Waldaa Duuka Bu'ootaa

07/03/2026

25/02/2026

Beeksisa Xumuraa
Odeeffannoo manneen kiristaanota tajaajila dhaabanii cufamanii jiran nu biraan gahaa. Liinkii kanaa gadii guutuudhaan gahee keessan bahaa. Dhimmi kun baay'ee yaaddessaa waan ta'eef marii bal'aadhaaf dhiyaachuu qaba. Liinkii kana yoo bantan wanta gaafataman ni argattu
https://forms.gle/AAf5JMfVAnDbrUEt9

18/02/2026

waliin haa imallu

11/02/2026

“Gara mana Waaqayyoo haa deemnu yeroo anaan jedhanitti nan gammade.”
Faar (121/122:1)
IMALA AFUURAWAA WALDAA DUUKA BU'OOTAA MARSAA 25ffaa bara kana ji'a kana keessa gaafa guyyaa 22 gaggeeffamuuf galmee eegalleerra. Maarree tokkummaadhan akka waliin imallu gamanumaa waamicha dhiyeessina. Gatiin imalaa qr. 800.
Garee telegiraamii imalaa:- https://t.me/+VfRMYe7JdxtmOTdk
Bilbila: -0934677776

09/02/2026

Maqaa Abbaa kan Ilmaa kan Afuura Qulqulluu Waaqa Tokkoon.Ameen.
“Gara mana Waaqayyoo haa deemnu yeroo anaan jedhanitti nan gammade.”
Faar (121/122:1)
Akka heyyama Waaqayyootti imalli marsaa 25ffaa Waldaa Duuka Bu’ootaa kutaa lallaba Shaggar aanaa Sabbataa Hawaas mana kiristaana Dirree abaaboo qulqulleettii Maariyaamii Jawweetti Dilbata gaafa guyyaa 22/06/2018 ni gaggeeffama. Imalli kun manneen kiristaana baadiyyaa kan itti yaadannu, sagantaa waltajjii bal’aa gaaffiwwan keenyaaf deebii itti argannu, tokkummaa keenya itti ibsinuu fi suga qulqulleettii haadha keenya dubroo Maariyaam itti argannuudha. Maarree akkuma kana duraa miseensonni waldaa keenyaa wiirtolee fi dameelen waldaa keenyaa fi amantoonni Ortodooksii Tawaahidoo taataan hundumti akka nu waliin imaltan waamicha dhiyeessina.
Imala kana irratti hirmaachuudhaaf wiirtuuwwan keenya magaalota kanaa gadii irraa waan imalaniif bakka isinitti dhiyaatutti galmaa’uudhaan imaluun ni danda’ama
• Finfinnee - 0934677776
• Sululta - 0910360468
• Buraayyuu - 0913316403
• Sabbata - 0910649965
• Laga Xaafoo Laga Daadhii - 0934952781
• Sandaafa - 0913908451
• Galaan - 0910955394
• Caancoo - 0920910917
• Hoolota - 0948249731
• Duukam – 0715653930/0927225705
• Bishooftuu - 0917525003
• Koyye Faccee 0935295588
• Waliso - 0921280047
• Adaamaa - 0920147482
• Mojo - 0910957124
• Leemman - 0937205466
• Ambo - 0929947665
Gatii imalaa Warra Finfinneedhaa imalaniif qarshii 800 yoo ta’u warra Finfinneen ala jiraniif ammoo akkuma ka’uumsa isaanitti garaagarummaa muraasa ni qabaata. Isas yeroo gabaaba booda isiniif maxxansina. Warra Finfinneef akkaawuntiin gatii imalaa irratti galu CBE 1000664321339 (Solomon fi Damie) isa jedhu irratti galchuudhan receipt isaa telegiraamii kanaa gadiitiin nuuf ergitu.
https://t.me/+VfRMYe7JdxtmOTdk
Kan Warra magaalaa Finfinneen ala jiranii bilbiloota kanaa olii irraa adda baafachuudhan kaffaltii raawwachuun ni danda’ama. Akkasuma odeeffannoowwan dabalataa fi karaa filannoo kaffaltii biraas yeroo itti aanu isin beeksifna.
Galatni Waaqayyoof haa ta’u
Koree Imala WDB Marsaa 25ffaa

