24/05/2026
സയ്യിദ് മൗദൂദി: അറിവിന്റെ വേരുകളും ആദർശത്തിന്റെ ആദ്യക്ഷരങ്ങളും
ചരിത്രം വഴിമാറിയൊഴുകുന്ന നിർണ്ണായക നിമിഷങ്ങളിൽ, കാലത്തിന് കേവലം സാക്ഷ്യം നിൽക്കുകയല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ ബൗദ്ധികപ്രഭ കൊണ്ട് പുതിയൊരു വിചാരപഥം വെട്ടിത്തെളിക്കുകയാണ് അസാധാരണ പ്രതിഭകൾ ചെയ്യുന്നത്. അത്തരമൊരു ദാർശനിക പ്രഭയായിരുന്നു സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദി. കേവലം ഒരു മതപണ്ഡിതൻ എന്ന വിലാസത്തിനപ്പുറം, ആധുനിക ലോകക്രമത്തെയും രാഷ്ട്രീയത്തെയും സൂക്ഷ്മമായി അപഗ്രഥിച്ച ഒരു ചിന്തകന്റെ ജീവിതം, പ്രതിഭയും പ്രതിസന്ധികളും തമ്മിലുള്ള തീക്ഷ്ണമായ ഒരു സംവാദമാണ്. 1903 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ദക്കാന്റെ സാംസ്കാരിക ഭൂമികയായ ഔറംഗാബാദിലെ ഒരു സൂഫി പാരമ്പര്യമുള്ള കുടുംബത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിക്കുന്നത്. ആത്മീയതയും ജ്ഞാനവും ഒത്തുചേർന്ന ആ അന്തരീക്ഷമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകിയത്.
വീട്ടുവിദ്യാലയത്തിലെ ജ്ഞാനസപര്യയും കുപ്രചരണങ്ങളുടെ യാഥാർത്ഥ്യവും
സയ്യിദ് മൗദൂദിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ കാലഘട്ടം പരമ്പരാഗതമായ വഴികളിലൂടെ മാത്രമായിരുന്നില്ല സഞ്ചരിച്ചത്. അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ പടർന്നുപിടിച്ച പാശ്ചാത്യ ചിന്തകളുടെയും സാംസ്കാരിക അധിനിവേശത്തിന്റെയും അമിത സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് മകനെ അകറ്റിനിർത്താൻ പിതാവ് അഹ്മദ് ഹസൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം മകനായി വീടിനെത്തന്നെയാണ് ആദ്യ വിദ്യാലയമാക്കിയത്. അറബി, പേർഷ്യൻ, ഉർദു ഭാഷകളുടെ സൗന്ദര്യവും ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിന്റെ ആഴവും അദ്ദേഹം കൗമാരത്തിന് മുമ്പ് തന്നെ പിതാവിലൂടെ ഹൃദിസ്ഥമാക്കി.
ചരിത്രപരമായ വായനകളിൽ പലപ്പോഴും ബോധപൂർവ്വമോ അല്ലാതെയോ നിഴൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ചില വശങ്ങളുണ്ട്. പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകളോട് വിയോജിച്ച ചില കേന്ദ്രങ്ങൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യത്തെ ചെറുതാക്കിക്കാണിക്കാൻ ബോധപൂർവ്വം ചില പുകമറകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി. 'അദ്ദേഹത്തിന് അറബി ഭാഷ വശമില്ലായിരുന്നു' എന്നും 'പാരമ്പര്യ വൈജ്ഞാനിക അടിത്തറയില്ലാത്ത വെറുമൊരു പത്രപ്രവർത്തകൻ മാത്രമാണ്' എന്നതുമായിരുന്നു ആ പ്രചരണങ്ങൾ. എന്നാൽ ചരിത്രവസ്തുതകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ ഈ വാദങ്ങൾ എത്രത്തോളം പൊള്ളയാണെന്ന് നമുക്ക് കാണാം. ഔറംഗാബാദിലെ 'മദ്രസ ഫുർഖാനിയ്യ'യിലെ പഠനത്തിന് ശേഷം, ഉപരിപഠനത്തിനായി ഹൈദരാബാദിലെ പ്രശസ്തമായ 'ദാറുൽ ഉലൂം' കോളേജിൽ ചേർന്നു മൗദൂദി. എന്നാൽ പിതാവിന്റെ പെട്ടെന്നുണ്ടായ വിയോഗം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക കലാലയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് താൽക്കാലികമായി വിരാമമിട്ടു. എന്നാൽ, ഇതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജ്ഞാനസമ്പാദനം അവസാനിച്ചില്ല. ഡൽഹിയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം മൗലാനാ അബ്ദുൽ സലാം നിയാസി, മൗലാനാ അശ്ഫാഖുർ റഹ്മാൻ കാന്ദലവി തുടങ്ങിയ വിഖ്യാതരായ പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്ന് ഹദീസും ഫിഖ്ഹും അടക്കമുള്ള പരമ്പരാഗത വൈജ്ഞാനിക ധാരകൾ (درس نظامی) ആഴത്തിൽ അഭ്യസിച്ചു. അവരിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി 'ഇജാസത്ത്' (പഠനം പൂർണ്ണമായി പൂർത്തിയാക്കിയ പണ്ഡിതന്മാർ നൽകുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്) കരസ്ഥമാക്കുകയും ചെയ്തു.
