Coleg Trefeca

10/04/2025

Did you know Coleg Trefeca is just 8 miles from the Hay Festival site?

We have en-suite rooms available for any literary lovers looking for somewhere to stay during the festival.

Visit trefeca.org for booking info.

Where great minds meet.

Your full Hay Festival 2025 programme is here.

Book now! https://www.hayfestival.org/hay-on-wye

23/11/2022

Yn Cenn@d Tachwedd 23 cawn hanes ymwelwyr arbennig yn treulio amser yng Ngholeg Trefecca, a arweinidd at lythyr yn cael ei yrru at Eglwys Bresbyteraidd Cymru gan Mark Drakeford, yn diolch am y lletygarwch a'r croeso.

https://www.cennad.cymru/wp-content/uploads/2022/11/0091_Cenn@d_23.11_22_FINAL.pdf

20/10/2022

Gweddi'r Wythnos - Jenny Garrard

“Anghenion y dyfodol i warchod y Ddaear”

Mae gan emyn Cynhaeaf o ddiolch Fred Kaan “Am Ffrwyth ei greadigaeth” y llinell ryfeddol o galonogol a gobeithiol.. “anghenion y dyfodol i warchod y ddaear”. Wedi'i gymryd yn llythrennol, y mae'n ein hatgoffa bod Duw wedi creu byd lle mae'r afal rwy'n ei fwynhau ac oddi mewn iddo y pips all dyfu'n goeden i ddwyn mwy o ffrwyth ar gyfer y genhedlaeth nesaf. Hefyd yn y blodau ar ymyl y ffordd, mae’r pabi, y cennin pedr Cymreig, bysedd y cŵn, yn sylweddau storio ar gyfer ein hiachau – a dyma’r rhai rydyn ni’n gwybod amdanynt! Pa gyfrinachau eraill am ddarpariaeth Duw ydyn ni eto i’w darganfod?

Pan fyddwn ni’n gweithio gyda Duw, fel stiwardiaid da y greadigaeth, mae mwy fyth o anghenion y dyfodol yn cael eu diwallu. Mae'r llun yma o'r Svalbard Global Seed Bank, adnodd dwfn o fewn y Cylch Arctig, yn Spitsbergen, lle mae 4,000 o hadau o wahanol fathau o gnydau bwyd yn cael eu storio. Os bydd rhyfel, newyn neu thrychineb naturiol yn dileu eu holl gnydau, gall gwledydd ddechrau eto gyda'r hadau hyn. Trwy Apêl gyfredol Cymorth Cristnogol ein henwad “Hadau Gobaith” rydym yn helpu cymunedau y mae newid hinsawdd yn effeithio arnynt, i dyfu mwy o gnydau sy'n gwrthsefyll sychder. Mae eu hanghenion i’r dyfodol yn rhannol yn ein dwylo ni... chi a fi.

Mae anghenion ysbrydol cenedlaethau’r dyfodol hefyd yn ein dwylo ni. Rhoddodd Iesu ei Ysbryd i'w gredinwyr. Yr Ysbryd yw ffordd Duw o sicrhau bod anghenion y byd i’r dyfodol yn cael eu diwallu. Bydd yr Ysbryd yn ein harwain i bob gwirionedd, yn dweud wrthym beth y dylem ei ddweud, ac yn cynhyrchu ynom Ffrwyth yr Ysbryd sy'n ein galluogi i wneud gwaith Duw heddiw. Ein tasg ni, fel mae emynau eraill yn ei ddweud, yw “cymryd hadau o’i Ysbryd, gadael i’r ffrwyth dyfu, dweud wrth bobl am Iesu, gadewch i’w gariad ddangos”!

Gweddi.
Arglwydd Dduw, canmolwn a diolchwn iti, am dy gariad di tuag at y ddaear hon a’i phobl, nid yn unig yr wyt wedi darparu ar gyfer ein hanghenion heddiw, ond ar gyfer ein hanghenion i’r dyfodol hefyd.