19/12/2025

ከወልዳ ዱከ ቡኦታ የተሰጠ ወቅታዊ መግለጫ

“በባልንጀራህ ላይ በሐሰት አትመስክር” (ኦሪት ዘጸአት 20:16)

ሰሞኑን በዋልዳ ዱከ ቡኦታ ጠቅላላ ማኀበር ላይ የተከፈተውን የስም ማጥፋት ዘመቻ አጥብቀን እንቃወማለን!
ወልዳ ዱከ ቡኦታ ጠቅላላ ማኀበር በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን በአፋን ኦሮሞ መንፈሳዊ አገልግሎት ለመስጠት በ2004 ዓ.ም ተመሠረተ። ከተመሰረተ ጊዜ አንስቶም በተለያዩ አህጉረ ስብከት ከሚገኙ ብፁዓን አበው ሊቃነ ጳጳሳት ጋር በመነጋገር የአገልግሎት ፈቃድ በማግኘት በአፋን ኦሮሞ በሚሰጥ መንፈሳዊ አገልገሎት ላይ ትኩረት በማድረግ የቅድስት ቤተ ክርስቲያናችንን ዶግማ፤ቀኖና እና ትዉፊትን መሰረት በማድረግ ሲያገለግል ቆይቷል፣ እያገለገለም ይገኛል። በ2013 ዓ.ም ደግሞ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት በመላው አሮሚያ እንዲያገለግል የተፈቀደለት ሲሆን ቤተክርስቲያናችን በ2015 ዓ.ም በሥሯ የሚንቀሳቀሱ አዲስም ይሁን ነባር መንፈሳዊ ማኅበራትን ለመመዝገብ እና ለመቆጣጠር ባወጣችው መመሪያ መሠረት የተጠየቁ መስፈርቶችን ሁሉ አሟልቶ ሰኔ 27 ቀን 2016 ዓ.ም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የማኀበራት ምዝገባ፣ ክትትል እና ቁጥጥር መመሪያ ሥር ተመዝግቦ፣ ቤተክርስቲያን ባለችበት ቦታ ሁሉ እንዲያገለግል የጠቅላላ ማኀበር እውቅና አግኝቷል።

ማኀበሩ ባለፉት አሥራ አራት ዓመታት በቤተክርስቲያናችን ውስጥ የነበረውን የአፋን ኦሮሞ አገልግሎት እጥረት በመቅረፍ ረገድ ከፍተኛ አስተዋፅዖ አድርጓል። አርአያነት ያላቸው በርካታ ጠንካራ ሥራዎችን ሲሠራ የቆየ እና አሁንም እየሠራ የሚገኝ መንፍሳዊ፤ አርቶዶክሳዊ ተቋም ነወ፡፡ ማኅበሩ ካከናወናቸው በርካታ ሥራዎች መካከልም፦በመንፈሳዊ ምጽህፍት ትርጉም ረገድ አዲስ ኪዳንን፣ መጽሐፈ ስንክሳርን፣ ሃይማኖተ አበውን፣ መጽሐፈ ግጻዌን፣ መጽሐፈ ክርስትና እና ተክሊልን፤ ገድለ መጥመቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስን እና የመሳሳሉትን መጽሐፍት ወደ አፋን ኦሮሞ ተርጉሞ ለአገልግሎት አብቅቷል፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን በአፋን ኦሮሞ አሳትማ እየተጠቀመችበት ያለውን ቃለ ዓዋዲን በነፃ ወደ አፋን ኦሮሞ ተርጉሞ ለጠቅላይ ቤተ ክህነት አስረክቧል። የእነዚህ ቅዱሳት መጸሕፍት መተርጎም ቤተ ክርስቲያናችን በአፋን ኦሮሞ የምትሰጠውን አገልግሎት በከፍተኛ ደረጃ ያሳደገ እና በዚህ ረገድ በቤተ ክርስቲያናችን ላይ ሲነሱ የነበሩ ጥያቄዎችንም የቀረፈ ነወ።

