Sikh Missionary Federation

07/06/2026

ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ, ਸਹੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜੀਵਨ-ਅਮਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਇਆ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮਤਿ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ” ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰੇਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਕੌਮ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਨ 1980 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਟਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਟਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਠਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਸਕਣ। ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੁਟਕੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸੰਥਿਆ ਵਾਸਤੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸੈਂਚੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਸੈਂਚੀਆਂ ਛਪਾਈ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਪੱਖ ਹੈ।

26/01/2026

ਜੇ ਤੂੰ ਸਿੱਖ ਹੈਂ—ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਤੂੰ ਦਸਵੰਧ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ—ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਗੁਰਮਤਿ ਨਹੀਂ ਜੀਊਂਦਾ।
ਦਸਵੰਧ ਕੋਈ “ਚੋਣ” ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:

ਅਵਰ ਜੋਨਿ, ਤੇਰੀ ਪਨਿਹਾਰੀ॥
ਇਸੁ ਧਰਤੀ ਮਹਿ, ਤੇਰੀ ਸਿਕਦਾਰੀ॥
(ਅੰਗ ੩੭੪)

ਅਰਥ ਸਾਫ਼ ਹੈ—ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ—ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਰਜ਼ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਫ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮਕ ਲੋਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਸਤਿਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨਸਾਨੀ ਹਮਦਰਦੀ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ—ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਅਸੂਲ ਹਨ। ਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ’ਤੇ ਰੱਖਿਆ:

ਭਈ ਪਰਾਪਤਿ, ਮਾਨੁਖ ਦੇਹੁਰੀਆ॥
ਗੋਬਿੰਦ ਮਿਲਣ ਕੀ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਬਰੀਆ॥
(ਅੰਗ ੧੨)

ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਗੁਰਮਤਿ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਟੁੱਟ ਅਸੂਲ ਦਿੱਤੇ—(੧) ਨਾਮ ਜਪਣਾ, (੨) ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, (੩) ਵੰਡ ਛਕਣਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਿੱਖੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਮਾਈ ਹੈ। ਚੋਰ, ਡਾਕੂ, ਸਮਗਲਰ ਵੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਅਜਿਹੀ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕੜੀ ਨਸੀਹਤ ਹੈ:

ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ, ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ॥
ਗੁਰੁ ਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾ ਭਰੇ, ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ॥
(ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ, ਅੰਗ ੧੪੧)

ਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਵਾ—ਇਹ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਮੂਲ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ:

ਘਾਲਿ ਖਾਇ, ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ॥
ਨਾਨਕ, ਰਾਹੁ ਪਛਾਣਹਿ ਸੇਇ॥
(ਅੰਗ ੧੨੪੫)

ਸਿੱਖੀ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ। ਜੰਗਲਾਂ-ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ; ਘਰ-ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਹੈ:

ਹਸੰਦਿਆ ਖੇਲੰਦਿਆ, ਪੈਨੰਦਿਆ ਖਾਵੰਦਿਆ, ਵਿਚੇ ਹੋਵੈ ਮੁਕਤਿ॥
(ਵਾਰ ਗੂਜਰੀ, ਅੰਗ ੫੨੨)

ਇਸੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਵੰਡ ਛਕਣਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੰਡ ਬਿਨਾਂ ਨਾਮ ਵੀ ਸੁੱਕਾ ਹੈ, ਕਿਰਤ ਵੀ ਖੋਖਲੀ। ਵੰਡ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਦਸਵੰਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਧਰਮ ਹਿਤ ਵੱਖ ਕੱਢਣਾ।

ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਭਾਈ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੁਕਮ ਹੈ:

ਦਸ ਨਖ ਕਰ ਜੋ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ, ਤਾ ਕਰ ਧਨ ਜੋ ਘਰ ਮੈ ਆਵੈ॥
ਤਿਸ ਤੇ ਗੁਰੁ ਦਸੌਂਧ ਜੋ ਦਈ, ਸਿੰਘ ਸੁਯਸ ਬਹੁ ਜਗ ਮਹਿ ਲੇਈ॥

ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭੇਟਾ ਸਵੈਇੱਛਕ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦਸਵੰਧ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ, ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੀ ਪੁਟਵਾਈ, ਲੰਗਰ, ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼, ਅਤੇ ਕਾਲ-ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦਸਵੰਧ ਦੀ ਮਾਇਆ ਗਰੀਬਾਂ ’ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਦਸਵੰਧ ਦਾ ਜਿੰਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।

ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਅਣਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁਧ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ। ਨਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਾਲਵੇ-ਬਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੂਹ ਲੁਆਏ। ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੁਕਰਮੀ ਮਸੰਦ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਦਸਵੰਧ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਗੁਰੂ ਦਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ’ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਨ ਅੱਜ ਵੀ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ—ਗਰੀਬ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਹੈ।

ਕਵੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦਸਵੰਧ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਉਰ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਨਖਾਹਨਾਮੇ ਦੀ ਕੜੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ:

ਦਸਵੰਧ ਗੁਰੂ ਨਹਿ ਦੇਵਹੀ, ਝੂਠ ਬੋਲ ਜੁ ਖਾਇ॥
(ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਿੰਘ)

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ—ਦਸਵੰਧ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਪੰਥ ਲਈ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਇਨਸਾਨੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰਤਾ ਦੇ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੁਰੂ ਪਰੰਪਰਾ ਮੁਕ ਗਈ, ਪਰ ਦਸਵੰਧ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ—ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਚੁੱਪ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਅੱਜ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈਂ—ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੰਡਦਾ ਹੈਂ।
ਦਸਵੰਧ—ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਪਰਖ, ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ।

26/01/2026

ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਢਾਡੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸੀ ਕੌਮ ਅੰਦਰ ਜੋਸ਼ ਭਰਨ ਲਈ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਣ ਲਈ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਛਿੱਲੜ ਦੇ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਗਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ । ਚੱਲੋ ਇਹ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੇ ਗਾਉਣਾ / ਵਜਾਉਣਾ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਏ । ਪਰ ਉੱਥੇ ਹੋ ਰਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ, ਵੱਜ ਰਹੇ ਟੱਲ , ਮਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਖਤ ਲਿਖਣਾ , ਸਮਾਧਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਰੁਮਾਲੇ ਚੜਾਉਣੇ , ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਕਰੂ ਭਲੀ / ਰਾਜੇ ਦੀ ਜੈ ਇਹ ਨਾਹਰੇ/ਜੈਕਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ…..?

ਬਾਹਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਡਿਆਈ/ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ
ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਰਸੀਆਂ ( ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੌਮ ਲਈ ਵੱਡੀ ਘਾਲਣਾ ਹੈ,ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਰੀਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ ) ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਖੌਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪਖੰਡੀ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਕੇ ਗਰਮਤਿ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ ।

ਕੀ ਕੌਮ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ….?

ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਲਮਗੀਰ
ਗੁਰਭੇਜ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦਪੁਰੀ
ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ
ਗੁਰਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ
ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਭਰਾ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ
ਲਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੁਰ
ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੁਹਰੋਂ
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ
ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਜਾਦ
ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੁਕੇਰੀਆਂ
ਮਾਸਟਰ ਯੋਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਪਠਾਨਕੋਟ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ
ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਟਲੀ

ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ

26/01/2026

ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਸ਼ਹਾਦਤ: ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ — ਧਰਮ, ਧੀਰਜ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦੀ ਅਮਰ ਮਿਸਾਲ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1:
23 ਦਸੰਬਰ 1704 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸਰਹੰਦ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
23 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਸਰਹੰਦ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ, ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੁਗਲ ਫੌਜੀ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਕਾਰਨ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ, ਨਮੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਆਪਣੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2:
ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਆਪਣੀ “ਫ਼ਤਹਿ” ਨੂੰ ਨਮੋਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਇਸ ਲਈ ਨਮੋਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮੁਗਲ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਿਉਂਦੇ ਫੜੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਚ ਨਿਕਲੇ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3:
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ?