Helpa ni i wneud ein rhan fel eglwysi ac unigolion i sicrhau bod anghenion materol AC ysbrydol cenedlaethau’r dyfodol, yn ddiogel, ac ar gael i bawb. Amen

20/10/2022

Weekly Prayer - Jenny Garrard

“Future Needs in Earth’s safe keeping”

Fred Kaan’s Harvest hymn of thanks “For the Fruits of his creation” has the wonderfully encouraging and hopeful line.. “future needs in earth’s safe keeping” Taken literally, it’s a reminder that God has created a world in which the apple I enjoy has within it the pips that can grow into a tree to bear more fruit for the next generation. Also within the wayside flowers, the poppy, the Welsh daffodil, the foxglove, are stored substances for our healing – and they are just the ones we know! What other secrets of God’s provision are we yet to discover?
When we work with God, as a good stewards of creation, even more future needs are met. The picture here is of the Svalbard Global Seed Bank, a resource deep within the Arctic Circle, in Spitsbergen, where the seeds of 4,000 different varieties of food crops are stored. If war, famine nor natural disaster wipe out all their crops, countries can begin again with these seeds. Through the current Christian Aid Appeal of our denomination “Seeds of Hope” we are helping communities affected by climate change, to grow more drought resistant crops Their future needs are partly in our hands…yours and mine

The spiritual needs of future generations are also in our hands. Jesus gifted his Spirit to His believers. The Spirit is God’s way of ensuring the world’s future needs are met. The Spirit will lead us into all truth, tell us what we ought to say, and produce in us that Fruit of the Spirit which enables us to do God’s work today. Our task, as another hymns says, is to “take seeds of his Spirit, let the fruit grow, tell the people of Jesus, let his love show” !

Prayer.
Lord God , we praise and thank you that in your love for this earth and its people, you have not only provided for our needs for today, but for our future needs too.
Help us do our part as churches and individuals to ensure that the material AND spiritual needs of future generations, are safe, and made available to all. Amen

04/10/2022

Weekly Prayer - Rhys Bebb Jones

Our Father, we pray for our world as we look out through the windows of Coleg Trefeca on the beautiful scenery that can be seen in all directions. Walking in the gardens, we are captivated by nature in the stunning beauty of the Brecon Beacons National Park. In this silence we are at peace with the world. This is the miracle of your creation in all its glory. We can appreciate why Trefeca captivated Howel Harris - it's a place to rest the soul in your presence.

We know that is not the case throughout our world. It’s war not peace that confronts many people through the windows of their homes. Hatred and wickedness day and night - despair in a turbulent and violent world.

Our wishes on the UN International Day of Non-Violence on 2nd October are that all of us can experience a non-violent and peaceful world. May we all wonder on the beauty of your creation and live in peace. We hope that the love of Jesus Christ shall show us all the way of our Lord. May we find through your love the paths of freedom, justice, peace and happiness.
Those are the paths to follow in our love and faith in you. In the words of Graham Kendrick's hymn:

Lord, the light of your love is shining,
in the midst of the darkness, shining:
Jesus, Light of the world, shine upon us,
set us free by the truth you now bring us,
shine on me, shine on me.
Shine, Jesus, shine,
fill this land with the Father's glory;
blaze, Spirit, blaze,
set our hearts on fire.
Flow, river, flow,
flood the nations with grace and mercy;
send forth your word, Lord,
and let there be light!

Father, may we share the blessings of your love with all the inhabitants of the earth in the hope of a kinder and more peaceful world for all. We ask this in the name of Jesus Christ, Amen.

04/10/2022

Gweddi'r Wythnos - Rhys Bebb Jones

Diwrnod Rhyngwladol Di-drais y Cenhedloedd Unedig

Ein Tad, gweddïwn dros ein byd wrth ryfeddu ar y golygfeydd prydferth o’n hamgylch trwy ffenestri Coleg Trefeca. O fynd am dro yn y gerddi, cawn ein swyno gan fyd natur a harddwch Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Mae’n lleoliad heddychlon. Dyma dy greadigaeth yn ei holl ogoniant. Gallwn werthfawrogi paham yr ymgartrefodd Howel Harris yn Nhrefeca - y mae’n le i’r enaid gael llonydd yn dy gwmni.

Gwyddom nad dyna’r sefyllfa ar draws ein byd. Rhyfel nid heddwch sy’n wynebu trigolion sawl gwlad trwy ffenestri eu cartrefi. Casineb a drygioni ddydd a nos. Anobaith mewn byd helbulus a threisgar.
Ein dymuniad ar Ddiwrnod Rhyngwladol Di-drais y Cenhedloedd Unedig ar 2ail Hydref yw y caiff pob un brofi byd di-drais a heddychlon. Boed i bawb fwynhau harddwch dy greadigaeth a chael byw mewn heddwch. Ein gobaith yw y bydd dy gariad yn Iesu Grist yn dangos nad llwybrau trais yw’r rhai i’w dilyn. Boed i ni trwy dy gariad ganfod llwybrau rhyddid a chyfiawnder, heddwch a dedwyddwch.