ምዕመናን በተለይም ወጣቶች ስለ ሃይማኖታቸው በቂ ግንዛቤ እና እውቀት ኖሯቸው በሃይማኖታቸው እንዲጸኑ የተለያዩ መንፈሳዊ መጻሕፍትን ለምዕመናን አድርሷል። ማኀበሩ በመላው ኦሮሚያ የዞን ማዕከላት፣ የወረዳ ማዕከላት፣ ቅርንጫፎች፣ እንዲሁም የውጭ ሃገር ማዕከላትን በመክፈት ክርስቲያኖች በእነዚህ የማኅበሩ መዋቅራት ሥር ታቅፈው የቤተ ክርስትያናችንን መሰርታዊ አስተምህሮ እንዲረዱ አንዲሁም በሕብረት ሆነው ቅድስት ቤተክርስቲያንን እንዲያገለግሉ በማድረግ ታላቅ ሥራ ሠርቷል። ከገጠር እስከ ከተማ በሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት፣ ውስጥ ታላላቅ መንፈሳዊ ጉባኤያትን በማዘጋጀት ምዕመናን በሚረዱት ቋንቋ የእግዚአብሔርን ቃል እንዲማሩ የድርሻውን እየተወጣ ይገኛል፡፡ መንፈሳዊ ጉዞዎችን በማዘጋጀትም ምዕመናን ወደ ቅዱሳን ቦታዎችና ገጠር አብያተ ክርስቲያናት በመሄድ የሃይማኖታቸውን ታሪክ እንዲረዱ፣ በገጠር የሚገኙ ክርስቲያኖችን እንዲያበረታቱና እንዲደግፉ ሲያደርግ ቆይቷል። በዚህም ረገድ “ኦርቶዶክስ የሌላ ብሄር ሃይማኖት ነው” የሚለዉን የተቀዋሚዎቻችንን የተሳሳተ አመለካከት ለማስቀረት ማኅበሩ ግንባር ቀደምና ውጤታማ ተግባር ፈጽሟል።

ከሁሉም በላይ በተለያዩ ጊዜያትና ቦታዎች በክርስቲያኖች ላይ የሚፈጸሙ ግድያዎችንና መፈናቀሎችን በመቃወም መግለጫዎችን በማውጣት ግንባር ቀደም ሆኖ ድምጹን ሲያሰማ ቆይቷል፤ አሁንም እያሰማ ይገኛል። ማኀበሩ እነዚህን መንፈሳዊ ሥራዎች የሠራው በተመቻቸ ሁኔታ ወስጥ ሆኖ ሳይሆን በየቦታዎቹ እና በየጊዜያቱ የሚያጋጥሙ እስከ ሕይወት መስዋዕትነት የሚደርሱ በርካታ ፈተናዎችን በእግዚአብሔር እርዳታ በማለፍ ነው።

ከዚህ ጋር ተያይዞ ሁልጊዜ የማይረሱት የማኀበሩ ዋና ማዕከል የትምህርት ክፍል ኃላፊ የነበሩት መጋቢ ሃይማኖት ቀሲስ ጴጥሮስ ተስፋዬ እንዲሁም የአለምገና ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅርንጫፍ የንስሐ አባት የነበሩት ቀሲስ ዮሐንስ ግርማ ይህንኑ አገልግሎት በመደገፋቸው ብቻ በማኀበሩ እየተሰጠ ያለው አገልግሎት እንዳይስፋፋ በሚፈልጉ አካላት ተሰውቷል። በማኀበሩ አባላት ላይም የስም ማጥፋት ዘመቻዎች፣ ከስራ እና ከሚኖሩበት አከባቢ የማፈናቀል ሴራዎች፣ድብደባዎቸ፣ ዛቻዎች እና ተደጋጋሚ እስሮች፤ሲደርሱበት ቆይቷል፡፡ ማኀበሩ ግን የሐዋርያትን መንገድ ተከትሎ ስለተመሠረተ እንደ ቅዱሳን ሐዋርያት በእግዚአብሔር እርዳታ እና በመንፈሳዊ ተጋድሎ እና ጥንካሬ የሚደርስበትን ፈተና በመቋቋም እስከ ዛሬ ደርሷል።

