04/07/2026
არჩილ მეფე VIII საუკუნეში ცხოვრობდა — ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე პერიოდში საქართველოსთვის. იმ დროს ქვეყანა მუდმივად განიცდიდა არაბთა სახალიფოს შემოსევებს. აღმოსავლეთ საქართველოს დიდი ნაწილი არაბთა გავლენის ქვეშ იყო, ხოლო დასავლეთ საქართველო დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას ცდილობდა.
არჩილი იყო სტეფანოზ II-ის შვილი და მირ III-ის ძმა.
ბავშვობიდანვე მიიღო როგორც სამხედრო, ისე სულიერი განათლება.
გამოირჩეოდა:
ღრმა რწმენით;
სამართლიანობით;
თავმდაბლობით;
ხალხზე ზრუნვით;
ეკლესიის განსაკუთრებული პატივისცემით.
მისი მმართველობის მთავარი მიზანი იყო ქვეყნის დაცვა და ქრისტიანობის შენარჩუნება.
არაბთა მრავალრიცხოვანი ლაშქარი არაერთხელ შემოიჭრა საქართველოში.
არჩილ მეფე:
აერთიანებდა ქართველ მთავრებს;
აშენებდა და ამაგრებდა ციხეებს;
ეხმარებოდა ეკლესიებსა და მონასტრებს;
იცავდა მოსახლეობას.
როდესაც მტრის ძალა ბევრად აღემატებოდა ქართულ ჯარს, არჩილი მაინც არ ტოვებდა საკუთარ ხალხს.
ისტორიული წყაროები აღწერენ, რომ იგი:
აშენებდა ტაძრებს;
ეხმარებოდა მღვდლებსა და მონაზვნებს;
ზრუნავდა ღარიბებზე;
ავრცელებდა ქრისტიანულ სარწმუნოებას.
მისთვის მეფობა მხოლოდ ხელისუფლება კი არა, ღვთის წინაშე პასუხისმგებლობაც იყო.
ერთ-ერთი ლაშქრობის შემდეგ არაბებმა იგი ტყვედ ჩაიგდეს.
არაბებმა მას შესთავაზეს:
უარი ეთქვა ქრისტიანობაზე;
მიეღო ისლამი;
ამის სანაცვლოდ შეენარჩუნებინა სიცოცხლე, სიმდიდრე და ხელისუფლება.
არჩილმა მტკიცედ უპასუხა, რომ ქრისტეს არასოდეს უარყოფდა.
როდესაც დარწმუნდნენ, რომ მეფე რწმენას არ შეიცვლიდა, მას სიკვდილი მიუსაჯეს.
VIII საუკუნეში იგი მოწამეობრივად აღესრულა.
ქრისტიანულმა ეკლესიამ იგი აღიარა როგორც:
მეფე;
აღმსარებელი;
მოწამე;
წმინდანი.
მისი ხსენების დღე გვახსენებს, რომ:
რწმენა უდიდესი სიმდიდრეა;
სამშობლოს დაცვა ქრისტიანისთვის წმინდა მოვალეობაა;
სიმართლეს ხშირად მსხვერპლი სჭირდება;
წმინდანები მხოლოდ წარსულის ადამიანები კი არა, დღევანდელი ცხოვრების მაგალითებიც არიან.
ლოცვა წმინდა მეფე არჩილისადმი
წმინდაო და დიდებულო მოწამეო, ღვთის სათნომყოფელო მეფეო არჩილო!
შენ, რომელმაც ქრისტეს სიყვარული და წმინდა სარწმუნოება სიცოცხლეზე მაღლა დააყენე, რომელმაც არ უარყავი უფალი განსაცდელის ჟამს და მოწამეობრივი გვირგვინი ღირსეულად მიიღე, შეისმინე ჩვენი ვედრება.
ევედრე ყოვლადმოწყალე ღმერთს, მოგვმადლოს მტკიცე რწმენა, სულიერი სიმამაცე, სიმდაბლე, სიბრძნე და მოთმინება. გაგვამაგროს განსაცდელში, დაგვიცვას ყოველგვარი ბოროტებისგან და გვასწავლოს სიმართლის გზაზე სიარული.
შენი წმინდა ლოცვით დაიფარე საქართველო, გაამთლიანე ჩვენი ერი სიყვარულითა და ერთობით, განამტკიცე ჩვენი ეკლესია, დაიცავი ჩვენი ოჯახები, ჩვენი შვილები და ყოველი ადამიანი, ვინც უფლის შეწევნას ელის.
შეეწიე ავადმყოფებს, ნუგეში მიეცი დამწუხრებულებს, იმედი დაუბრუნე სასოწარკვეთილებს და მშვიდობა მოჰფინე ჩვენს სამშობლოს.
უფალო იესო ქრისტე, წმინდა მეფე არჩილის მეოხებით, შეგვიწყალე ჩვენ, მოგვიტევე ცოდვები ჩვენი, დაგვამკვიდრე შენს წმინდა ნებაში და ღირსი გაგვხადე მარადიული სასუფევლისა.
წმინდაო მეფეო არჩილო, ევედრე ღმერთს ჩვენთვის!
ამინ.🙏