Dy gariad yw allwedd ein bywyd, yng ngeiriau rhan o gyfieithiad Casi Jones o emyn Graham Kendrick:
Dad, dy gariad yn glir ddisgleiria,
trech na’r t’wyllwch, yn glir ddisgleiria;
Iesu, goleuni’r byd, cofia ninnau,
ti yw’r gwir a’n rhyddha o’n cadwynau:
Grist, clyw ein cri, goleua ni.
Air disglair Duw,
dyro d’olau i Gymru heddiw,
tyrd, Ysbryd Glân,
rho dy dân i ni:
rhed, afon gras,
taena gariad ar draws y gwledydd,
dyro dy air
a goleuni a fydd.

O Dad, boed i ni rannu bendithion dy gariad gyda holl drigolion y ddaear yn y gobaith y cawn fyd di-drais a heddychlon i bawb. Gofynnwn hyn yn enw Iesu Grist, Amen.

27/09/2022

Text: Psalm122.1 “I was glad when they said unto me, Let us go into the house of the LORD . “

The congregation of the chapel at Pencaenewydd which I frequented as a boy in the 1950’s is celebrating the 200th Anniversary of the building this year.

We will go back to the 18th Century for a while to the time when the BIG AWAKENING happened. Back to the time of Howel Harris, especially, because he was the person who was maainly responsible for taking the Methodist Mission to North Wales. He came to North Wales for the first time in 1738 and 1739, but only to Llanidloes, Llandinam, Caersws and Llanbryn-mair.

He returned to the North in 1740 and travelled to Llanuwchllyn and Bala., and again in 1741 when he visited the Lleyn Peninsula.There was very little welcome for him in the North and he made the decision not to travel to the North again. Howel Harris was an excellent organizer so he arranged visits to the North by a number of preachers from the South; Jenkin Morgan, Benjamin Thomas and David Jenkins, to name a few – and they were very successful.

The work done during the 18th Century to establish Seiadau (Associations) was imense. By 1813 three hundred Meeting Houses had been built throughout Wales.

Three men are named as being responsible for “launching the boat” as we say in Welsh, at Pencaenewydd; Isaac Morris, Isaac Jones and Robert Williams, They had established an Association a few years earlier, and it was from this Association that the chapel came to being in 1822, and the congregation grew to over 140 members in a few years.
Our text for this meditation was quite acceptable to me always. Here are a few of the activities that I remember as a child going to chapel at Pencaenewydd . The Sunday School. Children’s Service on Thanksgiving Monday Morning and Prayer Meetings in the Afternoon and Evening. Christmas Drama, Christmas Party with a visit from Father Christmas, and the Sunday School Trip to the Marine Lake, Rhyl.

We sat the ‘County Exam’ . I was happy to spend a Saturday in the vestry to sit the exam, because if we did well we would receive a Book Token as a prize, presented to us at the “Sasiwn y Plant” which would be held at Penmount or Salem Chapel in Pwllheli. We would go to the town to choose a book.

We would go to the Band of Hope by about 5.30 on some Winter evenings, to practise the Christmas Drama, and my brothers and I would enjoy ourselves walking in the dark and kicking our boots on the road and watch the sparks flying everywhere. By the time we reached the village there was quite a crowd of us as other families would join us as we walked.

I have noted these memories, because they show, I believe, that the activities offered at the chapel for children and young people at the time were sufficient and successful. A very different time from our time today, I admit.

What about the FUTURE for the chapel,and other similar chapels throughout Wales? What will secure their future as the House of the Lord for many years to come?

PRAYER.: Oh God, grant health, strength and vision to the Leaders of the chapel at Pencaenewydd and all chapels everywhere, Amen.

27/09/2022

Gweddi'r Wythnos - Edwin Hughes

Testun: Salm 122:1 o’r Beibl Cymraeg Newydd
“Yr oeddwn yn llawen pan ddywedasant wrthyf ‘Gadewch i ni fynd i dŷ’r Arglwydd’”

Mae cynulleidfa capel Pencaenewydd, ble’r oeddwn i’n mynd pan yn hogyn, yn yr 1950au, yn dathlu 200 mlwyddiant yr adeilad eleni.