ሰሞኑን በሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ሀገረ ስብከት በወልዳ ዱካ ቡኦታ ሆሮ ጉዱሩ (ሻምቡ) ማዕከል የማኅበራችን አባል እና የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ በነበሩት በመልአከ ኤዶም ቀሲስ ዱጉማ ዱፋ እንዲሁም በቀሲስ ደሳለኝ ነሞምሳ ላይ በማይታወቁ አካላት አሰቃቂ ግድያ መፈጸሙን በተመለከተ ማኅበሩ በሚዲያው ይህንን ልብ ሰባሪ ድርጊት በማዉገዝ ሀዘኑን መግለጹ ይታወሳል፡፡ መልአከ ኤዶም ቀሲስ ዱጉማ ዱፋ በሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ሀገረ ስብከት ከሥራ አስኪያጅነታቸው በተጨማሪ የማኀበሩን ዓላማ በማመን አብሮም ለማገልገል አባል በመሆን በማኀበሩ ወስጥ ከፍተኛ አስተዋፅዖ ሲያበረከቱ የነበሩ አባት ነበሩ፡፡

ይሁን እንጂ ማኅበራችን በአባቶቻችን ላይ በደረሰው በዚህ ልብ ሰባሪ ሀዘን ሳለ ዛሬም ማኅበሩን በማሳደድና አገልግሎቱን ወደ ኋላ ለማስቀረት ተግተው እየሰሩ በሚገኙ ግለሰቦች ጉዳዩን እንደመልካም አጋጣሚ በመጠቀም እና ወደ ማኅበሩ በማዞር ለታሪክ ይቅር የማይባል እና በእግዚአብሔርም ዘንድ ትልቅ ኃጥአት የሆነውን የስም ማጥፋት ዘመቻ በሰፊዉ ከፍተውበት ይገኛሉ። ከተፈጸመው ግድያ ጋር በማያያዝ፣ የሞቱት አባት የማኅበሩ አባል ሆነው ሳለ ለደረሰባቸው ግድያ የማኀበሩ እጅ እንዳለበት በማስመሰል፣ ሆን ብለው በማኅበራዊ ሚዲያ ገጾቻቸው ላይ የስም ማጥፋትና የማጠልሸት ሥራቸውን በውሸት ጽሑፍ እና በተቀናበረ ፎቶ በመልቀቅ ሕዝበ ክርስቲያኑን እያደናገሩ ይገኛሉ። የሚመለከታቸው የጸጥታ አካላት ጉዳዩን እያጣሩ ባሉበት በዚህ ወቅት፣ ራሳቸውን ከወንጀሉ ነጻ አድርገው እንደ ወንጀል መርማሪ ሆነው በጸጥታ አካላት የምርመራ ሂደት ላይ ተጽዕኖ በመፍጠር ያለ ምንም ማስረጃ ማኀበሩን በመወንጀል ላይ ይገኛሉ። ይሁን እንጂ እነዚሁ ከሳሾቻችን ቀደም ሲል ከማኀበሩ ጋር ሆነው በአፋን ኦሮሞ ስላገለገሉ ብቻ በብዙ የማኅበሩ አባላት አባቶች ላይ ግድያ ሲፈጸም ምንም እንዳልተፈጠረ ዝምታን መርጠው የነበሩ ናቸው።

ወልዳ ዱከ ቡኦታ የተቋቋመው የቅድስት ቤተክርስቲያናችንን አገልግሎት ለማስፋፋት እንጂ ስም አጥፊዎች የማኅበራችንን አገልግሎት ወደ ኋላ ለመመለስ የሚጥሩ አካላት እንደሚሉት የቤተክርስቲያን አገልጋዮችን መግደል ወይም ለማስገደል የተቋቋመ አይደለም። ይልቁንም ማኀበራችንማ ሲሰደድ፣ ሲታሰርና ሲገደል ቆየ እንጂ አሳዳጅ ሆኖ ኖሮ አያውቅም። የቤተክርስቲያናችንን የወንጌል አገልግሎት ሕዝቡ በሚሰማው ቋንቋ የማስፋፋትና በዚሁ በቋንቋ አገልግሎት እጥረት ምክንያት ከቤተክርስቲያናችን የተለዩትን የመመለስ እንጂ ሌላ ልዩ ምድራዊ እና ሥጋዊ ዓላማ የለውም።