ਉੱਤਰ:
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਉੱਤੇ ਕਸਮ ਖਾਧੀ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਟੇ ਦੀ ਗਊ ਬਣਾਕੇ ਕਸਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4:
ਕਸਮਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਕੀ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ?

ਉੱਤਰ:
ਕਸਮਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ। ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰੀ ਫੌਜ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਕਸਮ-ਤੋੜੀ ਨੀਤੀ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਕਿਵੇਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਏ?

ਉੱਤਰ:
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਗੰਗੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਹ ਮੋਰਿੰਡੇ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਬਾਅ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਦਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6:
ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਦਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਗੱਦਾਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨਾਮ ਦੀ ਆਸ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਮਕ-ਹਰਾਮ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7:
ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ?

ਉੱਤਰ:
ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8:
ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਮਹਾਨ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ?

ਉੱਤਰ:
ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚ ਕੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਦੁੱਧ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਲਾਇਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੀਤੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ?

ਉੱਤਰ:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਜ਼ਾਲਮ ਹਾਕਮਾਂ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਝੁਕਾਉਣਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ ’ਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਹਰ ਤਸੀਹਾ ਸਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10:
ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਹਾਰ ਕੀ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ” ਗਜਾਈ। ਇਹ ਕਰਤੱਬ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਅਸੂਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11:
ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤੇ?

ਉੱਤਰ:
ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਸ਼ਾਹੀ ਸੁਖ, ਉੱਚੇ ਮਹੱਲ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲਾਲਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12:
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?

ਉੱਤਰ:
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਦੀ ਰੀਤ ਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ ਲਈ ਜਾਨ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਧਰਮ ਤਿਆਗਣਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੁਖ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਮਕ ਅਸੂਲ ਸਦੀਵੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਛੱਡਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13:
ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਇ ਕੀ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਕਾਜ਼ੀ ਕਮਾਲੁਦੀਨ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14:
ਸੁੱਚਾ ਨੰਦ ਨੇ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ?

ਉੱਤਰ:
ਦੀਵਾਨ ਸੁੱਚਾ ਨੰਦ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਗਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਰੁਖ ਬਦਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਗੀ ਦੱਸ ਕੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੀ ਸੋਚ ਨੇ ਨਿਆਂਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਵੱਲ ਧਕੇਲ ਦਿੱਤਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15:
ਨਵਾਬ ਮਲੇਰ ਕੋਟਲੇ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਨਵਾਬ ਮਲੇਰ ਕੋਟਲੇ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਕਸੂਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16:
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?

ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਪਹਿਲਾਂ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿਸਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਦੋ ਸ਼ਾਹੀ ਜਲਾਦ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17:
ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀ ਸੀ?

ਉੱਤਰ:
ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਾੜ ਹਿੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡੋਲ ਸਕਦੇ। ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਕਾਇਮ ਰਹੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18:
ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?

ਉੱਤਰ:
ਨੀਹਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ, ਜਲਾਦਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਛੁਰੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸ਼ਹਾਦਤ ਧਰਮ, ਇਨਸਾਫ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ ਦੀ ਅਡੋਲ ਮਿਸਾਲ ਬਣੀ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:
ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਪ ਨਹੀਂ ਮਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਧੀਨ ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਤੋਂ ਡੇਗ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਆਪਣਾ ਜ਼ੁਲਮ ਛੁਪਾ ਸਕੇ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20:
ਸੇਠ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ?

ਉੱਤਰ:
ਸੇਠ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਨੇ ਸਰਹੰਦ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜੇ ਰੁਖ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ। ਮੁਗਲ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੀਤੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਅਦਭੁੱਤ ਤਿਆਗ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21:
ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਉੱਤਰ:
ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਆਗੇ ਚਲ ਕੇ ਮੁਗਲ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਿਆ। ਗੁਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22:
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੀ ਫੁਰਮਾਇਆ?

ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਬੂਟਾ ਪੁੱਟ ਕੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਿ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਖੜ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਚਨ ਜ਼ੁਲਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 23:
ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:
ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ ਲਈ ਉਮਰ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਅਡੋਲ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਨਾ ਝੁਕਣਾ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 24:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਣੀ?

ਉੱਤਰ:
ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਡਟੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਰਹੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

⸻

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 25:
“ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਸ਼ਹਾਦਤ” ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:
“ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਸ਼ਹਾਦਤ” ਸਿਰਫ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੁਗਲ ਜ਼ੁਲਮ, ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੂਲਿਆਂ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਧਰਮ ਲਈ ਹੋਈਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਚੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

#ਦਾਸਤਾਨਏਸ਼ਹਾਦਤ
#ਛੋਟੇਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ
#ਮਾਤਾਗੁਜਰੀਜੀ
#ਸਰਹੰਦ
#1704ਈਸਵੀ
#ਸਿੱਖੀਸਿਦਕ
#ਧਰਮਲਈਸ਼ਹਾਦਤ
#ਜ਼ੁਲਮਵਿਰੋਧ
#ਸਿੱਖਇਤਿਹਾਸ
#ਚਮਕੌਰਤੋਂਸਰਹੰਦ
#ਠੰਢਾਬੁਰਜ
#ਵਜ਼ੀਰਖਾਂ
#ਸੇਠਟੋਡਰਮੱਲ

23/01/2026

ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਖਿਲਾਫ ਸਖ਼ਤ ਆਵਾਜ਼, ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੁੱਟ ਬੰਦ ਹੋਵੇ

ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਆਡੀਨੇਟਰ ਸ. ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਜ਼ਾਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਸਬੰਧੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਟੀਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੈਅ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਧੰਧਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪੰਥਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ ਲੱਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ. ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਜ਼ਾਦ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋਣ। ਵੱਖਰੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਕਮਰੇ ਹੋਣ। ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਭੇਟ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਭੇਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਠੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਨੱਬੇ ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋਣ। ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਹੋਵੇ। ਨਗਾਰਾ ਹੋਵੇ। ਲੰਗਰ ਚੱਲੇ। ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ। ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੋਵੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢਿੱਲ ਜਾਂ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖ਼ਰਚੇ SGPC ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕੇ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮਰਿਆਦਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਮਰਿਆਦਾ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਸਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇ ਨਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾ।

ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ. ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਜ਼ਾਦ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਜੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੰਥ ਅੰਦਰ ਫੈਲੀ ਅਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

21/01/2026

🙏 ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਿਹ 🙏

ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਭਰਮ, ਅਰਧ-ਸੱਚ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਪੋਸਟਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਗਲਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਗੁਰਮਤਿ ਅਧਾਰਿਤ, ਤਰਕਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਟਰੋਂਗ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਸ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
👉 ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਸੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ:

🔹 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
🔹 ਗੁਰਮਤਿ ਅਧਾਰਿਤ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਤੋੜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ
🔹 ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ
🔹 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਿਆ ਜਾਵੇ—ਉਸਦੀ ਵਿਧੀਬੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ

📢 ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਦਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੋ।

👉 ਸਾਡੇ Facebook ਪੇਜ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰੋ:
https://www.facebook.com/share/1CC6MQFQ5X/?mibextid=wwXIfr

🕊️ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਭਰਮ ਵਧਦੇ ਹਨ — ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਓ, ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਈਏ।

Dedicated to spreading the true spirit of Guru Granth Sahib, promoting Sikh values through education, organizing Gurmat camps and seminars, publishing Sikh literature, and uniting the Sikh community with purpose and awareness.