25/05/2026
#الأذکار
💢ذیالحجّه (1)💢
امام نووی رحمه الله در کتاب الأذکار خود می فرمایند:
«خداوند والامرتبه فرمودهاست:
«وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ»(حج/28)
ترجمه:
«و در ایّام معیّنی الله را یاد کنند»
ابنعبّاس و شافعی و جمهور علماء گفتهاند که مقصود از "أیّام معلومات" در این آیه، ده روز اوّل ذیالحجّه است.
بدان! که مستحب است در این ده روز بیشتر از روزهای دیگر به ذکر خداوند پرداخت، و مستحب بودن افزودن بر ذکر خداوند در روز عرفه از نُه روز دیگر این دهه بیشتر است.
▪️در صحیح بخاری [1] از ابنعبّاس رضیاللهعنهما روایت شدهاست که پیامبر صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم فرمودند:
«ما العَمَلُ في أيَّامٍ أفْضَلَ منها في هذه، قالوا: ولا الجِهادُ؟ قالَ: ولا الجِهادُ، إلَّا رَجُلٌ خَرَجَ يُخاطِرُ بنَفْسِه و مالِه، فلَمْ يَرْجِعْ بشَيءٍ.»
ترجمه:
«عمل صالح در هیچ ایّامی، با فضیلتتر از عمل صالح در این[ده روز اول ذیالحجّه]نیست.
[صحابه]گفتند: حتّی جهاد در راه خداوند؟!
[پیامبر] فرمودند: حتّی جهاد در راه خداوند، مگر اینکه مجاهدی جان و مالش را در راه خداوند به خطر اندازد و هیچ یک از آن دو را باز نگرداند.(یعنی جان و مالش را در جهاد فی سبیلالله فدا کند.)»
این لفظ بخاری است و صحیح است. و در روایت ترمذی[2] چنین آمدهاست:
«ما من أيامٍ العملُ الصالحُ فيهنّ أحبُّ إلى اللهِ من هذهِ الأيامِ العشرِ»
ترجمه:
«روزهایی وجود ندارند که عمل صالح در آنها نزد خداوند والامرتبه محبوبتر از عمل صالح در این ده روز باشد.»
أبوداود[3] نیز همانند روایت ترمذی را روایت کردهاست با اختلاف اندکی در لفظ.
▪️در سنن امام أبومحمد عبداللهبنعبدالرحمن دارمی [4] با اسناد صحیحین روایت شده که پیامبر صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم فرمودند:
«مَا الْعَمَلُ فِي أيَّامٍ أَفْضَلَ مِنَ الْعَمَلِ فِي عَشْرِ ذِیالْحَجَّةِ، قِيلَ: وَ لا الْجِهَاد؟»
ترجمه:
«عمل صالح در هیچ ایّامی با فضیلتتر از عمل صالح در ایّام دهۀ [اوّل] ذیالحجّه نیست، گفتهشد:حتی جهاد در راه خدا؟»
و ادامۀ حدیث را ذکر نمود.»
——————————
[1] صحیح بخاری، ش969
[2] سنن ترمذي، ش757
[3] صحیح أبيداود، ش2438
[4] سنن دارمي: 2/ 25-26
📚 ترجمۀ فارسی الاذکار من کلام سید الابرار(از امام نووی)، مترجمین: اصغر اسد زاده و محمد جبروتی، نشر احسان، چاپ اول، صفحۀ 361و362
فضیلت و اعمال در روز عرفه
سُئِل رسولُ اللَّهِ ﷺ: عَنْ صَوْمِ يوْمِ عَرَفَةَ ؟ قال: "يكفِّرُ السَّنَةَ المَاضِيةَ وَالبَاقِيَةَ" مسلم ۱۱۶۲
درباره روزه روز عرفه از پيامبر ﷺ سؤال شد، فرمودند: کفاره گناهان سال گذشته و سال آينده ميشود.
قال رَسُولَ اللَّهِ ﷺ : ما مِنْ يَوْمٍ أَكثَرَ مِنْ أنْ يعْتِقَ اللَّه فِيهِ عبْداً مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ. رواهُ مسلم ۱۳۴۸
رسول الله ﷺ فرمودند: هیچ روزی نیست که در آن خداوند بندهای را از جهنم آزاد کند، بیش از روز عرفه.
دعای روز عرفه
قالَ النَّبِی ﷺ: خیر الدعاء دعاء یوم عرفة، وخیر ما قلت أنا والنبیون من قبلی: لا إله إلاَّ الله وحده لا شریک له، له الملک وله الحمد وهو علی کل شیء قدیر . ترمذی ۳۵۸۵
پیامبر ﷺ فرمودند: بهترین دعا دعای روز عرفه است، و بهترین چیزی که من و پیامبران پیش از من گفته اند:
لا إله إلاَّ الله وحده لا شریک له، له الملک وله الحمد وهو علی کل شیء قدیر
🦋࿐ʲᵒᶦⁿ↷
🦋࿐«نشر مطالب: «صدقه جاریه
📿🌴