അറബി ഭാഷയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നൈപുണ്യം കേവലം വ്യാകരണ നിയമങ്ങൾക്കപ്പുറം അതിന്റെ സാഹിത്യഭംഗിയെ തൊട്ടറിഞ്ഞ ഒന്നായിരുന്നു. തന്റെ പതിനേഴാമത്തെ വയസ്സിലാണ് പ്രശസ്ത ഈജിപ്ഷ്യൻ പണ്ഡിതൻ മൗലാനാ ഇസ്മാഈൽ അൽ ഗസാസിയുടെ 'അൽ ഖിലാഫത്തുൽ ഇസ്ലാമിയ്യ' എന്ന കനപ്പെട്ട അറബി ഗ്രന്ഥം അദ്ദേഹം ഉർദുവിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തുവെന്നത് ഈ കുപ്രചരണങ്ങളുടെ മുനയൊടിക്കുന്നതാണ്. പിന്നീട് സ്വന്തം കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ കൂടി സ്വായത്തമാക്കിയ അദ്ദേഹം പാശ്ചാത്യ തത്ത്വചിന്തയും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രങ്ങളും ചരിത്രവും ആഴത്തിൽ വായിച്ചറിഞ്ഞു. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അന്തസ്സത്തയും ആധുനികതയുടെ ആഴവും ഒരുപോലെ സമന്വയിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചത് ഈ കഠിനമായ സ്വയംപഠനത്തിലൂടെയായിരുന്നു.
കൗമാരത്തിലെ പേനയുദ്ധങ്ങൾ: പത്രപ്രവർത്തനത്തിലെ വിസ്മയം
കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാരം അപ്രതീക്ഷിതമായി ചുമലിലേറ്റേണ്ടി വന്നതോടെ, കേവലം പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ലോകത്തേക്ക് കാലെടുത്തുവെച്ചു. 'മദീന' പത്രത്തിലൂടെ തുടങ്ങിയ ആ എഴുത്ത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂർച്ചയുള്ള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കാരണം വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. അധികം വൈകാതെ 'താജ്' പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്റോറിയൽ ചുമതല അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. ഒരു കൗമാരക്കാരൻ പത്രത്തിന്റെ നയരൂപീകരണം നടത്തുന്നത് അക്കാലത്ത് വിസ്മയത്തോടെയാണ് സമകാലികർ വീക്ഷിച്ചത്.
1920-ൽ ഡൽഹിയിലേക്ക് മാറിയ അദ്ദേഹം ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായെ ഹിന്ദിന്റെ ഔദ്യോഗിക പത്രമായ 'മുസ്ലിം', പിന്നീട് 'അൽ ജംഇയ്യ' എന്നിവയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി ചുമതലയേറ്റു. ഇന്ത്യയിലെ ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പതനവും സാമുദായിക ധ്രുവീകരണങ്ങളും കലുഷിതമാക്കിയ 1920-കളിലെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സയ്യിദ് മൗദൂദി എന്ന പത്രപ്രവർത്തകൻ ജ്വലിച്ചുയരുന്നത്. അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ ദേശീയ നേതാക്കളെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനങ്ങളായിരുന്നു ആ തൂലികയിൽ നിന്ന് പിറന്നത്.
ഒരു ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരൻ ചെറുപ്പക്കാരനാണ് ഈ ഗാംഭീര്യമുള്ള എഴുത്തിന് പിന്നിലെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ അക്കാലത്തെ മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾക്ക് പലർക്കും സാധിച്ചിരുന്നില്ല. അത്രമേൽ രാഷ്ട്രീയ പക്വതയും പ്രമാണബദ്ധതയും ആ വരികൾക്കുണ്ടായിരുന്നു.
"തന്റെ കൗമാരവും യൗവനവും കേവലം പത്രപ്രവർത്തനത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നില്ല അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചത്; മറിച്ച് വരാനിരിക്കുന്ന വലിയൊരു ചിന്താവിപ്ലവത്തിനുള്ള ബൗദ്ധികമായ ആയുധങ്ങൾ മൂർച്ച കൂട്ടിയെടുക്കുകയായിരുന്നു ആ നാളുകളിൽ അദ്ദേഹം ചെയ്തത്."
(സത്യസന്ധമായ ചരിത്രവഴികളിലൂടെയുള്ള ഈ യാത്ര ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അക്കാലത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെ ഉലച്ചുകളഞ്ഞ ഒരു വലിയ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ, സയ്യിദ് മൗദൂദി എന്ന ഇരുപത്തിനാലുകാരൻ തന്റെ തൂലിക ചലിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കിയ, മഹാത്മാഗാന്ധിയെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ 'അൽ ജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്ലാം' എന്ന വിഖ്യാത ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പിറവിയെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് അടുത്ത അധ്യായത്തിൽ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്യാം...)
അബ്ദുൽ ഹക്കീം നദ്വി
