್ರ-ಅತಿಶೂದ್ರರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಆಂದೋಲನ.
ಆದರೆ ಗಮನಿಸಿ — ಫುಲೆ ಯಾವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು?
ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಗುರುಕುಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ — ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶೂದ್ರ-ಅತಿಶೂದ್ರರನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು.
ಆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಪರಂಪರಾಗತ ಗುರುಕುಲದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕುಳಿತಿತು. ಗುರುಕುಲ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅನ್ನ-ವಸ್ತ್ರ-ಆಶ್ರಯ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆಶ್ರಮ ಸಮಾಜ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು (ಇನಾಮು, ಭಿಕ್ಷಾವೃತ್ತಿ, ಸಮುದಾಯ ದಾನ). ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆ ಶುಲ್ಕ ಬೇಡಿತು. ಶುಲ್ಕ ಕೊಡಲಾಗದವರು ಹೊರಗೆ.
ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಹೋರಾಡಿದ್ದು — ಶಂಕರನ ಆಚಾರ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ. ಸತ್ಯಕಾಮನ ಆಶ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ. ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಶಾಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ.
ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಷನರಿ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಮುರುಗಾಗಿ ಬರೆಸಿತು. ಫುಲೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಗುರುಕುಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನ ಕಥೆ ಮರೆಸಲಾಯಿತು. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಒಂದು ನಾಗರಿಕತೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನೆನಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಒಂಬತ್ತು: ಎರಡು ತಲೆಮಾರು — ಒಂದು ತಾಯಿ
ಇಂದು ಒಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮನೆ ನೋಡೋಣ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬ. ಮಗ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾನೆ. ಶಾಲೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ — "ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಷೇಧವಾಗಿತ್ತು."
ಆ ಬಾಲಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ. ಮುಂದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ "ನನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರು ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದರು" ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಜ್ಜೆ.
ಪಕ್ಕದ ಬೀದಿಯ ಒಂದು ಶೂದ್ರ ಕುಟುಂಬ. ಮಗ ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ. ಆತನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ — "ನನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರನ್ನು ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವಂಚಿತರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ನಾವು ಸದಾ ಶೋಷಿತರು" ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಪ. ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವೇಷ.
ಒಂದು ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಎರಡು ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾರೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ — "ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬೆಸ್ತ ಕನ್ಯೆಯ ಮಗ ವೇದ ಬರೆದನು. ಒಬ್ಬ ಬೇಡ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದನು. ಒಬ್ಬ ದಾಸಿಯ ಮಗ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾಮಂತ್ರಿಯಾದನು. ಒಬ್ಬ ಗೋತ್ರವಿಲ್ಲದ ಬಾಲಕ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದನು. ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯಾದನು. ನೀನು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂತಾನ. ನೀನು ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವನ ಜೊತೆ ಸತ್ಯಕಾಮನ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಹೋಗಬೇಕು. ಒಂದೇ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ. ಒಂದೇ ಮರದ ನೆರಳಲ್ಲಿ. ಒಂದೇ ಯಮುನೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ".
ಯಾರೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಎರಡೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿತು. ಒಬ್ಬನಿಗೆ "ನೀನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ"; ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಗೆ "ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ಶೋಷಿತ". ಯಾವ ಬಾಲಕನಿಗೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಹಾನ್ ಪರಂಪರೆಯ ನೆನಪು ಬಾರದು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಮ್ಮಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನಷ್ಟೇ ಕದಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು, ನಮ್ಮ ನೆನಪನ್ನು, ನಮ್ಮ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಶತ್ರುಗಳಾಗಿಸಿದರು.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಹತ್ತು: ಮತ್ತೆ ಗುರುಕುಲ ಬೇಕು
ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ.