እንዲህ ዓይነቱ በደቦ በግልጽም ሆነ በእጅ አዙር በሚያደርጉት የስም ማጥፋት ዘመቻ እነሱ አንድሚመኙ እና እንደሚያልሙት ማኅበሩ በቋንቋ የጀመረዉን ሰፊ አገልግሎት ወደ ኋላ የሚመልሰው ሳይሆን፣በሙሉ ጉልበት እና ኃይል በሀገር አቀፍ እና ዓለም አቀፍ ደረጃ ተስፋፍቶ የሚቀጥል ይሆናል፡፡ ለዚሁም ደግሞ አምለከ ቅዱሳን ሐዋርያት እንደሚረዳን እና የቅዱሳን ሐዋርያት አባቶቻችን ምልጃና ጸሎትም እንደማይለየን በፍጹም ልባችን እናምናለን፡፡

በመሆኑም በመላ ሀገራችን፤በውስጥ እና በውጭ በተለያዩ ቦታዎች የምትገኙ የማኅበሩ አባላት በጸሎት በመትጋት የጥንታዊት፤ሐዋርያዊት ኩላዊት እና የቅድስት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያናችንን አገልግሎት ከቀድሞ በበለጠ አብዝታችሁ ተግታችሁ እንድትቀጥሉ ጥብቅ መልእክታችንን እናስተላልፋለን። እንዲሁም ምዕመናንም ልዩ አጀንዳ ያነገቡ ግለሰቦች ለሚለጥፉት ከፋፋይ የጥላቻ መልዕክቶች ቦታ ሳይሰጡ በአንድነት እንዲቆሙ ማኅበራችንንም በጸሎት እንዲያስቡ እንጠይቃለን፡፡

በመጨረሻም ጉዳዩ የሚመለከታቸው የፀጥታ አካላት ምርመራቸውን ጨርሰው በእነዚህ አባቶች ላይ እንዲህ ያለውን ዘግናኝ እና አጸያፊ እንዲሁም ርህራሄ አልባ ኢሰብአዊ ድርጊት የፈጸሙትን አካላት ለሕግ በማቅረብ፣ የአባቶቻችንን ፍትህ ለህዝብ እንዲያሳውቁ በትህትና እንጠይቃለን። በተጨማሪም በተናበበ እና በተቃናጀ መልኩ በየማኀበራዊ ሚዲያዎቻቸው መልካሙን የማኀበራችንን ቅዱስ አገልግሎት እና ስሙንም እያጠፉ ያሉትን እንደ፦ ‘ስማዐ ተዋሕዶ፣ Tewahedo ተዋህዶ፣ Adebabay Media እና ቀሲስ ኤፍሬም እሸቴ፣ እቅበተ ተዋህዶ፣ Kumneger/ቁምነገር፣ Birhanu Admass Anleye፣ Simur Alamrew፣ Arega Abate፣ Tsegaye Kiflu፣ Maryamawit Henok Lamesa እና ሌሎችም’ ለጊዜዉ ያላቸውን የተከታይ ቁጥር ብዛት እንዲሁም ታዋቂነታቸውን ለዚህ ክፉ እና ጠማማ ዓላማቸው እንደመልካም አጋጣሚ በመጠቀም መረጃዎችን በማዛባት እና ትክክለኛ መረጃ እንዳላቸው በማስመሰል ሕዝብን ከሕዝብ የሚያጋጭ፤ ቤተ ክርስቲያንን የሚከፋፍል እና ለሌላ ፈተና የሚጋብዝ ኢሚዛናዊ፣ ኢኦርቶዶክሳዊ የጥላቻ መልዕክት በመሆኑ ከዚህ ክፉ ተግባራቸው እንዲቆጠቡ እንደወትረው ሁሉ በክርስቲያናዊ ወንድማማችነት ፍቅር እያሳሰብን፤ ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት በሕብረተሰቡ መካከል እንዲህ ያለውን አግባቢነት የሌለውን እና ውዥንብር የሚፈጥር ተግባር የሚያሰራጩትን ሁሉ እንዲከታተል እናሳስባለን፡፡

የአባቶቻችን የቅዱሳን አምላክ እግዚአብሔር ክፉውን ሁሉ ከመላው ሀገራችን እና ከሕዝባችን እንዲያርቅልን እንጸልያለን፡፡


በኢ/ኦ/ተ/ቤተ ክርስቲያን ወልዳ ዱከ ቡኦታ ጠቅላላ ማኀበር
ታኅሣሥ 10/2018 ዓ.ም፣ አዲስ አበባ

23/11/2025

Guyyaa har'aa magaalaa Finfinnee galma Yuunivarsiitii Qulqulluu Sillaaseetti sirni kabaja hundeeffama WDB waggaa 14ffaan gaggeeffamee jira.