Awn yn ôl i’r ddeunawfed ganrif am ychydig, pryd y dechreuodd y DEFFROAD MAWR. Yn ôl i hanes Howel Harris, yn arbennig, am mai ef oedd yn bennaf gyfrifol am ledaenu’r Genhadaeth hon i Ogledd Cymru. Daeth i Ogledd Cymru am y troeon cyntaf yn 1738 ac 1739, ond dim ond i Lanidloes, Llandinam, Caersws a Llanbrynmair.

Daeth yn ôl i’r Gogledd yn 1740 pryd yr aeth cyn belled â Llanuwchllyn a’r Bala ac y1741, pryd yr aeth i Ben Llŷn. Nid oedd croeso iddo yn y Gogledd, a phenderfynodd beidio â mynd i’r Gogledd ar ôl hynny. Gyda’i allu mawr fel trefnydd,trefnodd mai Cynghorwyr eraill aeth i’r Gogledd yn ei le wedyn – Jenkin Morgan, Benjamin Thomas a David Jenkins, i enwi rhai – a bu llwyddiant ar eu gwaith.

Mae’r gwaith a wnaed yn ystod y ddeunawfed ganrif i sefydlu seiadau a chodi Tai Cwrdd, fel y gelwid capeli yr adeg honno, yn angrhedadwy, Erbyn 1813 roedd tua 300 o Dai Cwrdd wedi eu hadeiladu a’r rheiny i’w cael ym mhob rhan o Gymru.

Mae ‘tri dyn yn cael eu henwi fel y rhai oedd yn gyfrifol am wthio’r cwch i’r dŵr ym Mhencaenewydd, sef Isaac Morris, Isaac Jones a Robert Williams. Buont yn cynnal Seiad am gyfnod, ac o’r Seiat honno llwyddwyd i adeiladu capel yn 1822.Tyfodd y gynulleidfa dros y blynyddoedd gan gyrraedd i dros 140 un flwyddyn.

Roedd testun y Myfyrdod hwn yn ddigon derbyniol gen i bob amser. Dyma i chi rhai o’r pethau yr ydw i’n ei gofio fel plentyn yn mynd i gapel Pencaenewydd. Yr Ysgol Sul. Gwasanaeth y plant ar fore Dydd Llun Diolchgarwch a Cyfarfod Gweddi Pnawn a Nos. Drama’r Nadolig, Parti Nadolig, a Siôn Corn yn galw, a mynd am drip yr Ysgol Sul i Rhyl.

Roedden ni’n gwneud yr Arholiad Sirol hefyd a doedd mynd i’r Capel ar Ddydd Sadwrn i eistedd yr arholiad ddim yn fwrn chwaith, achos os oedden ni’n gwneud yn ddigon da roedd ‘na wobr i’w chael yn Sasiwn y Plant un ai yn Penmount neu Capel Salem ym Mwllheli. Tocyn llyfr oedd y wobr a roedden ni’n cael mynd i’r dre i ddewis llyfr.

Roedden ni’n mynd i’r Band o Hôp erbyn tua 5.30 o’r gloch ambell i noson yn y gaeaf, i ymarfer erbyn y ddrama Nadolig, a roeddwn i a’m brodyr yn cael hwyl fawr wrth gerdded o’n cartref i Bencae wedi iddi dywyllu, yn cicio pedolau’n esgidiau ar y ffordd nes yr oedd y gwreichion yn tasgu i bob man. Erbyn i ni gyrraedd y pentre’ roedd tyrfa ohonom yn cyrraedd efo’n gilydd wrth i deuluoedd eraill ymuno efo ni ar y ffordd. Rwyf wedi cofnodi’r atgofion hyn oherwydd mae’n dangos, rwy’n credu, fod yr hyn oedd yn cael ei drefnu ar gyfer plant a ieuenctid gan swyddogion y capel ar y pryd yn ddigonol ac yn llwyddiannus. Cyfnod gwahanol iawn i’n hamser ni heddiw, rwy’n cyfaddef.

Ond beth fydd DYFODOL y capel, tybed, a chapeli eraill ar hyd a lled y wlad?

Pa ddarpariaeth sy’n mynd i sicrhau y bydd capeli, fel Capel Pencaenewydd, yn dal i fod yn Dŷ’r Arglwydd ymhell i’r dyfodol, yn dal i wneud y gwaith y bwriadwyd iddo ei wneud ddau can mlynedd yn ôl? Gweddi. “O Dduw, dyro iechyd,nerth a gweledigaeth i Arweinwyr yr Achos ym Mhencaenewydd, a phob Achos arall drwy’r wlad i wneud eu gwaith yn llwyddiannus i’r dyfodol. Amen.