ಮಹಾಭಾರತ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನ ಗೋವುಗಳು ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತಿವೆ. ವ್ಯಾಸ-ವಾಲ್ಮೀಕಿ-ವಿದುರ-ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಇನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಭಿಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರೆ ಇನ್ನೂ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಮತ್ತೆ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ ಬೇಕು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಾದರಿ ಶಿಕ್ಷಣ — ಶುಲ್ಕ-ಆಧಾರಿತ, ಬ್ರಾಂಡ್-ಆಧಾರಿತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಆಧಾರಿತ, ಪರೀಕ್ಷೆ-ಆಧಾರಿತ — ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಡಿಗ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಧೈರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಗುರುಕುಲ ಡಿಗ್ರಿ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮ ಕೊಟ್ಟಿತು. "ತತ್ತ್ವಮಸಿ" — ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ — ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿತು. ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನಿಗೂ, ಯಾವ ಶೂದ್ರ ಬಾಲಕನಿಗೂ, ಯಾವ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೂ, ಯಾವ ಬೆಸ್ತ ಬಾಲಕನಿಗೂ ಒಂದೇ ಮಂತ್ರ — ತತ್ತ್ವಮಸಿ. ನೀನೇ ಅದು. ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮ. ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಇದು ಡಿಗ್ರಿ ಪತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು ಆತ್ಮಪರಿಚಯ.
ಆಧುನಿಕ ಗುರುಕುಲ — ಹಳೆಯದರಂತೆಯೇ ಆಗಿರಲಿ ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ತತ್ತ್ವದಿಂದ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎದ್ದು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಗೋವು ಮೇಯಿಸಲು ಹೋಗಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿಯ ಸುತ್ತ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ತತ್ತ್ವಮಸಿ ಎಂಬ ಮಂತ್ರ ಪಡೆಯಲಿ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು — ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶೂದ್ರ, ದಲಿತ, ಆದಿವಾಸಿ — ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ.
ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನು ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನ ಸಂತಾನ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನು ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಸಂತಾನ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನು ಆರುಣಿಯ ಸಂತಾನ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನು ವ್ಯಾಸನ, ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ, ವಿದುರನ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸಂತಾನ.
ಯಾವ ಮಗನೂ ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಮಗನಲ್ಲ.
୨୧┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈୨୧
ಸಮಾಪನ: ಶಂಖದ ಶಬ್ದ ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ
ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆದವರು ಕೇಳಿದರು — "ಎಲ್ಲರೂ ದನ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಲವೃತ್ತಿಗಳು ಬೆಳೆದದ್ದು ಹೇಗೆ?"
ನಿಜ. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ — "ಎಲ್ಲರೂ ದನ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ — ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಗೋವು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ — ಶಿಕ್ಷಣ ಯಾವ ಒಂದು ಜಾತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ?"
ಆ ಗೋಪಾಲನೆಯ ಶ್ರಮವೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ತಳ. ಆ ಸಮಿತ್ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ತೆರಿಗೆ. ಆ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ನಮ್ರತೆ. ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನು ಗೋವು ಮೇಯಿಸಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದನು. ಗೋವು ಮೇಯಿಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ ವಂಚನೆಯಲ್ಲ — ಗೋವು ಮೇಯಿಸುವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗ.
ಇಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿ ಓದಬೇಕು. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ ತೆರೆಯಬೇಕು. ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವ ತೆರೆಯಬೇಕು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಧರಂಪಾಲ್ ಅವರ "ಚೆಲುವ ತರು" ಓದಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಕಾಲೆಯ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ — ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನ ಸತ್ಯ ಬೋಧಿಸಬೇಕು.
ನಮ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು — "ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಗುರು ಗೌತಮ ಒಬ್ಬ ಗೋತ್ರವಿಲ್ಲದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಿದನು. ನೀನು ಲಜ್ಜೆ ಪಡಬೇಡ. ನೀನು ಗರ್ವಪಡು — ಆ ಮಹಾನ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಭಾಗಿ."
ನಮ್ಮ ಶೂದ್ರ-ದಲಿತ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು — "ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದನು. ವ್ಯಾಸನು ವೇದ ಬರೆದನು. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದನು. ವಿದುರ ಮಹಾಮಂತ್ರಿಯಾದನು. ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ಶೋಷಿತನಲ್ಲ — ನೀನು ಆ ಮಹಾ ಸಂತಾನ. ನಿನ್ನ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಡೆಯಬೇಡ. ತತ್ತ್ವಮಸಿ — ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ."
ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಯಮುನಾ ತೀರಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರಲಿ. ಒಂದು ಶಂಖದ ನಾದ ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ.