06/11/2025

Waamicha tajaajilaa

01/11/2025

Finfinneetti Miseensa Waldaa Duuka Bu'ootaa obboloonni ta'uu barbaaddan bilbila keessan nuuf barreessaa ykn miseejiidhaan nuuf ergaa ykn guca kanaa gadii guutaa
https://forms.gle/ULX5oRGtUqGGJfQM7

19/05/2025

Haala yeroo irratti ibsa Waldaa Duuka Bu’ootaa irraa kenname
“Egaa yaa obboloota; barumsa isin barattan kan morman, namoota garaa garummaa fi gufuu uuman akka ilaaltan isin nan kadha, isaan irraayis fagaadhaa” Rom. 16:17
Akkaataa seerri mana kiristaanaa keenya haqi afuuraa ajajuun abbootni mana kiristaanaa keenya waggaatti al lama walitti qabamuudhaan yaa’ii qulqulluu Sinodoosii ni adeemsisu. Yaa’ii waggaatti al lama taasifamu kana irratti murteewwan mana kiristanaaa keenya fayyadan murteeffamaa turanii darbanii jiru, gara fuula durattis kan itti fufu ta’u. Murteewwan kunis murteewwan doogmaa, qannoonaa, dhimma kiristaanaa, biyyaa,muudama abbootaa, bulchiinsaa, ramaddii fi kkf irratti kan xiyyeeffatu ta’uu danda’u. Ajandaawwan hedduun yaa’ii qulqulluu sinodoosii irratti dhiyaatan kan idilee ta’anis ajandaawwan al-idilee ta’an kan waggoota muraasa ykn dheeraa booddee naanna’anii dhufan keessatti ni hammatamu. Ajandaalee akkasii keessaa jajjaboon akka fakkeenyaatti muudama paatriyaarikii, ramaddii hojii gaggeessaa mana lubummaa waliigalaa, ramaddii barreessaa qulqulluu sinodoosii kaasuun ni dada’ama.
Akka carraa ta’ee yaa’ii qulqulluu Sinodoosii Caamsaa bara 2017 kana gaggeeffamaa jirutti ajandaan dhimma hoji gaggeessaa mana lubummaa waliigalaa fi barreessaa qulqulluu Sinodoosii keessatti hammatamaniiru. Kanaafis murteen marii kanaa si’aayinaan akka eegamu taasiseera.
Akkuma beekamu manni kiristaanaa keenya waggoota muraasa darban keessatti rakkinoota hedduuf kan saaxilamtee fi keessumattuu waggoota dhiyoo darban keessatti ajandaaleen ijoon xiyyeeffannoo addunyaa harkisan mana kiristaanaa keenya keessatti raawwatamaniiru. Ajandaaleen kun ajandaarra darbanii rakkina ta’uu kan danda’aniif gaaffiwwan ka’aa turaniif fedha Waaqayyoo gaafachaa, furmaata waloo fi deebii ga’uumsa gaggeessummaa gahaa ta’een deebifamuu qabu kennuu dhabuu, haala yeroo hubachuu dhabuu, kaleessa irra qofa ijaajjuu, ga’uumsa bulchiinsaa akkasumas gaaffiwwan murteessoo akka tajaajila afaan dhalootan waliin gahuuf gaafataman hunda gara sanyummaatti fudhachuufaa akka turan kan amantoonni hedduun beekanidha. Qaawwiii gama kanaan uumame amma irra deebidhaan akka hin uumamneef, dhimmi kun dhimma murteessaa waan ta’eef, qulqulluu sinodoosiin filannoon marsaa kanaaf ta’an gahumsa fi fudhatama abboota hundaa kan gaafatu akkasumas ammoo abboota gahumsan rakkina mana kiristaanaa waqtaawaa ta’aniif murtoo olaanoo kennaan barbaaddachuun wanta filannoo hin qabne akka ta’e beekamaadha. Kanaaf abbootni hanga yoonaa ajandaalee marii guyyoota darbanii irratti mari’achaa, kan hafaniifis kadhannaa gochuudhan hanga ajandaa kana irra gahanitti abboota iddoo kanaaf ni malu jedhaman akka qalbiidhan barbaadaa jiran ni amanna.
Haa ta’u malee akkuma ajandaan qulqulluu sinodoosii bara kanaa kun barameen, keessumattuu abbootni hojii tajajaila afaan dhalootaan walin gahuu irratti hojii fakkeenyummaa qaban hojjetan gara fuuladuraatti dhufuudhan carraa duuka bu’ummaa itti gaafatamummaa olaanaa gaafatu kana akka hin arganne duulli jibbiinsaa olaanaan bifa qindaa’een miidiyaa sabaa himaalee irratti qaamota dhimma kanaaf of ijaaraniin banamee keessumattu abboota hawaasa Oromoo keessaa argaman irratti jibbiinsi fi tuffiin gaggeeffamaa jiru olaanaa akka ta’e hubachuu dandeenyeerra. Kanaafis ragaan abboota itti gaafatamummaa akkasiif kadhimamuu danda’u ykn ammoo filannoo abboota hedduu ta’uu ni danda’u, itti gaafatamummaa kana galmaan gahuu ni danda’u jedhamanii yaadaman dursanii maqaa isaanii balleessun qabatamaan mul’achaa waan jirudha. Abboota tajajaajilli afaan dhalootaan akka wal gahuuf hawaasa keessatti sochii taasisaa turan akka hin filatamneef ijaarsa olaanaa kiristaanaa irraa hin eegamnee fi filannoo biyya lafaa fakkaatun, miseensota sinodoosii irratti dhiibbaa uumuuf duula taasifama jiru yoo agarru, baay’ee un gaddisiisuu irra darbee dhimma kana irratti ibsa fi yaada keenya akka kenninu nu dirqisiiseera. Caalatti ammoo hojiin akkasii namoota siyaasaa amantii golga taasifatanii fi miidiyaa sabaa-himaalee jibba sabaa fi sablammootaa walqixxummaa afaanii hin feeneen akka gaggeeffamu yoo agarru akka baay’ee hojii isaanitti gaddinuu fi dura dhaabachuuf of qopheessinu un taasiseera.
Waggoota darban muraasa keessatti keessumattuu rakkinoota mana kiristaanaa Oromiyaa keessa jiru akka hirdhatu gochuu ni danda’a jedhamee yaadamee hojitti galamee tajaajila afaan Oromoo mana kiristaanaa cimsuu hedduun raawwatamee, muraasni immoo haala walii galteen osoo hojiirra hin ooliin rarra’anii itti fufannis, carraaqqiin abbootni keenya osoo of hin qusatin aarsaa olaanaa kaffaluudhaan kutanno fi murtee fudhataniin, kana jechuunis sochiiwwan ijaarsa waldaalee afuurawaa, sochiiwwan mana lubummaa Oromiyaa fi gahee hundeeffama Sinodoosii Oromiyaa keessatti qaban eeruudhaan, akka cubbuu olaanaa dhiifama hin qabneetti kaasuudhaan maqaa abbootaa gurraachessaa ooluun hojii garee kanaa ta’eera.Kuni tokkummaa mana kiristanaaf summii waan ta’eef yeroon summii akkasii kun akka raawwatee tufamu taasifamu amma ta’uu qaba jennee amanna.
Abbootni keenya wanta amantootaafi mana kiristaanaaf ni fayyada jedhan irratti murtee mataa ofii fudhataniiru, waan biyyaaf ni mala jedhanis ammoo qaama mootummaa waliin ta’uudhaan, jaarsummaa araaraa qaama mootummaatiin dhiyaatefis kabaja kennuudhaan wanta rakkina mana kiristaanaa gara furmaatatti deebisu hojjecha turaniiru. Kanarra darbee hardhas ija shakkii fi tuffiitiin akka ilaalalaman gochuudhan filannoo kam keessayyuu seenuu akka hin qabne dursanii duulanii duulchisuu irratti qaamonni argaman akka jiran hubachiisuu fi qaamota akkasii sana tokkummaadhaan akka dhaabsifnu gahee keenya akka baanu waamicha obbolummaa amantootaaf dhiyeessina.