ಆ ಶಂಖದ ನಾದ ಸಾಂದೀಪನಿ ಆಶ್ರಮದ ನಾದ. ಆ ಶಂಖದ ನಾದ ಗೌತಮ ಆಶ್ರಮದ ನಾದ. ಆ ಶಂಖದ ನಾದ ಆಯೋದ ಧೌಮ್ಯ ಆಶ್ರಮದ ನಾದ. ಆ ಶಂಖದ ನಾದ — ಮ್ಯಾಕಾಲೆಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೂ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕಾಲೆ ಬಂದು ಮೌನವಾಗಿಸಿದನು.
ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ. ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ. ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ.
ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಎದೆಯಲ್ಲಿ.
𖤐𖤐𖤐
सत्यं वद। धर्मं चर। स्वाध्यायान्मा प्रमदः।
मातृ देवो भव। पितृ देवो भव। आचार्य देवो भव। अतिथि देवो भव॥
ಸತ್ಯಂ ವದ। ಧರ್ಮಂ ಚರ। ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾನ್ಮಾ ಪ್ರಮದಃ।
ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ। ಪಿತೃ ದೇವೋ ಭವ। ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋ ಭವ। ಅತಿಥಿ ದೇವೋ ಭವ॥
𖤐𖤐𖤐
🔥 ಶಂಖದ ನಾದ ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗಲಿ 🔥
ಈ ಲೇಖನ ಓದಿ ನಿಮಗೆ ಕಿಡಿ ಏರಿದರೆ - ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿಸಿ:
✅ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ - ಪ್ರತಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ನಲ್ಲಿ
✅ ಓದಿಸಿ - ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ
✅ ಚರ್ಚಿಸಿ - ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ-ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ
ನಮ್ಮ ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ ಮರೆಯಾಗಿದೆ।
ನಮ್ಮ ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ ಮರೆಯಾಗಿದೆ।
ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮರೆಯಾಗಿದೆ।
ಮರಳಿ ತರೋಣ। ಒಂದು ಶೇರ್ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ।
ಜೈ ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ। ಜೈ ಮಾತಾ ಭಾರತಿ।
𖤐𖤐𖤐
ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳು
1. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್, ಚತುರ್ಥ ಅಧ್ಯಾಯ (ಸತ್ಯಕಾಮ ಜಾಬಾಲ ವೃತ್ತಾಂತ); ಷಷ್ಠ ಅಧ್ಯಾಯ (ಶ್ವೇತಕೇತು-ಆರುಣಿ "ತತ್ತ್ವಮಸಿ" ಬೋಧೆ)
2. ಮಹಾಭಾರತ, ಆದಿಪರ್ವ, ಪೌಷ್ಯ ಪರ್ವ (ಉಪಮನ್ಯು, ಆರುಣಿ, ವೇದ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು)
3. ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ದಶಮ ಸ್ಕಂಧ (ಕೃಷ್ಣ-ಸುದಾಮ ವೃತ್ತಾಂತ)
4. ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತಾ, 26.2 (ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ವೇದ ಬೋಧೆ)
5. ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷದ್, ಶಿಕ್ಷಾವಲ್ಲಿ, 1.11 (ಸ್ನಾತಕ ಉಪದೇಶ)
6. ರಾಮಾಯಣ, ಬಾಲಕಾಂಡ (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಪದವಿ ಲಾಭ)
7. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, "ಕೌಪೀನ ಪಂಚಕಂ"
8. ಧರಂಪಾಲ್, The Beautiful Tree (1983); ಕನ್ನಡಾನುವಾದ: ಚೆಲುವ ತರು
9. ಲಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕಾಲೆ, Minute on Indian Education, ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1835
10. ಮಹಾತ್ಮಾ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ (1873)
11. G.L. Prendergast, History and Prospects of British Education in India (1891), "Until 1882 'low castes' were practically excluded from the Government schools"
ಈ ಲೇಖನ ಯಾವುದೇ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಮುದಾಯ, ಜಾತಿ, ಪಂಗಡ, ಧರ್ಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಲು ಇಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಸನಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಮರೆತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಮಕ್ಕಳು. ನಮ್ಮ ಸಂತಾನವನ್ನು ನಾವೇ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬೇಕು.
ಆರೂರ್ ಕಿರಣ್ ರಾವ್
ಗುರು ಪರಂಪರೆ
098448 12559 7019244429