Egaa gama tokkoon, “mana kiristaanaa tokkittii, sinodoosii tokkoo fi paatiriyaarikii tokko” jechaa, gama birootin ammo abboota faayidaa fi fedha uummtaaf jedhanii gatii olaanaa kaffalanii ba’aa heddu baatanii gaggeessaa turanii fi jiran, akka alaagaatti mana kiristaanaa keessatti ilaaluun wangeela wallaaludha, hojii biyya lafaatisi. Sanarras darbee akkuma kaleessaf dheengaddaa caasaa mana kiristaanaa sabaa fi afaan tokkoon too’achuudhaan manni kiristaanaa kan hundaati, ykn hunda galeettidha yaada jedhu akka hin raawwatamne gochuu fi rakkinni ishee hundeerraa akka hin furamne kan barbaadan jiru.
Waldaan keenya mana kiristaanaa keessatti tajaajila afuurawaa afaan dhalootaan waliin gahuu yaada jedhuun kennamu irratti xiyyeeffachuudhan aarsaa olaanaadhaan hanga lubbuu miseensotaa gaaga’uu gahaa turee fi jiru keessatti gahee, kadhannaa fi qajeelchi hangafoota phaaphaasota amma irratti duulamaa jiruu kun olaanaadha. Hojii isaanii gaarii hojjetanis jalaa dhoksuu fi cilee dubuun adeemsa sanyummaa fi goolii mana kiristaanaa keessatti babaldhisuu ta’ee waan nutti mul’ateef qaamonni hojii akkasii irratti afaan mi’eeffatanii summii tufan akka irraa of qusatan maqaa Waaqayyoo fi waa’ee tokkummaa mana kiristanaaaf jedhee ni waamicha ni dhiyeessina.
Kana qofas osoo hin taane abbootni hawaasa Oromoo keessa argaman kamuus sababa irratti funaanudhaafii dubbii fi gocha isaanii malees yeroo dhaadheessanii mataa gadi qabachiisuuf yaalamu wanta guyyaa guyyaan arginu ta’aa dhufeera. Beekusma fi gahuumsa olaanan abboota afuura qulqulluudhan filamanis akka waan siyaasa mootummaan amma gaggeessaa jiruun filatamaniitti maqaa isaanii balleessudhaan barsiisota bebbeekkamoo jedhamanii beekaman dabalateen, duulli taasifamaa jiru, egeree mana kiristaanaa keenyaaf yaaddessaa waan ta’eef gamanumaa tokkummaadhan dura dhaabachuuf dirqamneerra, amantoonni hundumtii fi qaamni dhimmi ilaalatu kamuu akka waliin dhaabannus waamicha dhiyeessina. Qulqulluu sinodoosiin Afuura Qulqulluudhaan kan hoogganu malee duula miidiyaatin kan hoogganamus miti. Abboota hawaasa Oromoo keessa argamanis ta’ee abboota hawaasa gara garaa keessa argaman yeroo filatamanitti gahuumsa sanaan argamnaan fedha Waaqayyooti jedhanii fudhachuurra darbee dursanii seenaa abbootaa xureessu fi maqa balleessii hamaa( character assassination) irratti raawwachuun gara jabummaa fi hojii Waaqayyo hin jaalanneedha. Kanaaf gochi akkasii nagaa mana kiristanaaf jedhamee hafu akka qabu irra deeddeebiin waamicha dhiyeessina. Akkuma ergaa qulqulluu Phaawulos irratti ibsames,namoota akkasii adda baafachuudhan ilaaluu, hojii hamaa isaanii irrayis fagaachun barbaachisaadha. Kanarra darbee garuu hojiin hin malle qaamota kakaasuu fi hokkara uumuu barbaadaniif itti gaafatamummaa fi dirqama mana kiristaanaa irraa fudhanneen gahee keenya akka baanu ibsaa, yaa’iin qulqulluu sinodoosii baatii Caamsaa bara 2017 kun nagaa fi jaalalaan akka xumuramu, abbootni Afuura qulqulluun files gara hooggansaatti akka dhufan kadhannaadhan abboota keenya faana ni dhaabanna
Mana Kiristaana Ortodooksii Tawaahidoo Itiyoophiyaatti
Waldaa Duuka Bu’ootaa
Caamsaa 11 bara 2017, Finfinnee